TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/
KARAR NO : 2025/
BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 18/03/2024
KARAR TARİHİ : 05/11/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 10/11/2025
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin tarım sektöründe faaliyet gösterdiğini, tarımsal faaliyetler kapsamında şirket tarafından ... ili, ... ilçesi, ... mahallesi, 2018 ada, 4 parsel ve 2019 ada, 2 parsel sayılı taşınmazların tamamına domates ürünü ekildiğini, ekim faaliyeti kapsamındaki riskler için davalı şirket tarafından ... poliçe numaraları ile 15.05.2023-12.10.2023 tarihlerini kapsayacak şekilde bitkisel ürün sigorta poliçesi düzenlendiğini, dolu, fırtına, hortum, yangın, heyelan, deprem, sel ve su baskını hallerinde ürünlerde oluşacak zararların teminat kapsamına alındığını, yukarıda belirtilen parsellerdeki ürünün hasat dönemi yaklaştığında yoğun yağmur yağışı sebebiyle büyük bir kısmının su altında kaldığını, ... parseldeki ürünün bir kısmının toplanabilmişse de bu parseldeki diğer ürünler ve ... parseldeki ürünün tamamının hasat edilmeye imkan kalmadan çürüdüğünü, zarar nedeniyle davalı şirkete online olarak yapılan başvuru neticesinde şirketin kendi eksperlerini görevlendirdiğini ancak müvekkiline olumlu bir dönüş sağlanmadığını, bunun üzerine ürünlerin tarlada ekili vaziyette iken delil tespiti istemiyle ... Sulh Hukuk Mahkemesi’ne başvuru yapıldığını, 2023/... D.İş dosyasında düzenlenen bilirkişi raporunda % 100 oranında verim kaybı olduğunun tespit edildiğini, raporda da belirtildiği üzere ... parselde toplanabilen 27 dekar alan dışındaki ürünlerin tamamının toplanmadan çürüdüğünü, bilirkişi raporu ile ... parsel yönünden 1.845.130,50 TL ve ... parsel yönünden 1.285.783,40 TL olmak üzere toplam 3.130.913,90 TL zarar oluştuğunun belirlendiği, zarara sebep olan sel halinin poliçe teminatı kapsamında bulunduğunu, dava öncesinde yapılan arabuluculuk başvurusunda da davalı şirket ile anlaşma sağlanamadığı beyan edilerek, bilirkişi raporu sonrası dava değeri ıslah edilmek üzere şimdilik 10.000,00 TL nin davalı şirketten tahsiline karar verilmesi talep ve dava etmiştir.Davacı vekili 04/06/2024 tarihli ıslah dilekçesiyle 2019 ada 2 parsel için 1.667.969,07 TL, 2018 ada 4 parsel için 2.519.512,83 TL olmak üzere toplam 4.187.481,90 TL olarak talebini artırmıştır.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının ... mahallesinde kayıtlı domates ürünü için tanzim edilen nolu ... Bitkisel Ürün Sigortası poliçelerinin sigortalısı olduğunu, poliçeler için 01.10.2023 tarihinde sel ve su baskını hasarı olduğu gerekçesiyle hasar ihbar bildirimi yapıldığını, Tarım Sigortaları Havuzu alanında uzmanlığı bulunan ... siciline kayıtlı bağımsız eksperler tarafından 05.10.2023 tarihinde sigortalı ürünlerin bulunduğu alanlarda yapılan incelemede sel ve su baskını hasarı etkilerinin belirlendiğini, hasar ekspertiz işleminin yapıldığı esnada nolu poliçeli alanda hasardan önce 30 dekarlık alanın hasat edildiğinin belirlendiğini ve kalan 55 dekarlık alandaki üründe yapılan sayım ve ölçümler sonucunda hasar oranının % 11 olarak belirlendiğini, nolu poliçe alanda ise hasat edilen alanın olmadığı ve sigortalanan alanın tamamında (40,441 da) yapılan sayım ve ölçümler sonucunda hasar oranının % 18 olarak tespit edildiğini, sigortalı davacının hasar oranını kabul etmemesi ve ilgili tespite itiraz etmesi üzerine, 09.10.2023 tarihinde farklı bir eksper grubu tarafından yeniden inceleme yapıldığını, sigortalının hasar oranına itiraz etmesine rağmen hasada devam ettiği ve alanda yapılan ilk tespitlere göre hasat edilmiş alan ve ürün miktarının arttığının tespit edildiğini, davacı tarafça sunulan değişik iş raporunda, 06/10/2023 tarihinde ... parselde hasat makinesinin hasada devam edemediği için gittiği bilgisi yer alsa da 09/10/2023 tarihinde yapılan ekspertiz çalışmasına delil olarak çekilen