T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2024/603 Esas - 2025/632
T.C.
ANKARA
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/603 Esas
KARAR NO : 2025/632
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 03/09/2024
KARAR TARİHİ : 01/10/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 30/10/2025
Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde, Teşekkülleri Merkez Kampüsünün "Temizlik ve Nitelikli İşlere Yönelik Hizmet Alımı" kapsamında 01/04/2022-05/03/2024 tarihleri arasında çalışmış olan ve emeklilik nedeni ile istifa eden ...'e işçinin davalı yüklenicilerde çalıştığı döneme ilişkin Teşekküllerince hesaplanan 62.361,91 TL kıdem tazminatının ödenmiş olduğunu, ... için hesaplanan kıdem tazminatı miktarından dava dışı ...Tem. Ltd. Şti./Beyazsu Tem. Ltd. Şti. iş ortaklığının payına düşen 11.161,36 TL'nin Nisan 2024 hak edişlerinden kesilecek olup, kalan 51.200,55 TL'lik tutarın diğer sözleşmesi bitmiş davalılardan tahsil edilememiş olduğunu, Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmelik nedeniyle Teşekküllerince ödeme yapılmışsa da, davalılar ile imzalanan sözleşmе hükümleri ve emsalyargı kararlarının yüklenici şirketin kıdem tazminatlarının ödenmesinden sorumluluğunu kaldırmadığı yönünde olduğunu beyanla Teşekkülleri tarafından dava dışı ...'e ödenen ve tahsil edilemeyen 51.200,55 TL kıdem tazminatının ilgili firmalardan ödeme tarihinden tahsil tarihine kadar geçecek süre için uygulanacak avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı Yüklenici ... Ltd. Şti. vekili davaya cevap dilekçesinde, asıl işveren ile müvekkili şirketin alt-asıl işverenlik ilişkisinin muvazaalı olup, işçilerin baştan beri asıl işveren kurumun işçisi olarak kabul edilmesi gerektiğini, zira asıl işverenin hangi işçinin çalışıp hangi işçinin işten çıkarılacağına karar vermekte, böylelikle işçi alma ve çıkarmada asıl işveren kamu kurumunun mutlak otorite sahibi olmakta olduğunu, her ihale döneminde çalışacak işçileri belirleyen tarafın asıl işveren kurum olup, ihale bittikten sonra yeni dönemde ihaleyi kazananfirmalarda aynı işçilerin çalışıp çalışmayacağının kararının da yine asıl işveren kurumun inisayatifinde olduğunu, böylelikle 4857 sayılı yasanın alt-üst işverenlik ilişkisini muvazaalı olarak kabul ettiği durumun ortaya çıkmakta olduğunu, emsal içtihatların da göz önünde bulundurularak işçinin asıl işveren kurum işçisi olarak kabul edilmesi gerektiğini, bu nedenle dava dışı işçiye ödenmesi gereken hak ve alacaklardan davacı asıl işverenin tek başına sorumlu olacağını, kabul anlamına gelmemek üzere işçilerin kıdem tazminatına hak kazandığı ihtimalde dahi 4857 Sayılı Yasanın 112.maddesi, kıdem tazminatı yönetmeliği ve Yargıtay uygulamaları uyarınca sorumluluğun asıl işverene ait olup, müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, yine kabul anlamına gelmemek kaydıyla davanın kabulü halinde TBK 167 ve devamı madde hükümlerinin göz önünde bulundurularak yarı yarıya sorumluluğa gidilmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte TBK 117 vd madde düzenlemeleri uyarınca ancak dava tarihi itibariyle temerrüde düşüldüğünden, ödeme tarihinden itibaren faiz talebinin yerinde olmadığını, davacının yaptığı ödemenin, Iş Hukuku alanında uzman bir bilirkişi marifetiyle kıdem tazminatı hesaplama esaslarına riayet edilecek bir hesaplama ile denetlenmesi gerektiğini, davacının kamu kurumu olup, yapılan işin ticari iş olmadığını bu nedenle avans faizi talep edilmesinin de hatalı olduğunu beyanla haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Temizlik Yemek Organizasyon Hizmet Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi davaya cevap vermemiştir.
DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, hizmet alımı sözleşmesi, bilirkişi raporu, dava dışı işçiye ait hizmet belgeleri, dava dosyasında bulunan diğer deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, hizmet alımı sözleşmesinden kaynaklı rücuen tazminat istemine ilişkindir.
Davacı ile ihale yolu ile işi üstlenen davalı firmalar arasında 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde tanımlanan asıl - alt işveren (yüklenici) ilişkisi bulunduğu, ihale sonucunda taraflar arasında hizmet alımı sözleşmesi imzalandığı görülmektedir.
