T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2018/591 Esas
KARAR NO:2021/559
DAVA:Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:27/06/2018
KARAR TARİHİ:13/07/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davacı şirketin, kuruluş amacı itibariyle Türkiye çapında çeşitli etkinlik ve organizasyonlar düzenlemek, ... ilçesine özel "..." gazetesini yayımlamak olduğu, bu faaliyetler çerçevesinde müvekkili şirketin ... tarihleri arasında "1. ... Festivalini düzenlediği, ... ... içerisinde düzenlenen festivalde kurulacak stant/çadırlann katılımcılara kiralanması ve kiralama işinde davalının tek yetkili olarak görevlendirilmesi amacıyla, davacı şirket ile davalı arasında 22.08.2017 tarihinde sözleşme imzalandığı ve davalı adına bu hususta yetki belgesi düzenlendiği, sözleşmenin "Kiralama İşi" başlıklı maddeleri gereği, davalının, en az 90 adet standı/çadırı katılımcılara kiralayacağı ve kira bedellerini belirleyerek her katılımcı ile kiralama sözleşmesi düzenleyeceğinin açıklandığı, sözleşmenin "Hasılat Paylaşımı" başlıklı maddelerinde ise; işbu stantlann /çadırların kiralanmasından elde edilecek gelirlerin % 20'sinin davalı tarafa, % 80'inin ise davacı şirkete ait olacağı; katılımcılardan kiralama karşılığında elde edilen gelirin % 30'unun en geç 20.09.2017 tarihinde, %70 bakiye bedelin ısc festival sona ermeden 29,09.2017 tarihinde davalı tarafından davacı şirkete ödenmesine karar verildiği, devamında % 70'lik bakiye karşılığı için ise davalı larafından ödenmek üzere davacı şirket namına senet düzenleneceği hususunda anlaştıklarını, festival süresince toplam 116 adet stand/çadır kurulduğu, söz konusu stand/çadırların ... & ... firmasından 40.600.00 TL+KDV bedel karşılığında davacı firma tarafından kiralandığı, sözleşme geregi 116 adet stand/çadırın 90 adedi için davalı tarafından festival süresinde ürün tanıtım ve satış yapmak üzere vatandaşlara kiralama işini üstlenildiği, kalan 26 adedinin ise davacı şirket tarafından il derneklerine tahsis edildiği, davalı tarafından 86 adedinin festival katılımcılarına kiralandığı, sözleşme gereği davalı tarafından katılımcılarla akdedilen kiralama sözleşmelerinin usulüne uygun düzenlenip davacı şirkete sunulmadığı, bugüne kadar davacı şirkete sadece 22.000,00 TL ödeme yapıldığı, davalı tarafından 86 adet stand/çadır kiralanmış olmasına rağmen yalnızca 13 adetin sözleşmenin davacı firmaya sunulduğu, sözleşmeler incelendiğinde birçoğunda imzanın bulunmadığı, isim ve/veya imzaların bulunduğu sözleşme örneklerinde ise yer alan isim, TC ve kiralama bedellerinin çoğunlukla davalının kendi el yazısı ile yazıldığı, sözleşmede davalı tarafından asgari 90 adet stand/çadırın kiralanacağı taahhüdünün gerçekleştirilmediği, davalı tarafından asgari 90 adet stand/çadırın festival katılımcılarına kiralanacağının taahhüt edilmesi nedeniyle davacı şirketin bu kiralamalardan gelecek gelire güvenerek festivalin eksiksiz ve en iyi şekilde gerçekleşmesi adına çeşitli harcamalarda bulunduğu ve davacı şirketin bu sebeple ödeme güçlüğü yaşadığı, davalının sözleşmeye aykırı davranışı nedeniyle zarara uğradığını beyanla fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak ve belirsiz alacak hükümleri gereğince sonradan talep artırımında bulunmak üzere; sözleşme gereği davalı tarafından ödenmeyen şimdilik 1.000.00 TL alacağın işlemiş ve işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davalının, davacı şirket ile çadır/stand pazarlamasının yapılması hususunda anlatma imza ettiği, ancak davacı tarafın festival alanına insan taşıma ve festival için İlçe çapında reklam ve duyuru yapmaması ve ... Belediyesinin hiçbir desteğinin olmaması sebebiyle festival alanına yoğun insan katılımının olmadığı, havanın o hafta yağmurlu geçmesi sebebiyle festivalin yoğun geçmediği, bu