fotoğraflar incelendiğinde hasadın devam ettiğinin net bir şekilde görüldüğünü, 85,03 dekar sigortalı alanın 09/10/2023 tarihinde eksperler tarafından toplam 39,03 dekarının hasat edildiğinin belirlendiğini, hasat edilmemiş ürünlerin bulunduğu alanın tamamından çaprazlama şekilde toplanan domates ürünlerin hasarlı, hasarsız olarak ayrımı yapıldığını ve hasar oranlarının belirlendiğini, ... nolu poliçeli alanda % 17 hasar oranı tespit edilmiş ve 39,03 dekar hasat edildiği için toplam sigortalı alana (85,03 da) yayılarak hasar oranının % 9 hesaplandığını, nolu poliçede hasar tespitini yapan eksperler tarafından 17/05/2024 tarihinde iletilen düzeltme tutanağında "05/10/2023 tarihinde yapılan ekspertiz çalışmasında hasat edilen alan ölçümü 27 dekar iken hesaplamada sehven 30 da olarak hesaplandığının" belirtilmesi üzerine hasat edilen üründe belirlenen hasar oranı hesaplaması yapılarak davacıya 133.922,00 TL ek ödeme yapıldığını, nolu poliçeli alanda 09/10/2023 tarihinde yapılan ekspertiz çalışmasında ise 26,441 dekarlık alanın hasat edildiğinin tespit edildiğini, kalan 14 dekarlık alandaki ürün üzerinden yapılan sayım ve ölçümlere göre belirlenen %18 hasar oranı üzerinden nolu poliçenin hasar dosyası için 212.315,00 TL tazminat hesaplaması yapıldığını, dava konusu hasara ilişkin nolu poliçe kapsamında % 18 hasar oranı üzerinden % 8 muafiyet oranı düşülerek 212.315,00 TL ve nolu poliçe kapsamında % 12 hasar oranı üzerinden % 8 muafiyet oranı düşülerek 178.563,00 TL (44.641,00 TL si pirim borcundan mahsup edilmiştir) olmak üzere toplam 390.878,00 TL hasar tazminat ödemesi yapıldığını, müvekkili şirketin üzerine düşen tüm sorumluluğu yerine getirdiğini, ... Bitkisel Ürün Sigortası Genel Şartlar-2024 ilgili hükümleri gereğince hasar dosya işlemlerinin kapatıldığını, müvekkil kurumun sigortacı olduğunu, sigorta poliçesinin her iki taraf için de bağlayıcı olduğunu, kabul manasına gelmemekle birlikte ek bir tazminat hesabı yapılması halinde bu hesabın poliçenin tabi olduğu mevzuata göre yapılmasının gerektiğini, tazminat hesabının nasıl yapılması gerektiğinin, Genel Şartlar'da ayrıntılı olarak düzenlendiğini, hasar tazminatı hesaplamasında dikkate alınacak olan kalemlerin, eksperler tarafından tespit edilen gerçek verim (eksik beyan durumları hariç olmak üzere), poliçe üzerinde yazılı ürün fiyatı, ağaç sayısı/dekar, müşterek sigorta ve muafiyet oranı (ayrıca prim iadesinin mahsubu gerektiği) olduğunu, müvekkili kurumun başka hiçbir tazminat ödeme yükümlülüğü bulunmadığını, davacı tarafından iddialarına dayanak gösterilen tespit raporuna itiraz edildiğini, ilgili raporda yapılan tespitlerin dava konusu hasara ilişkin olmadığını, mahkeme tespiti esnasında poliçe teminatı kapsamında inceleme yapılmadığını, yapılan incelemelerin sigorta poliçesi kapsamında hasarın meydana geldiğini göstermediğini, mahkemeler tarafından yapılan tespitin çiftçinin bütünsel olarak tüm zararını tespit etmeyi amaçlamakla birlikte spesifik olarak poliçe teminatı kapsamında bir değerlendirme yapılmadığını, ilgili mevzuatta düzenlenen özel sayım, ölçüm tekniklerinin de kullanılmadığını, mahkemelerin Tarım Sigortaları Havuzu tarafından düzenlenen poliçelerin teminat kapsamını veya teminat kapsamında hasarın meydana gelip gelmediğini tespit etme gibi bir amaçları olmadığından, bu içerikte bir inceleme de yapmadığını, yalnızca ürünlerin piyasa bedelleri üzerindeki değişimlerden yola çıkılarak genel bir tespit yapıldığını, dava konusu sigorta poliçesi kapsamında hasar tespiti yapmaya yalnızca Tarım Sigortaları Havuzu alanında eğitim almış ve Tarım Sigortası Havuzu nezdinde hasar tespiti yapmaya hak kazanmış, ... siciline kayıtlı bağımsız eksperlerin yetkili olduğunu, davacının talep ettiği faize itiraz edildiğini, poliçe, genel şartlar ve tarife talimatları hükümleri doğrultusunda tazminat hesabı yapılması ve hesaplamada prim iadelerinin de mahsup edilmesinin gerektiği beyan edilerek, davanın ... Bitkisel Ürün Sigortaları Genel Şartları ile Tarife ve Talimatları uyarınca reddine karar verilmesini, aksi yönde kanaat halinde dosyanın özel uzmanlık gerektiren bir uyuşmazlık konusu olduğundan tarım sigortaları alanında özel eğitim almış ve ilgili sınavları başarıyla geçmiş uzman bir bilirkişiye tevdii ve devamında davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR:
