T.C. ...6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/738 Esas - 2024/533
T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA
ANKARA GEREKÇELİ KARAR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/738 Esas
KARAR NO : 2024/533
DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 15/09/2023
KARAR TARİHİ : 27/09/2024
G.K. YAZILDIĞI TARİH : 23/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin 2014/25741 kayıt numaralı güvenlik hizmetine ilişkin ihalenin uhdesinde kaldığını, sözleşme gereği personel çalıştırıldığını, müvekkil şirketin sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirerek işi bitirdiğini, yasa koyucu tarafından işverenlerin işgücü maliyetlerini düşürmek suretiyle istihdamı korumak ve arttırmalarını desteklemek amacıyla asgari ücret desteği verildiğini, yasa maddeleri incelendiğinde müvekkil şirketin belirtilen tüm şartları yerine getirdiğini, ilgili yasanın şartları yerine getiren şirketlere devlet tarafından sağlanan bir destek olduğunu, müvekkil şirketin aylık prim ve hizmet belgelerini yasal süresinde verdiğini, çalıştırdığı kişilerin sigorta primlerine esas kazançlarını tam olarak bildirdiklerini, SGK borcu olmadığını, bu sebeple teşvikten faydalanıldığını, ancak davalı tarafından faydalanılan teşviklerin müvekkil şirketin hakedişlerinden kesildiğini, ilgili yasada kamu ihalesini alan şirketlerin teşvikten faydalanamayacağına ilişkin hüküm bulunmadığını, dosyaya sunulan emsal kararlar incelendiğinde ihaleyi alan şirketlerin söz konusu teşvikten faydalanması gerektiğini, açıklanan nedenlerle, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davalı tarafından haksız şekilde 2014/25751 ihale kayıt numaralı, 4.8010.01.01.1070048.017.06.72.000 işyeri sicil numaralı dosya kapsamında müvekkilin hak edişlerinden kesilen, 01/01/2016 — 25/09/2016 dönemine ilişkin Asgari Ucret Destek tutarlarının kesinti yapıldığı tarihlerden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte şimdilik 15.000,00TL'nin davalı taraftan tahsilini,yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı taraf üzerinde bırakılmasını istemiştir.
Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; Davanın; görev, yetki, derdestlik, zamanaşımı, kesin hüküm, husumet, hak düşürücü süre, arabuluculuk dava şartı ve özellikle hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddini talep ettiklerini, 2016 yılı asgari ücret destek tutarına ilişkin mevzuatın 5510 sayılı Kanunun geçici 68. Maddesinde yer aldığını, söz konusu maddenin birinci fıkrasının;
1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında haklarında uzun vadeli sigorta kolları hükümleri uygulanan sigortalıları çalıştıran işverenlerce;
a) 2015 yılının aynı ayına ilişkin Kuruma verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde prime esas günlük kazancı 85 TL ve altında bildirilen sigortalıların toplam prim ödeme gün sayısını geçmemek üzere, 2016 yılında cari aya ilişkin verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde bildirilen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısının,