sebeple çadır vc stand pazarlamasında hedeflediği rakamlara ulaşamadığı, davalının festivalde 42 çadır/stand kiralama sözleşmesi yaptığı, kaporalarını alıp davacı tarafa verdiği, ancak festivale gerekli insan katılımının olmaması sebebiyle alana gelip stand açan esnafın birkaç gün içerisinde standlarını kapatıp gittikleri, bu sebeple bu insanlardan kaparo dışında bir para tahsil etmediği, davacı tarafın, söz konusu hukuki ilişkinin tarafı olarak taahhüdü olan tanıtım ve insanları festival alanına taşıma görevim yerine getiremedikleri için hukuki olarak sorumlu olduğu, davanın bu yönüyle haksız ve kötü niyetli olduğu, etkinlik sebebiyle sahada gece gündüz çalışmalarına rağmen söyleşmede bulunan stand satışlarından dolayı elde edilecek gelirin %20'sini almaları gerektiği halde alamadıkları, tüm toplanan paraların davacı şirkete ödendiği, kurumsal firmalara çadır pazarlanması işinin ... Belediyesi vekili ...'nın kızı ... tarafından yapıldığı, tüm bu pazarlama işinde kazanılan paraların bu kişi tarafından alındığı ve kendilerine herhangi bir ödeme yapılmadığı, söz konusu etkinliğin sönük geçmesinin tüm sorumluluğunun davacı taraf ve Alaşehir Belediyesine ait olduğunun beyanla davanın reddi ile tüm masrafların davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava; Taraflar arasında akdedilen sözleşmeden kaynaklı ödenmediği iddia edilen alacağın tahsili talebinden ibarettir.
Davacı vekili davada; 1. ... Festivali katalogu, ...'de ... Haberi, 22/08/2017 tarihli sözleşme örneği, 22/08/2017 tarihli yetki belgesi örneği, 20/09/2017 tarihli sözleşme örneği, ödeme tutanağı örneği, l3 adet sözleşme örneği, ...Sözleşme Örneği, ... Konser Sözleşme Örneği, tanık, keşif ve bilirkişi incelemesi, yemin delillerine dayanmıştır.
Davalı vekili davada;Sözleşme, banka kayıtları, makbuzlar, esnaf sözleşmeleri, Belediye Kayıtları, v.s her türlü delile dayanmıştır.
Mahkememiz tarafından ... & .... Ltd. Şti.'ne müzekkere yazılarak ... ilçesinde düzenlenen, tüm halkın davetli olduğu, ..., ... ve ... Derneği gibi yardım dernekleri dışında 30’a yakın il derneğinin de katılım sağladığı ve her bir il derneği ile stand/çadır kiralayan diğer festival katılımcılarının 8 gün boyunca yöresel yemeklerinin tanıtım ve satışını yaptığı, birçok müzisyen ile birlikte “... ve ...isimli sanatçıların da sahne aldığı “1. ... Festivali” özelliklerini kapsayan bir festivalde katılımcılara kiralanacak her bir stand/çadırın emsal kiralama bedelinin ne olduğu araştırılarak Mahkememize bilgi verilmesi istenilmiş olup ... & .... Ltd. Şti. Tarafından cevaben 1. ... Festivali özelliklerini kapsayan bir festivalde katılımcılara kiralanacak her bir stand/çadırın emsal kiralama bedelinin 4.500-5.000.TL olabileceği bildirilmiştir.
Mahkememiz tarafından ...'ne (...) müzekkere yazılarak ... ilçesinde düzenlenen, tüm halkın davetli olduğu, ..., ... ve ... Derneği gibi yardım dernekleri dışında 30’a yakın il derneğinin de katılım sağladığı ve her bir il derneği ile stand/çadır kiralayan diğer festival katılımcılarının 8 gün boyunca yöresel yemeklerinin tanıtım ve satışını yaptığı, birçok müzisyen ile birlikte “... ve ...isimli sanatçıların da sahne aldığı “1. ... Festivali” özelliklerini kapsayan bir festivalde katılımcılara kiralanacak her bir stand/çadırın emsal kiralama bedelinin ne olduğu araştırılarak Mahkememize bilgi verilmesi istenilmiş olup ... (...) tarafından cevaben Festivale katılım sağlayacak kişi ve/veya kurumların talepleri ve özelliklerine göre kiralama bedellerinin değişkenlik gösterdiğini, dolayısıyla, bu hususta ortalama bir bedelin tespiti için kiralama işinde yapılmış sözleşmelerin ortalama değerinin dikkate alınması gerektiğini, dava konusu olayda yapılmış bu gibi ve benzeri sözleşmelerden emsal bedel tespitinin yapılabileceğini bildirmiştir.