D.İş dosyası, poliçe, ticari defter ve bağlı kayıtlar, bilirkişi raporu, vs.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Dava, davalı sigorta şirketine ... Bitkisel Ürün Sigorta poliçesiyle sigortalanan ürünlerde meydana gelen hasarın tazmini talebine ilişkindir.Celp edilen sigorta poliçelerinden davacıya ait ... İlçesi 2018 ada 4 parsel ve 2019 ada 2 parsel sayılı taşınmazların ... ve ... poliçe numaralı poliçelerle 15/05/2023-12/10/2023 tarihleri arasında meydana gelecek hasarlara karşı sigortalandığı anlaşılmıştır. ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2023/... D.İş sayılı dosyasında 06/10/2023 tarihinde yapılan tespite ilişkin düzenlenen bilirkişi raporunda; tespite konu parsellerde yapılan fiziksel gözlem ve durum tespiti sonucu yetiştirilmeye çalışılan salçalık domates bitkilerinin kuvvetli yağış ve fırtına sonrasında domates meyvelerinin kendini koruyamadığı, deforme olduğu,yoğun yağan yağış sonrası aşırı nem ile beraber çürümeye maruz kaldığı ve ürünlerin raf ömrünü yok ettiği kanaatiyle mahsul üzerinde %100 oranında verim kaybı oluşacağı ve zararın toplam bedelinin 2.200.134,90 TL olduğu bildirilmiştir. Mahkememizce davacının meydana gelen zararının tespiti, gerçek kg başına verim tespiti, işbu zarardan davalının sorumlu olup olmadığı, sorumlu ise sorumluluk miktarının tespiti hususunda rapor düzenlenmesi için mahalinde 1 Sigorta Hukuku alanında uzman Nitelikle Hesap Uzmanı, 1 Fen Bilirkişisi ve 1 Ziraat Müh. Bilirkişiler refakatinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş, aldırılan 19/09/2024 tarihli bilirkişi raporunda; Keşif günü yapılan incelemelerde dava konusu ... ve ... parsel nolu taşınmazların boş tarla olduğu ve keşif günü itibarıyla üzerinde herhangi bir tarımsal üretim faaliyeti yapılmadığının tespit edildiği, davaya konu ürünlerin 2023 yılı üretim sezonuna ait olduğu, bu nedenle keşif günü itibarıyla taşınmazlarda bulunan ürün ve hasar miktarı hakkında gözlem yapılamadığı, 01-02-03 Eylül 2023 tarihlerinde meydana gelen yağış nedeniyle dava konusu taşınmazlarda bulunan salçalık domates ürününde hasara neden olabileceğinin değerlendirilmekte olduğu, ... SHM 2023/... D.İş dosyası kapsamında düzenlenen bilirkişi raporunda ve parsel nolu taşınmazlardaki hasar oranının % 100 olarak tespit edildiği, sigorta eksperleri tarafından yapılan çalışmalarda ise ... parsel nolu taşınmazda hasar oranının % 17 ve parsel nolu taşınmazda hasar oranının % 18 olarak tespit edildiği, meydana gelen hasar oranı hakkında takdirin Sayın Mahkemeye ait olmak üzere alternatifli olarak hasar bedelinin hesaplandığı, I) ... nolu parsel için seçenekli olarak: A- Mahkemece taşınmazda % 100 oranında hasar kanaati halinde; Muafiyet tenzili ve önceki ödemeden sonra Hasar bedelinin= 2.519.512,8, B- Mahkemece taşınmazda % 17 oranında hasar kanaati halinde; Muafiyet tenzili ve önceki ödemeden sonra Hasar bedelinin= 297.921,... TL; II) ... nolu parsel için seçenekli olarak: A- Mahkemece taşınmazda % 100 oranında hasar kanaati halinde; Muafiyet tenzili ve önceki ödemeden sonra Hasar bedelinin= 1.667.969,07-TL, B- Mahkemece taşınmazda % 18 oranında hasar kanaati halinde; Muafiyet tenzili ve önceki ödemeden sonra Hasar bedelinin= 139.279,05 -TL olduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.Tarafların itirazları doğrultusunda bilirkişi heyetinden aldırılan 22/05/2025 tarihli ek raporda; sigorta eksperleri tarafından 05/10/2023 tarihinde ve 09/10/2023 tarihinde yapılan tespit çalışmalarında dava konusu sigortalı ürünlere ilişkin olarak çekilen fotoğraflarda ürünlerin bir kısmının hasarlı, bir kısmının az hasarlı ve hasarsız olduğunun görüldüğünü ,bu resimlere göre net bir değerlendirme yapılamayacağını, ayrıca dava konusu ürünlerin bulunduğu taşınmazlar üzerinde hasat makinasının bulunduğunun görüldüğünü, sigorta eksperlerine göre 2018 ada 4 parselde hasar oranının %18 olduğu, ... parselde hasar oranının %17 olduğu, tespit raporundaki bilirkişi görüşüne göre hasarın %100 olarak kabul edilmesi halinde 2018 ada 4 parseldeki kısmi ödeme tutarına prim borcu mahsubu dahil edilerek yapılan hesaplamada 2.519.512,83 TL olacağı ,eksperlerin hasarın %17 oranında olduğuna dair raporuna itibar edilmesi halinde kısmi ödeme tutarına prim borcu mahsubu dahil edilerek yapılan hesaplamada hasar bedelinin 297.921,... TL olacağı, tespit raporundaki bilirkişi görüşüne göre hasarın %100 olarak kabul edilmesi halinde 2019 ada 2 parseldeki hasarın kısmi ödeme tutarına prim borcu mahsubu dahil edilerek yapılan hesaplamada 1.667.969,07 TL olacağı ,eksperlerin hasarın %18 oranında olduğuna dair raporuna itibar edilmesi halinde kısmi ödeme tutarına prim borcu mahsubu dahil edilerek yapılan hesaplamada hasar bedelinin 139.279,05 TL olacağı bildirilmiştir.Meydana gelen zararın sigorta kapsamında olduğu hususunda taraflar arasında ihtilaf yoktur. Taraflar arasındaki ihtilaf sigortalı ürünlerde meydana gelen zarar oranı ve ödenmesi gereken tazminat miktarına ilişkindir. Davalı sigorta şirketinin eksperleri ürünlerde hasar oranınını 2018 ada %9 olarak belirlemiş, davacının mahkemeye yaptırdığı tespitte ise hasar oranının %100 olduğu belirtilmiştir. Davacı ürünlerin %100 hasarlandığı iddiasına delil olarak değişik iş dosyasında yapılan tespitte alınan rapora dayanmaktadır. Bu raporda ise bilirkişi gözleme dayalı rapor hazırladığını belirterek raporda 4 kare uzaktan çekim, 6 kare yakın çekim fotoğraf konulmuştur. Bu 6 kare fotoğraf davacının ürünlerin %100 hasarlandığı iddiasını doğrulamaya yetmediği gibi, tespit tarihinden sonra davalı eksperleri tarafından çekilen fotoğraflarda bir kısım ürünlerin hasarlı, bir kısım ürünlerin ise az hasarlı veya hasarsız olduğu görüldüğü gibi, davacıya ait hasat makinasının çalışması da ürünlerin tamamının hasarlanmadığını, o tarihte hasat edilecek ürünlerin bulunduğunu gösterdiğinden hasar oranı yönünden davalı eksperlerinin belirlediği %18 ve %17 lik oranlar kabul edilmiştir.Bilirkişi raporunda kısmi ödeme tutarına prim borcu mahsup edilerek yapılan hesaplama usul ve yasaya uygun bulunduğundan, davalı eksperlerinin 2019 ada 2 parselde %18 oranında hasar meydana gelerek hesapladığı 139.279,05 TL hasar bedeli ile, 2018 ada 4 parselde 17 oranında hasar meydana geldiği kabul edilerek hesaplanan 297.921,... TL hasar bedeli toplamı olan 437.200,38 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davacının ıslah talepli davasının kısmen kabulüne, 437.200,38 TL'nin dava tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 29.865,16 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 71.768,55 TL (peşin+ ıslah harcı)'den mahsubu ile artan 41.903,39 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,
3-7155 sayılı Kanunun 23. Maddesi ile 6325 sayılı Kanunun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 22.172,60-TL yargılama gideri üzerinden kabul red oranına göre hesaplanan 2.314,96-TL ile peşin alınan 71.768,55 TL (peşin+ ıslah harcı) harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderlerin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı yararına ölçümlenen 69.952,06-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı yararına ölçümlenen 526.530,97 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı yanın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... olmak üzere karar verildi. 05/11/2025
Başkan
¸E-imzalıdır.
Üye
¸E-imzalıdır.
Üye
¸E-imzalıdır.
Katip
¸E-imzalıdır.