T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/135 Esas
KARAR NO : 2024/588
DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ : 22/02/2024
KARAR TARİHİ : 11/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'nin ... Mah. ... ... Sk. ... Apt. K:.. D:.. olan yerinde ...-... tarihleri aralığından ... olarak hizmet verdiğini ve ... yılının ... ayında mahkeme kararı gereğince ... yaptırıldığını, ... sonrası ofiste muhafaza ettiği eşi ... adına kayıtlı olan ayrıca kendisinin ikamet adresi olan ... Mah. ... Cad. ... Sk. ... Apt. .../... Deposu olarak kullanılan ve diğer bütün eşyaların da muhafaza edildiği ... Ada ... parseldeki depoya koyduklarını, mezkur adreste bulunan deponun ... ilinde ... tarihinde yaşanan sel felaketi nedeniyle tamamen sular altında kaldığını ve söz konusu felaket nedeniyle depoda bulunan Davacı ... ye ait; 2018/2019/2020/2021/2022/2023/2024 yıllarına ait ticari defterler, faturalar, aylık prim hizmet belgeleri, Sgk bildirim cetvelleri, aylık bordrolar, İşçi özlük dosyaları, işçi giriş-çıkış bildirimleri, işçi puantaj cetvelleri, makbuzlar ve vergiye esas belgelerin, Davacı ...'ne ait; 2017/ 2018/ 2019/ 2020/ 2021/ 2022/2023/2024 yıllarına ait ticari defterler, faturalar, aylık prim hizmet belgeleri, Sgk bildirim cetvelleri, aylık bordrolar, İşçi özlük dosyaları, işçi giriş-çıkış bildirimleri, işçi puantaj cetvelleri, makbuzlar ve vergiye esas belgelerin, Davacı ...'e ait; 2017/ 2018/ 2019/ 2020/ 2021/2022/2023/2024 yıllarına ait ticari defterler, faturalar, aylık prim hizmet belgeleri, Sgk bildirim cetvelleri, aylık bordrolar, İşçi özlük dosyaları, işçi giriş-çıkış bildirimleri, işçi puantaj cetvelleri, makbuzlar ve vergiye esas belgelerin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkememizce Antalya Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı'nın itfaiye raporunun bir sureti celbedilmiş, Antalya Meteoroloji ... Bölge Müdürlüğü'ne ve AFAD'a müzekkere yazılarak ... tarihinde davacıya ait muhasebe evraklarının bulunduğu ... İlçesinde meydana gelen sel ve su baskınına ilişkin belgeler getirtilmiş, davacı tarafından talep edilen belgeler toplanmıştır.
Antalya Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Başkanlığına yazılan müzekkere cevabında; Bölgede meydana gelen aşırı yağış ile bina bahçesinde bulunan binadan bağımsız garaj tarzı depo olarak kullanılan yapı içerisine yaklaşık 80 cm sel suyu dolmuş kendi imkanları ile tahliyesi yapılmış olduğu, içerisinde bulunan muhtelif eşyaların su seviyesince ıslanmaktan zarar gördüğü bildirilmiştir.
... Vergi Dairesine yazılan müzekkere cevabında; ... vergi, ... T.C. kimlik numaralı ...'nin ...- ... tarihleri arasında serbest meslek kazancından dolayı vergi mükellefiyeti olduğu, ...-... yıllarında defter beyan sistemini kullanmak suretiyle kayıtlarını elektronik ortamda tuttuğu, ... tarihinden itibaren gayrimenkul sermaye iradı mükellefi olduğu, bu faaliyetinden dolayı defter tutma zorunluluğu bulunmadığı, ... vergi, ... T.C. kimlik numaralı ...'nin ...-... tarihleri arasında ticari kazanç mükellefiyeti olduğu, ...-... yıllarında defter beyan sistemini kullanmak suretiyle kayıtlarını elektronik ortamda tuttuğu, ... vergi, ... T.C. kimlik numaralı ...'ın ... tarihinden itibaren serbest meslek kazanç mükellefi olduğu, ...-... yıllarında defter beyan sistemini kullanmak suretiyle kayıtlarını elektronik ortamda tuttuğunun bildirildiği görülmüştür.
... SGK İl Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevabında; davacı ... ve ... 2017- 2018- 2019- 2020- 2021- 2022- 2023- 2024 yıllarına ait Aylık prim hizmet belgeleri, Sgk bildirim cetvelleri, Aylık bordrolar, İşçi özlükleri, işçi giriş-çıkış bildirimleri, işçi puantaj cetvellerinin birer örneklerinin mahkememize gönderildiği görülmüştür.
Davanın; ... tarihinde meydana gelen sel ve su baskını nedeniyle zayi olduğu bildirilen belgelere ilişkin zayi belgesi verilmesi talepli olduğu anlaşılmıştır.
TTK'nın 82/7. maddesi; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa, tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." hükmünü içermektedir.
Tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davacıların geçmiş yıllara ait ticari defter ve belgelerini sakladığı ... Mah. ... Cad. ... Sk. ... Apt. adresinde ... tarihinde meydana gelen sel ve su baskınında ticari defter ve belgelerinin zayi olduğunu iddia ederek zayi belgesi verilmesini talep ettiği, Antalya Meteoroloji ... Bölge Müdürlüğü'nün cevabi yazısında ... tarihinde ... 'da ... ve çevresinde başlayan kuvvetli sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışların zamanla şiddetini artırarak çok kuvvetli yer yer şiddetli olduğunun, yazılı ve görsel medyadan alınan bilgiler doğrultusunda sel, su baskını nedeniyle ulaşımda aksamalar meydana geldiğinin, ... ilçesinde bir alt geçitte bir vatandaş mahsul kaldığı araçta hayatını kaybettiğinin belirtildiği, dosya kapsamına alınan Antalya Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı'nın ... tarih ve ... kayıt numaralı su baskını raporunda meydana gelen şiddetli yağış sonrası ... Mah. ... Caddesi ... Sokak ... Apt depo kısmında içeriği tespit edilemeyen evrakların ıslanmaktan zarar gördüğü, zararın bilirkişilerce tespit edilmesinin uygun olduğunun belirtildiği, bu itibarla davacılara ait aşağıda ayrıntıları belirtilen ticari defter ve kayıtların kurtarılamadığı, geri getirilmesinin de mümkün olmadığı anlaşılmış olmakla davanın kabulü ile davacıya ait aşağıda ayrıntılı dökümü yer alan ticari defter ve belgeler ile SGK kayıklarının zayi olduğunun tespiti ile bu kararın zayi belgesi yerine geçmesine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi Yukarıda açıklanacağı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE;
-Davacı ...ye ait; 2018/2019/2020/2021/2022/2023/2024 yıllarına ait ticari defterler, faturalar, aylık prim hizmet belgeleri, Sgk bildirim cetvelleri, aylık bordrolar, İşçi özlük dosyaları, işçi giriş-çıkış bildirimleri, işçi puantaj cetvelleri, makbuzlar ve vergiye esas belgelerin,
-Davacı ...'ne ait; 2017/ 2018/ 2019/ 2020/2021/2022/2023/2024 yıllarına ait ticari defterler, faturalar, aylık prim hizmet belgeleri, Sgk bildirim cetvelleri, aylık bordrolar, İşçi özlük dosyaları, işçi giriş-çıkış bildirimleri, işçi puantaj cetvelleri, makbuzlar ve vergiye esas belgelerin,
-Davacı ...'e ait; 2017/ 2018/ 2019/ 2020/ 2021/ 2022/ 2023/2024 yıllarına ait ticari defterler, faturalar, aylık prim hizmet belgeleri, Sgk bildirim cetvelleri, aylık bordrolar, İşçi özlük dosyaları, işçi giriş-çıkış bildirimleri, işçi puantaj cetvelleri, makbuzlar ve vergiye esas belgelerin zayi olduğunun TESPİTİ ile bu kararın zayi belgesi yerine GEÇMESİNE,
2-Harçlar Kanunu ve Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken ...-TL karar ve ilam harcı ile ...-TL başvurma harcı olmak üzere toplam ...-TL harcın davacılardan tahsili ile HAZİNEYİ İRAT KAYDINA,
3-Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Gider avansının kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesine müteakip davacılara İADESİNE,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, HMK'nın 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.11/09/2024
Katip ...
¸(e-imzalı)
Hakim ...
¸(e-imzalı)