Mahkememiz tarafından davacı tarafın iddiaları ile davalı tarafın savunmaları ve dosya kapsamında toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek taraflar arasında akdedilen 22.08.2017 tarihli sözleşmeden dolayı dava tarihi itibariyle davacının davalıdan alacağının olup olmadığının alacağı varsa miktarının tespiti için dosyanın taraflar arasındaki uyuşmazlıkla ilgili olarak bu konuda uzman olduğu anlaşılan organizasyon konusunda uzman bilirkişi ve mali müşavir bilirkişisinden oluşan heyete dosyanın tevdine karar verilmiş olup bilirkişi tarafından sunulan 23.10.2019 tarihli raporda ayrıntısı açıklandığı üzere sonuç olarak "... Davacı ... ve Tic. Ltd. Şti, ile davalı ... (... İletişim) arasında, 22.08.2017 tarihli, 1. ... Festivali ile ilgili Stand/Çadır'ın katılımcılara kiralanması ve bu kiralama işinin tamamının tek yetkili olarak ...'a devri ve bu devrin usul ve esaslarının düzenlenmesi hususunda sözleşme düzenlendiği,
1. ... festivalinde Kullanılmak üzere 116 adet çadır alındığı,
Festivalde kullanılmak üzere alınan 116 adet çadırın 26 adedinin davacı şirket tarafından il demeklerine tahsis edildiği, bu durumda davalı tarafından kiralanması gereken çadır sayısının (116-26=) 90 adet olduğu,
Sözleşmede yer alan hükümlere göre davalının doldurulmasını taahhüt ettiği çadırların %5'ini eksik yapma hakkına sahip olduğu,
Bu durumda davalı tarafından katılımcılara satılması gereken stant/çadır adedinin 86 olduğu,
Davalı tarafından katılımcılara satılması gereken stantlarin/çadırların 28 adedi ile ilgili olarak davalı tarafından sözleşme yapıldığı, bu sözleşmelere istinaden elde edilen hasılatın 85.500,00 TL olduğu,
Sözleşme yapılarak kiralanması gereken kalan stant/çadırın (86-28=) 58 adet olduğu, emsal kiralama bedelinin ortalamasını dikkate alarak yapılan hesaplamaya göre bu 58 stant/çadırdan elde edilebilecek kiralama hasılat tutarının (58 x 4.750=) 275.500,00 TL olduğu, bu durumda elde edilebilecek ve eksik kalan hasılatın (85.500,00 + 275,500.00=) 361.000,00 TL olduğu,
Davacı firmaya yapılacak ödemenin elde edilecek hasılatın %80'i olduğunun sözleşme ile kararlaştırıldığı, buna göre davalının davacıya (361.000,00 \ 0,80-) 288,000.00 TL ödeme yükümlülüğünün olduğu,
Dava dilekçesinde yer alan bilgilere davacı firmaya yapılan ödemelerin tutarının 22.000,00 TL olduğu, yapılan ödemeleri dikkate aldığımızda ödenmesi gereken bakiye tutarın (288.000,00 - 22,000,00=) 266.000,00 TL olduğu," tespit ve rapor edilmiştir.
Bilirkişi heyet raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiştir.Davalı vekili tarafından bilirkişi heyet raporuna karşı itiraz dilekçesi sunulmuştur. Davacı vekili tarafından bilirkişi heyet raporuna karşı itiraz dilekçesi sunulmuş olup ek rapor alınması talebinde bulunulmuştur. Mahkememiz tarafından taraf vekillerinin itirazları doğrultusunda dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdii edilerek ek rapor aldırılmasına karar verilmiş olup bilirkişi heyeti tarafından sunulan 24.02.2020 tarihli ek raporda ayrıntısı açıklandığı üzere sonuç olarak ".... Davacı ... ile davalı ... (... İletişim) arasında yapılmış olan 22.08.2017 tarihli sözleşmeye göre Davalı ...'ın en az "90 adet" olacak stand/çadırların müşterilere kiraIanmasını icra edeceği; bu standlann kira bedellerini belirleyeceği, müşteriler ile kira sözleşmesini kendisi tek yetkili olarak icra edeceği, bu çadır/standların pazarlanmasının vc müşteriler ile yapılacak sözleşmelerin ... tarafından tek başına tanzim edileceği, stand kiralarının tahsilatının ... tarafından yapılacağı,
Kök Raporumuzda tespit edildiği üzere» Davacı şirket ve Davalı ... ... arasında yapılan "SÖZLEŞME"nin ' TAHSİSLER" bölümünde yer alan açıklamalara göre, festivalde» asgari "130 adet" stand/çadır kurulması halinde \5 adedinin ...'a bedelsiz olarak tahsis edileceği; şayet, alana kurulacak çadır sayısı 125 adet olursa ...'a 12 adet stant/çadır tahsis edileceği; 24.09.2017-01.10.2017 tarihleri arasında yapılan Festivalde 116 adet çadır kurulduğu, bu durumda Davalı ...'a bedelsiz olarak tahsis edilecek çadır bulunmadığı, davalı vekilinin Kök Rapora itiraz dilekçesinde 125 adetin altında çadır kurulursa davacıya 10 adet ücretsiz çadır verileceği, bunun da sözleşmeye yazılmasının sehven unutulduğunun ifade edildiği;
Bilirkişi Heyetimizce sözleşmede yer almayan, sehven unutulan hususların bilinmesi mümkün olmadığı gibi yazılı sözleşme mevcui iken bu sözleşmenin bir hükmünün değiştirilmesinin, yazılı şekil paralelliği aranmadığı takdirde, tarafların birbiri ile uyumlu ve aynı yöndeki iradelerinin varlığını ve karşılıklı öneri (İcap) ve kabul şekilde irade beyanlarının taraflarca birbirlerine ulaştırılmasını gerektirdiği; dosyada buna dair bir belgeye rastlanmadığı,
I. ... Festivali kapsamında kurulan 116 adet çadınn 26 adedinin davacı şirket tarafından il derneklerine tahsis edildiği, buna göre kalan çadır sayısının (116-26-) 90 adet olduğu,
Kalan 90 adet stant/çadınn davalı ... tarafından ücret karşılığı festival etkinliğine katılacak katılımcılara kiralanacağı; hasılat paylaşımında davalının %5 eksik kiralama yapma hakkına sahip olduğu, davalı tarafından katılımcılara satılması gereken stant/çadınn 86 adet olduğu,
... Ltd. Şti. tarafından belirlenmiş olan emsal kira bedelinin ortalaması dikkate alınarak her bir stant/çadınn emsal kira bedelinin [(4500+5000)72=]
4.750,00 TL olarak hesaplandığı ve katılımcılara satılacak stant/çadırların kira bedelinden elde edilebilecek hasılatın (4.750 x 86=) 408.500,00 TL olarak hesaplandığı,
Dava dosyasında yer alan belgelerden bu stantların / çadırların 28 adedi ile ilgili olarak davalı tarafından sözleşme yapıldığının görüldüğü; sözleşme yapılması gereken ve yapılmayan 58 adet stant/çadır için emsal kiralama bedeli dikkate alınarak hesaplama yapıldığında elde edilmesi gereken hasılatın (58 x 4.750=) 275.500,00 TL olarak tespit edildiği; bu durumda elde edilebilecek hasılal toplamının (85.500,00 + 275.500.00=) 361.000,00 TL olarak hesaplandığı,
Taraflar arasındaki sözleşmeye göre, elde edilecek nakit tahsilatın % 80'inin Davacı şirkete ait olacağı, buna göre (361.000,00 x 0,80=) 288,000,00 TL'nin Davacı şirkete ait olacağı, ancak Davalı tarafından Davacı şirkete ödenen 22.000,00 TLnin dikkate alınması gerektiği,
Hangi usulün uygulanacağı Mahkemenin takdirinde olarak, sadece davalı tarafın beyanlarına itibar edilerek, davalının yaptığı ve dava dosyasında yer alan