TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/
KARAR NO : 2025/
BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI :
VEKİLİ :Av.
DAVALI :
DAVA : Tespit
DAVA TARİHİ : 11/12/2024
KARAR TARİHİ : 10/09/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 11/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ... Tekstil İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin, ... sicil numarası ile müvekkili kurum ... Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne kayıtlı olarak ticari faaliyetini sürdürmekte olduğunu, ... Vergi Dairesi Başkanlığı ... Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından 15.08.2024 tarihli ve ... sayılı Tescilsiz Şube Faaliyeti konulu yazı ile müvekkili kuruma, davalı şirketin ... .../... adresinde 03.03.2024 tarihi itibariyle şube açılış bildiriminde bulunduğu ve vergi dairesi tarafından kontroller neticesinde resen şube tesisi yapıldığı ancak Ticaret Sicili Müdürlüğü nezdinde şube açılış bildiriminde bulunulmadığının tespit edildiğinin bildirilmesi üzerine Müvekkili kurum tarafından 23.08.2024 tarihinde, ayrı ayrı olarak ...'ne ve şirketi temsile yetkili müdür ...'a Türk Ticaret Kanunu 33. maddesi ve Ticaret Sicil Yönetmeliği 36. maddesi gereğince yazının tebliğinden itibaren 30 gün içinde ... adresli web sayfasında yer alan belgelerle birlikte şube tescilinin yaptırılmasını, yaptırılamıyorsa yaptırılmama nedenlerinin açık ve anlaşılır şekilde yazılı olarak bildirilmesi için tescil davetinde bulunulmasına rağmen 30 günlük süre içerisinde davalı şirket ya da müdür ... tarafından herhangi bir bildirim veya tescil işlemi yapılmadığını, bunun üzerine müvekkili Kurum tarafından, ... Valiliği'ne konu hakkında bildirimde bulunarak davalı şirket aleyhinde idari para cezası işlemi uygulanması bildiriminde bulunduğunu, davanın Kabulü ile, ... Tekstil İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin şube tescili yapılarak; Şube ünvanının "... Tekstil İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ... olarak, Şube adresinin ... Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından bildirilen ... .../... olarak belirlenmesine, Şube yetkilisinin şirketin tek ortağı ve tek müdürü ... Kimlik numaralı, .../... Adresinde ikamet eden ... olarak atanmasına, Şubenin faaliyet konusunun ... Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından bildirilen ... Belirli mala tahsis edilmiş mağazalarda bebek ve çocuk giyim eşyası perakende ticareti" olarak tescilinin ... Ticaret Sicili Müdürlüğüne emredilmesine, yargılama giderleriyle vekâlet ücretinin de davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
KANITLAR:
... Tekstil İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin sicil kayıtları, bilirkişi raporu, vs.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Dava, davalı şirketin açmış olduğu şubenin sicile tescilinin gerekip gerekmediği hususuna ilişkindir. ... Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından davalı şirketin ... mahallesinde şube açılış bildiriminde bulunduğu ancak Ticaret Sicili Müdürlüğü nezdind şube açılış bildiriminde bulunulmadığının tespit edildiği davacı kuruma bildirilmiştir.Mahkememizce ... İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davalı şirketin şube açılış bildiriminde bulunduğu adresi olan ... adresinde hangi şirketin faaliyet gösterdiğinin tespiti ile ve varsa şirketin vergi levhası ile ilgili belgelerin mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup, gelen yazı cevabında bahse konu adres kapısında ... Giyim isimli yazı olduğu, işyerini ... Yabancı Kimlik Numaralı ... işlettiği, iş yerini 10 gün önce ...'dan devraldığını, iş yerinde olan vergi levhasının 2021 yılına ait adresi .../... isimli vergi levhası olduğu, başka vergi levhası olmadığı bildirilmiştir.... dan davalı şirketin kuruluşundan bugüne kadar tüm çalışanların listesi celp edilmiştir.Mahkememizce dava konusu şubenin bulunduğu adreste SMMM bilirkişi marifetiyle keşif yapılarak bahse konu iş yerinin davalı şirketin şubesi olup olmadığı hususunda rapor aldırılmasına karar verilmiş, aldırılan 11/08/2025 tarihli bilirkişi raporunda; İncelemeye konu işyerinin, ... Tekstil İthalat ve İhracat Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin şubesi olduğuna dair herhangi bir faaliyet izi, personel bağlantısı veya organizasyonel yapı gözlenememesi, ayrıca ayrı bir sermayesinin ve muhasebesinin bulunduğuna dair bir bilgi edinilemediği, iç işleyiş bakımından bağımsızlık ve merkezle bağlantıya dair bilgi-belgeye ulaşılamaması, Vergi Dairesine bildirilen iştigal konusunda faaliyet yürütüldüğüne dair emare bulunmaması nedenleriyle, söz konusu işyerinin şube niteliği taşımadığı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.TTK’nın 32 ve Ticaret Sicil Yönetmeliğinin 34.maddesine göre, sicil müdürü tescil için aranan kanuni şartların var olup olmadığını incelemekle yükümlüdür. Tescil edilecek hususların gerçeği tam olarak yansıtmaları, üçüncü kişilerde yanlış izlenim yaratacak nitelik taşımamaları ve kamu düzenine aykırı olmamaları şarttır. TTK’nın 33. maddesine göre, tescili zorunlu olup da kanuni şekilde ve süresi içinde tescili istenmemiş olan veya 32 nci maddenin üçüncü fıkrasındaki şartlara uymayan bir hususu haber alan sicil müdürü, ilgilileri, belirleyeceği uygun bir süre içinde kanuni zorunluluklarını yerine getirmeye veya o hususun tescilini gerektiren sebeplerin bulunmadığını ispat etmeye çağırır. (2) Sicil müdürünce verilen süre içinde tescil isteminde bulunmayan ve kaçınma sebeplerini de bildirmeyen kişi, sicil müdürünün teklifi üzerine mahallin en büyük mülki amiri tarafından bin Türk Lirası idari para cezasıyla cezalandırılır.(3) Süresi içinde kaçınma sebepleri bildirildiği takdirde, sicilin bulunduğu yerde ticari davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesi, dosya üzerinde inceleme yaparak tescili gerekli olan bir hususun bulunduğu sonucuna varırsa, bunun tescilini sicil müdürüne emreder, aksi takdirde tescil istemini reddeder. Süresi içinde tescil isteminde bulunmayan veya kaçınma sebeplerini bildirmeyen kişinin ikinci fıkradaki cezayla cezalandırılması bu fıkra hükmünün uygulanmasına engel oluşturmaz. Ticaret Sicili Yönetmeliğinin 36. maddesine göre, tescil edilmesi gereken bir olgunun ilgilisi tarafından tescil ettirilmediğini haber alan müdürlük, tescil başvurusunda bulunmakla yükümlü kişileri, otuz gün içinde tescil başvurusunda bulunmaya veya tescili gerektiren sebeplerin bulunmadığını ispat etmeye çağırır. Bu davette, kanuni dayanaklar gösterilmek suretiyle davetin gerekçesi, tescili gereken belgeler ve tescil yükümlülüğünün yerine getirilmemesinin yaptırımları belirtilir. (2) Birinci fıkra gereğince yapılan çağrı üzerine, süresi içinde tescil isteminde bulunulmaması veya kaçınma sebepleri bildirilmiş olmasına rağmen kaçınma sebeplerinin yeterli görülmemesi halinde müdürlük, durumu sicilin bulunduğu yerdeki ticari davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesine bildirir. Mahkemenin tescile hükmetmesi halinde olgu resen tescil edilir. (3) Müdürlükçe verilen süre içinde tescil isteminde bulunmayan ve kaçınma sebeplerini de bildirmeyen kişi, Kanunun 33. üncü maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen idari para cezasıyla cezalandırılır. (4) Üçüncü fıkra gereğince idari para cezası verilmesine rağmen, kanuni süre içerisinde tescil isteminde bulunmamakta ısrar edilmesi halinde, müdürlük durumu sicilin bulunduğu yerdeki ticari davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesine bildirir.Türk Ticaret Kanunu şube tanımına yer vermemiş olmakla birlikte, 5174 sayılı ... ... ile Odalar ve Borsalar Kanunu'nun 9. maddesinin ikinci fıkrasında uyarınca "bir merkeze bağlı olduğu halde, ister merkezin bulunduğu odanın, ister başka odanın çalışma alanı içinde olan müstakil sermayesi ve müstakil muhasebesi bulunan veya muhasebesi merkezde tutulduğu ve müstakil sermayesi bulunmadığı halde kendi başına sınai faaliyet ve ticari muamele yapan yerler ve satış mağazaları bu Kanun'un uygulanması bakımından şube sayılır" hükmüne yer verilmiştir.Şubenin varlığından söz edilebilmesi için merkeze bağımlı olma, dış ilişkilerde bağımsızlık, yer ve yönetim ayrılığı şartlarının bulunması gerekmektedir. Şube için ayrı muhasebe bulunmalıdır ancak, ayrı olmak şartıyla hesaplar merkezde de tutulabilir. Hacim önemli değildir, şube merkezden daha geniş hacimde olabilir. Tamir atolyesi, satış mağazası ve diğer bağımsız olarak müşteri ile temas etmeyen yerler şube sayılmaz. Şubenin yapacağı işlemin merkezin yaptıkları ile aynı olması ya da en azından onlara benzemesi ve şubeden bahsedebilmek için kendi başına ticari işlem yapması gerekmektedir.Davalı şirket ile incelemeye konu işyeri arasında personel bağlantısı veya organizasyonel yapı olduğu tespit edilemediği, ayrıca ayrı bir sermayesinin ve muhasebesinin bulunduğuna dair bilgi edinilemediği, içişleyiş bakımından bağımsızlık ve merkezle bağlantıya dair bir bilgi belgeye ulaşılamadığı, işyerinde bulunan elektrik faturasından elektrik aboneliğinin Yunus Bektaş isimli şahıs adına kayıtlı olduğu davalı şirketin iştigal konusuyla incelemeye konu işyeri kapalı olduğu için bir tespit yapılamadığından incelemeye konu işyerinin davalı şirketin şubesi olarak faaliyet gösterdiği hususunda yeterli delil olmadığından davanın reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın reddine,
2-Alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL'nin mahsubu ile bakiye 187,80 TL harcın davacıdan tahsiline,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından ve davalı yan kendini vekil ile temsil ettirmediğinden bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı yanın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... olmak üzere karar verildi. 10/09/2025
Başkan ...
¸e-imzalıdır.
Üye ...
¸e-imzalıdır.
Üye ...
¸e-imzalıdır.
Katip ...
¸e-imzalıdır.