b) 2016 yılı içinde ilk defa bu Kanun kapsamına alınan işyerlerinden bildirilen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısının, 2016 yılı Ocak ila Aralık ayları/dönemleri için günlük 3,33 TL ile çarpımı sonucu bulunacak tutar, bu işverenlerin Kuruma ödeyecekleri sigorta primlerinden mahsup edilir ve bu tutar Hazinece karşılanır.” hükümlerini ihtiva ettiğini, ancak söz konusu 68. Maddenin 8. fıkrasında; ““4734 sayılı Kanun'un 2. maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde sayılan idareler tarafından ilgili mevzuatı uyarınca yapılan ve sözleşmesinde fiyat farkı ödeneceği öngörülen hizmet alımlarında, ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için birinci fıkra uyarınca işsizlik Sigortası Fonu tarafından karşılanacak tutarlar bu idarelerce işverenlerin hakedişinden kesilir.” hükmüne yer verildiğini, açık kanun hükümleri ve sözleşme hükümlerin incelendiğinde hakedişten yapılan kesintilerin kanunun emredici hükmü doğrultusunda yapıldığını, 5510 sayılı kanunun geçici 68. maddesi 1. ve 8. fıkra hükümlerine göre asgari ücret destek tutarlarının idarelerce hakedişlerden kesilmesi gerektiğini, kesintinin yapılması için kanunun saymış olduğu şartların; 4734 sayılı Kanunun 2.nci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde sayılan idareler tarafından hizmet alım ihalesi yapılması, Sözleşmede fiyat farkı ödeneceğine dair hükmün yer alması, İhale dokümanlarında personel sayısının belirli olması, Sözleşmede haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörülmesi, davalı teşekkülün 4734 sayılı kanunun 2.nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında idarelerden biri olduğunu ve sermayesinin tamamının devlete ait iktisadi devlet teşekkülü olduğunu, dolayısıyla A) ifadesiyle gösterilen şartın yerine geldiğini, taraflar arasında 2014/25751 İhale Kayıt Numaralı hizmet alım sözleşmesi imzalandığını, sözleşmede fiyat farkı ödeneceğine ilişkin hüküm mevcut olduğunu belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER:
-Bilirkişi Raporu
-EÜAŞ 2016 Yılı Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül ayı asgari ücret destek tutarları
-Ara buluculuk Anlaşamama Tutanağı
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davacı vekilince açılan dava ile; taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi kapsamında davalının davacının hak edişlerinden haksız olarak asgari ücret destek tutarları kestiğini ileri sürülerek şimdilik 15.000,00 TL'nin tahsili için alacak davası açıldığı anlaşılmıştır.
...Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü yazılan müzekkereye verilen cevabı yazısında : Sayın Mahkeme'ce ...Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'ne yazılan, “4.8010.01.01.1070048.017.06.72.000 iş yerine ait davacı şirketin prim borcunun olup olmadığı ve faydalandığı asgari ücret destek tutarlarını gösterir bilgi ve belgelerin gönderilmesi” konulu 02/11/2023 tarihli müzekkereye verilen 31/01/2024 tarihli cevabi yazı ile; ilgili iş yerinin prim borcu bulunmadığı bildirilmiş olup, asgari ücret destek tutarlarının yazı ekinde gönderildiği görülmüştür. Elektrik Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğü yazılan müzekkereye cevabı yazısında : Sayın Mahkeme'ce... Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğü'ne yazılan, “2014/25751 numaralı ihale kayıt dosyasında; 2016 yılı (01/01/2016 — 25/09/2016) aylarına ait hakedişten kesilen Asgari Ücret Destek tutarlarına ilişkin belge örnekleriningönderilmesi” konulu 02/11/2023 tarihli müzekkereye verilen 17/11/2023 tarihli cevabi yazı ekinde; talep edilen belgelerin gönderildiği görülmüştür. Şeklinde gelen müzekkere cevapları ,sözleşemeler ve taraf delilleri dosya arasına alınmış akabinde 07/06/2024 tarihli bilirkişi raporu dosyamız arasına aldırılmıştır.
Bilirkişi raporu sonrasında davacı vekili tarafından ıslah dilekçesi sunulmuş ve karşı tarafa tebliğ olunmuştur.
Taraflar arasında imzalanan 12/09/2014 tarihli, 2014/25751 İhale Kayıt Numaralı Hizmet Alımına Ait Sözleşmelerin iş bu davayı ilgilendiren maddesi ; Madde 14- Fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartları 14.1. Yüklenici gerek sözleşme süresi, gerekse uzatılan süre içinde, sözleşmenin tamamen ifasına kadar, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamaz. 14.2. Bu sözleşme kapsamında yapılan işler için fiyat farkı hesaplanacaktır. Resmi Gazetenin 31/08/2013 tarih ve 28751 sayısında yayımlanan 2013/5215 sayılı 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre ihale edilen hizmet alımlarında uygulanacak Fiyat Farkına ilişkin esaslar başlıklı Bakanlar Kurulu Kararının 6. Maddesi çerçevesinde uygulama yapılacaktır. Bu çerçevede; (1)İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için, 31/05/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve genel SağlıkSigortası Kanunu uyarınca çalıştırılan işçinin idari şartnameye göre ihale tarihi itibariyle hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki fark, 5 inci madde uygulanmaksınız ödenir veya kesilir. (2)İhale dokümanında sözleşme kapsamında çalıştırılacak personele brüt asgari ücretin belli bir yüzde fazlası oranında ücret ödenmesi öngörülmüş ise, uygulama ayında fiilen ödenen ücret üzerinden fiyat farkına esas olacak brüt maliyet bulunur ve fiyat farkı, bu maliyete asgari ücretteki brüt artış oranı uygulanarak hesaplanır. Ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma ücretleriyle ilgili olarak bu fıkraya göre belirlenen ücret esas alınarak fiyat farkı hesaplanır. (3)Uygulama ayına ilişkin aylık ücret bordrosunda belirtilen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı ile idari şartnamede idarece öngörülen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı arasında farklılık olması halinde, bu değişiklik fiyat farkı hesabında dikkate alınır. 14.3. Sözleşmede yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.” ihaleyi yapan... Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğü'nün 4734 sayılı Kanun'un 2. maddesinde sayılan kuruluşlar arasında yer aldığı ve taraflar arasındaki sözleşmelerde fiyat farkı ödeneceğine dair hüküm bulunduğu tespitinde bulunulmuştur. “4734 sayılı Kanun'un 2. maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde sayılan idareler tarafından ilgili mevzuatı uyarınca yapılan ve sözleşmesinde fiyat farkı ödeneceği öngörülen hizmet alımlarında, ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için birinci fıkra uyarınca İşsizlik Sigortası Fonu tarafından karşılanacak tutarlar bu idarelerce işverenlerin hakedişinden kesilir.” hükmüne yer verilmiştir.
Davacı vekili tarafından, dava dilekçesi ekinde sunduğu, huzurdaki dava konusuna ilişkin emsal kararlarda; “5510 sayılı yasanın Geçici 68. maddesi uyarınca davacılara verilen asgari ücret desteğinin Devlet tarafından sağlanan ek bir katkı olması, yüklenicinin kendi sorumluluğunu yerine getirirken ve bu arada Devletin sağladığı bu katkıdan yararlanırken, bu hakkın idareye geçirilmesinin hukuka aykırı olması nedeniyle Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı” gerekçelerine yer verildiği anlaşılmaktadır.
Davacı tarafından faydalanılan 30.422,88TL asgari ücret destek tutarı karşılığında, davalı idarece dav acının hakedişlerinden 24.129,18TL kesildiği hesapitespit edilmiştir. TBK.'nun 117. maddesine göre; muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarı ile temerrüde düşer. Dosya kapsamından, davaya konu alacak için davalının ihtar ile temerrüde düşürüldüğüne dair belgeye rastlanılmamıştır.
Toplanan deliller ve bilirkişi raporu ve ıslah dilekçesi nazara alınarak davacının davasının kabulüne ,davacı şirketin 2014/25751 ihale kayıt numarası ile almış olduğu ihalenin hak edişlerinden 4.8010.01.01.1070048.017.06.72.000 iş yeri sicil numaralı dosya kapsamında kesilen 01.01.2016-25.09.2016 tarihlerine ilişkin asgari ücret destek tutarlarına ilişkin 24.129,18 TL toplam alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı taraftan tahsili ile davacıya verilmesine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-DAVACININ DAVASININ KABULÜ İLE ,
-Davacı şirketin 2014/25751 ihale kayıt numarası ile almış olduğu ihalenin hak edişlerinden 4.8010.01.01.1070048.017.06.72.000 iş yeri sicil numaralı dosya kapsamında kesilen 01.01.2016-25.09.2016 tarihlerine ilişkin asgari ücret destek tutarlarına ilişkin 24.129,18 TL toplam alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı taraftan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Kabul edilen 24.129,18 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 1.648,26 TL karar ve ilam harcından 269,85 TL peşin harç, 158,00 TL ıslah harcı toplamı olan 427,85 TL harcın düşümü ile eksik kalan 1.220,41 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL başvuru harcı, 269,85 TL peşin harç, 158,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 697,70 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının karşıladığı 1.216,75 TL tebligat gideri, 6.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.216,75 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalının karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 24.129,18 TL üzerinden takdir edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/09/2024