Hizmet alım sözleşmeleri, ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin, yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuş, 26/06/2025 tarihli bilirkişi raporunda, davalı yüklenici ... Temizlik Ltd. Şti. firmasından rücuen talep edilebilecek alacak miktarının 18.868,02 TL, davalı yüklenici ... Kurumsal Hizm. Ltd. Şti. Firmasından rücuen talep edilebilecek alacak miktarının 32.332,53 TL olacağı belirtilmiştir.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, mahkememizce dosya kapsamına uygun, ayrıntılı ve gerekçeli görülerek benimsenen 26/06/2025 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre davacı ile davalı yüklenici ... Ltd. Şti. ile akdedilmiş 2022/210651 İ.K.N.lı hizmet alım sözleşmesi ve davalı yüklenici ... Ltd. Şti. ile akdedilmiş 2022/592916 İ.K.N.ı hizmet alım sözleşmesi ekleri Teknik Şartnamelerin, "Yüklenicinin ve Çalışanlarının Sorumlulukları" başlıklı 6.14. ve 6.15.maddelerinde; "Bu işle ilgili olarak çalıştırılacak personel bakımından İş Kanunu, Vergi Kanunları, Sosyal Sigortalar Mevzuatı, İlgili sair yasalar, Tüzük ve Nizaтпaтe hükümlerinin uygulanmasından doğacak her türlü hukuki sorumluluk Yükleniciye ait olacaktır.." düzenlemesine, yine, 6.18. ve 6.19.maddelerinde; "Sosyal Güvenlik Kurumu Mevzuatı ileişçi işveren hakkındaki her türlü Mevzuata uygun, sözleşmesine göre işçi alınması, işçi haklarının ödenmesi, işçinin çıkarılması ve sair konularda tüm sorumluluk yükleniciye aitolacak, idare bu konularda sorumlu sayılmayacaktır" düzenlemesine yer verildiği, böylece akdedilen sözleşmeler ile işçilerin iş akitlerinin feshi halinde doğacak işçilik alacaklarından yüklenicilerin sorumlu olacağının kararlaştırıldığı, bu nedenle davacının dava dışı işçiye ödediği işçilik alacaklarından, davacı Kurum ile davalı yüklenicilerin "genel hükümler" uyarınca yarı/yarıya sorumluluğunun bulunmadığı; davacı tarafından ödenen işçilik alacaklarından, davalı yüklenicilerin hizmet tekabül eden tutarların tamamının rücuen tahsilinin talep edilebileceği, bu ilkeler gereğince bilirkişi tarafından yapılan hesaplamalara göre, dava dışı işçinin alt yüklenici firmalarda geçen hizmet sürelerine göre davalı yüklenici ... Temizlik Ltd. Şti. Firmasında çalıştığı süre ile orantılı olarak davacının 62.361,91 TL / 704 gün x 213 gün=18.868,02 TL, davalı yüklenici ... Kurumsal Hizm. L.td. Şti. Firması için 62.361,91 TL / 704 gün x 365 gün=32.332,53 TL rücuen tazminat talep edebileceği anlaşıldığından aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulü ile;
A) Davalı ... Kurumsal Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi yönünden 32.332,52 TL rücuen tazminat alacağının 25/04/2024 ödeme tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Kanun'un 2/2. maddesinde belirtilen şekilde değişen oranlarda avans faizi ile birlikte adı geçen davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
B) Davalı ... Temizlik Yemek Organizasyon Hizmet Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi yönünden 18.868,02 TL rücuen tazminat alacağının 25/04/2024 ödeme tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Kanun'un 2/2. maddesinde belirtilen şekilde değişen oranlarda avans faizi ile birlikte adı geçen davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Kabul edilen toplam 51.200,55 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 3.497,51 TL karar ve ilam harcından 878,38 TL peşin harç, 60,80 TL tamamlama harcı toplamı olan 939,18 TL harcın düşümü ile eksik kalan 2.558,33 TL harcın, kabul oranlarına göre 1.615,59 TL'sinin davalı ... Kurumsal Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den, 942,74 TL'sinin davalı ... Temizlik Yemek Organizasyon Hizmet Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 878,38 TL peşin harç, 60,80 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.366,78 TL harcın, kabul oranlarına göre 863,12 TL'sinin davalı ... Kurumsal Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den, 503,66 TL'sinin davalı ... Temizlik Yemek Organizasyon Hizmet Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 'den alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının karşıladığı 866,00 TL yazışma gideri, 4.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.866,00 TL yargılama giderinin, kabul oranlarına göre 3.072,88 TL'sinin davalı ... Kurumsal Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den, 1.793,12 TL'sinin davalı ... Temizlik Yemek Organizasyon Hizmet Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 'den alınarak davacıya verilmesine,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul oranlarına göre 2.399,70 TL'sinin davalı ... Kurumsal Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den, 1.400,30 TL'sinin davalı ... Temizlik Yemek Organizasyon Hizmet Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 'den alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, ihtiyari dava arkadaşı olan davalıların her biri yönünden kabul edilen miktar üzerinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı lehine ayrı vekalet ücreti takdirine, buna göre;
A) Davalı ... Kurumsal Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi yönünden kabul edilen 32.332,52 TL üzerinden takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ... Kurumsal Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den alınarak davacıya verilmesine,
B) Davalı ... Temizlik Yemek Organizasyon Hizmet Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi yönünden kabul edilen 18.868,52 TL üzerinden takdir edilen 18.868,52 TL vekalet ücretinin davalı ... Temizlik Yemek Organizasyon Hizmet Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 'den alınarak davacıya verilmesine,
7-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı ... Kurumsal Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili ile davalı ... Temizlik Yemek Organizasyon Hizmet Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin yokluğunda, dava değeri itibarı ile kesin olarak verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/10/2025
¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır