T.C. Ankara Batı 1 ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/533 Esas - 2026/433
T.C.
Ankara Batı
1 ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
TÜRK MİLLETİ ADINA
ESAS NO : 2025/533
KARAR NO: 2026/433
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : Kooperatif Üyeliğinin Tespiti
DAVA TARİHİ : 25/04/2025
KARAR TARİHİ : 18/06/2026
K. YAZIM TARİHİ : 02/07/2026
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinin Tespiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA :
Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle ; ......Yapı kooperatifinin ... nolu üyeliğinin 2020 yılında Pandemi tedbirleri nedeniyle Türkiye’ye gelemediğinden pandemi sonrası devir alınmak üzerek (ilçe seçim müdürü olması nedeniyle güvenerek) yönetim kurulu üyesi .... adına kaydedildiğini, 13.09.2023 tarihinde Kahramankazan Noterliğinde .... sayılı satış sözleşmesiyle Kooperatif üyesi ve o dönem yönetim kurulu başkan yardımcısı .... (Tc:.....)'den devir aldığını, üyelik kaydı için 1.500 TL üyelik kayıt parası verildiğini, ancak Mavi kartlı olduğu gerekçe gösterilerek üyelik devir işlemleri yönetim tarafından onaylamadığından mağdur olduğunu, halen fiilen müvekkili ve ailesinin taşınmazı kullandığını ve aidatlarını düzenli olarak ödediğini, geçen süre zarfında üye kaydının kabulüne yönelik sözlü ve yazılı taleplerinin yönetim tarafından kabul edilmediğini, eski yönetim ve denetim üyelerinin soruşturmaları ve davaları sonuçlanana kadar kooperatif hisse devirlerine onay vermediklerinin söylendiğini ancak soruşturma ve dava süreci hakkında somut bir gelişme olmadığını, müvekkilinin kooperatifin usul ve yasaya aykırı kararı ile mağdur edildiğini, tüm bu nedenlerle, müvekkilinin davalı kooperatifin üyesi olduğunun tespitine, yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; davacı yanın çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybetmiş olup mavi kartlılar statüsünde olduğunu, davacının ortaklık şartlarını taşımadığını, davacı yanın müvekkili kooperatife ikamet adresi bildirmesi gerekirken herhangi bir adres bildirmediği tespit edildiğinden üyeliğe kabulüne karar verilmediğini, açıklanan nedenlerle, davacı yanın müvekkiline Avusturya vatandaşlığı ile geçerli bir adres sunması halinde üyeliğe kabulünün yönetim kurulunca değerlendirilmesi gerektiğini, müvekkili kooperatifin 13.10.2024 tarihinde 37 üyenin genel kurul talebi doğrultusunda Ankara Batı Adliyesi Ticaret Mahkemesinde açılan .... Esas sayılı dosya ve .... Karar Sayılı kararı ile kayyumlar eliyle olağanüstü genel kurul yaptığını, eski Yönetimin 11.06.2022-13.10.2024 tarihleri içerisinde kooperatifi ve üyeleri çok büyük zararlara uğrattığını, bu süreç içerisinde kooperatifin yönetim kurulu başkan yardımcısının ...... olduğunu, dolayısıyla müvekkili kooperatif tarafından eski yönetim ve denetim üyelerinin soruşturmaları ve davaları sonuçlanana kadar kooperatif hisse devirlerine onay vermeme kararı alındığını, davacı yanın üyeliğe kabul talebinin işbu nedenle kabul edilmediğini ve tarafına bildirildiğini, .... numaralı üyelik sahibi .....'ün, hissesini devredeceği hususunu bildirmek üzere devretmeden önce yönetime müracaat etmesi gerekirken herhangi bir müracaatta bulunmadığını ve yönetim kurulu tarafından ilgili hissesin devredilip devredilemeyeceği hususunda bir karar verilemediğini, ortaklığı devreden ve devralan kişilerin irade beyanlarını açıkça belirttikleri bir belge hazırlayarak kooperatif yönetim kuruluna başvuru yapması gerektiğini, ortaklıktan ihraç edilen .....'ün söz konusu ihraç işleminin kanun uyarınca kesinleşmesi halinde artık devir işleminden bahsedilmesinin mümkün bulunmadığını, üye .....'ün ortaklıktan çıkarılmasına karar verildiğini, ....'ün parasal yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle gerekli ihtarnamelerin yapıldığını, süre verilmesine rağmen hiçbir şekilde bu hisse ile ilgili ödeme yapılmadığı tespit edilmiş ve kooperatif yönetim kurulu tarafından 20.04.2025 tarihli ..... Karar numaralı kararı ile.... numaralı üye .....'ün üyelikten ihracına karar verilerek yerine yeni üye kaydı yapılmamasına karar verildiğini, haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü yazı cevabı, kooperatif kayıtları, bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı.
Bilirkişi 31/03/2026 tarihli raporu ile özetle; "Davacının Kooperatifin üyesi ve ortağı olduğunun tespiti" ile ilgili olarak, davalı konut yapı kooperatifinin 17 nolu üyeliğinin 2020 yılında pandemi nedeniyle Türkiye'ye gelemediğinden pandemi sonrası devir alınmak üzere yönetim kurulu üyesi ..... adına kaydedildiği, 13/09/2023 tarihinde Kahramankazan noterliğince kooperatif yönetim kurulu başkan yardımcısı .....'den devir alındığı, üyelik kaydı için 1.500-TL para verildiği, davacının mavi kartlı olduğu gerekçe gösterilerek ortaklık devir işlemlerinin yönetim kurulu tarafından onaylanmadığı, davacı tarafından aidatların halen düzenli olarak ödendiği belirtilerek kooperatif ortaklığının tespitinin talep edildiği hususları ile ilgili olarak yapılan incelemede;
1-1163 Sayılı Kooperatifler Kanununun 8. Maddesinde "ortaklığa girme şartları ve ortak sayısı" düzenlendiği
"Ortak olmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, kooperatif anasözleşmesi hükümlerini bütün hak ve ödevleriyle birlikte kabul ettiklerini belirten bir yazı ile kooperatif yönetim kuruluna başvururlar. Yönetim kurulu başvuruyu bir ay içinde sonuçlandırır ve başvuru sahibine kararı taahhütlü mektupla veya elden imza karşılığında tebliğ eder..... Yönetim Kurulu; ortaklar ile ortak olmak için müracat edenlerin anasözleşmede gösterilen ortaklık şartlarını taşıyıp taşımadıklarını araştırmak zorundadır" denilmiş olup Ortaklığın devrini düzenleyen 14. Maddeye göre; "Ortaklık devredilebilir. Yönetim kurulu, ortaklığı devralan kişinin ortaklık niteliklerini taşıması halinde, bu kişiyi ortaklığa kabul eder" hükümlerine göre .....'den ortaklığı noter sözleşmesi ile devralan davacının ortaklık şartlarını taşıması halinde yönetim kurulu tarafından ortaklığa kabul edilmesi gerektiği,
2- Konut Yapı Kooperatifleri Ana sözleşmesinin "ortaklık işlemleri ve ortaklık şartları" nın düzenlendiği 10' uncu maddesinde Kooperatife ortak olabilmek için gerekli nitelik ve şartların sayıldığı, Dosya içeriğinde davacının yazılı olarak kooperatif yönetim kuruluna başvurduğu, yönetim kurulunun da buna cevap verdiği anlaşılmakla yasanın ve ana sözleşmenin aradığı ortak olmak isteyen kişinin veya ortaklığı devralmak isteyen kişinin yazılı olarak kooperatif yönetimine başvurması gerektiği koşulunun gerçekleştiğinin ve gerekli başvurunun yapılmış olduğunun anlaşıldığı,
3-Kooperatif yönetim kurulunun üyeliğe kabul için başvuran davacının mavi kartlı olduğu gerekçe gösterilerek üye devir işlemini onaylamadığı belirtilmiş olup Konut Yapı Kooperatifi Ana Sözleşmesinin 10. Maddesinde sayılan kooperatife ortak olabilmek için sayılan nitelik ve şartlarda mavi kartlı olmanın bir engel olarak gösterilmediği,
4-Ana sözleşmenin "ortaklığın devri" başlıklı 17'nci maddesine göre; "Ortaklık, yazılı olarak yönetim kuruluna bildirilmek suretiyle 10 uncu maddedeki ortaklık şartlarını taşıyan kişilere devredilebilir. Yönetim kurulu bu şekilde ortaklığı devralan kişiyi ortaklığa kabulden kaçınamaz. Yasal bir sebep olmaksızın devralanın ortaklığını kabul etmeyen yönetim kurulu üyeleri devreden ve devralanın uğrayacakları zararlara karşı müteselsil sorumludurlar." Ortaklığı devralan ve ortaklık niteliklerini taşıyan kişiyi ortaklığa kabul etmeyen yönetim kurulunun bu maddeye göre sorumluluğunun bulunduğu,
5-Kooperatif Ana Sözleşmesinin 11'inci maddesine göre "Ortaklığa kabul yönetim kurulunun kararı ile gerçekleşir". Davacının ortaklığa kabul ile ilgili bir yönetim kurulu kararının alınmamış olduğu, ortaklığı devraldığı belirtilen Cavit Aydınöz'ün genel kurul tutanaklarına ve hazırun listelerine göre 20/04/2025 tarihine kadar ortak olarak göründüğü, davacının genel kurul hazırun listelerinde ve PTT genel kurul davet listelerinde adının bulunmadığı, böylece davacının hiçbir şekilde belgelerde ortak olarak görünmediği,
6-22/02/2025 tarihli ve ..... sayılı kooperatif yönetim kurulu kararında; Kooperatifin defterleri ve ortaklar pay defterinin yeniden düzenlenmesine, eski yönetimin uhdesinde tuttuğu, kendilerince tanzim ettiği ve edeceği hiçbir belgenin hukuki karşılığının olmadığına dair yönetim kurulunun oy birliğiyle karar verilmiştir" denildiğinden kooperatif yönetim kurulu karar defterinde davacının ortaklığa kabul edilmesi ile ilgili bir karar olup olmadığına bakılmadığı,
7-İkametgah bildirilmesinin ortaklığa kabul şartı olarak düzenlenmediği, yönetim kurulunun ortaklık devrini uygun görmeme hakkının bulunduğu bir düzenlemenin de olmadığı,
8-Yasanın 14'üncü maddesindeki "Ortaklık devredilebilir. Yönetim kurulu, ortaklığı devralan kişinin ortaklık niteliklerini taşıması halinde, bu kişiyi ortaklığa kabul eder" hükmü gereği ortaklığa kabul emredici bir düzenleme olduğundan yönetim kurulunca bunun aksine olarak eski yönetim ve denetim üyelerinin soruşturmaları ve davaları sonuçlanana kadar kooperatif hisse devirlerine onay vermeme kararı"nın Yasanın bu maddesindeki düzenlemeye uygun görünmediği bildirilmiştir.
GEREKÇE :
Dava, kooperatif üyeliğinin tespiti talebine ilişkindir.
Kahramankazan 1. Noterliğinin 13/09/2023 tarihli ve .... yevmiye numaralı “Kooperatif Hisse Devri" sözleşmesinin incelenmesinden, ...... Konut Yapı Kooperatifi ortağı ......'ün kooperatifteki ..... numaralı hak ve hissesinin tamamını bütün aktif ve pasifiyle birlikte davacı .....'a 12.000,00-TL bedelle devrettiği, davacı...... 'ın da .....Konut Yapı Kooperatifi ortağı olan......'ün kooperatifteki.... numaralı hak ve hissesinin tamamını bütün aktif ve pasifiyle birlikte 12.000,00-TL bedelle devraldığı anlaşılmıştır. Devir bedelinin nakden ve tamamen ödendiği, devreden .....'ün kooperatif ile devir alandan hiçbir alacağı kalmadığı sözleşmede açıklanmıştır.
Noter devir işlemi sonrasında davacı vekili tarafından davalı kooperatife Konut Yapı Kooperatifleri Ana Sözleşmesinin 10. Maddesine uygun şekilde dilekçe verilerek durum kooperatife bildirilmiş, kooperatife üyelik kaydının yapılmasını talep edilmiştir.Kooperatif de davacı vekilinin dilekçesine verdiği yanıtta kooperatif hisse devrine onay vermeyi reddetmiştir.
Davalı tarafından; davacının mavi kartlı statüsünde olması ve ikametgah adresi bildirmemesi, devreden..... tarafından devir işleminden önce davalı kooperatife müracaat edilmemesi, devreden ..... hakkında üyelikten ihraç ile yerine yeni üye kaydı yapılmaması ve eski yönetim ile denetim üyelerinin adli süreçleri sonuçlanıncaya dek kooperatif hisse devirlerine onay verilmemesi yönünde karar alındığı ileri sürülerek davacının üyelik kaydı yapılması yönündeki istemi reddedilmiştir.
Davalı kooperatif tarafından davacının mavi kartlı olduğu ve ikametgah adresi bildirmemesine yönelik üyelik kaydının reddi sebebi incelendiğinde;
Kooperatif Ana Sözleşmesinin "ortaklık işlemleri ve ortaklık şartları" başlıklı 10. Maddesinde kooperatife ortak olabilmek için belirtilen nitelik ve şartlar arasında mavi kartlı olmak bir engel olarak belirtilmemiştir. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunun 14. maddesinde ortaklığın devri hususu düzenlenmiş olup kooperatif üyeliğini devralanın ikametgah adresini bildirmesi ortaklığa kabul için bir şart olarak öngörülmemiştir. Dolayısıyla davalı kooperatifin davacının üyelik kaydı istemine yönelik olarak ileri sürdüğü bu ret sebepleri yerinde görülmemiştir.
Davalı kooperatif tarafından devreden ..... tarafından devir işleminden önce davalı kooperatife müracaat edilmemesine yönelik üyelik kaydının reddi sebebi incelendiğinde;
Üyelik devir sözleşmesi yapıldığı tarih itibariyle sözleşmenin yanları arasında geçerli sonuç doğurmasına karşın, kooperatif bakımından ise 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 14/3. ve ana sözleşmenin 17/1. ve 2. maddeleri hükümleri gereği, devrin kooperatife bildirilmesi ve yönetimin makul sürede yapacağı inceleme sonunda devir alanın ortaklık şartlarını taşıması durumunda devir alanı makul süre içerisinde üyeliğe kabulü kararı verdiği tarihte hüküm ifade eder. 17/1. madde hükmünde yer alan yazılı başvuru koşulu, devrin geçerliliğine ilişkin olarak değil, devrin kooperatife iletilmesi ve kabulü için ispat bakımından sevk edilmiştir. Bu nedenle, kooperatif üyelik hakkının devredildiğinin davadan önce davalı kooperatife bildirilmemesi, devir alanın hakkına olumsuz bir etki yapmaz. Hisseyi ilk devralanın davacı olduğu ve davacının devri kooperatife bildirdiği anlaşılmıştır. Dolayısıyla davalı kooperatifin davacının üyelik kaydı istemine yönelik olarak ileri sürdüğü bu ret sebebi yerinde görülmemiştir.
Davalı tarafından devreden ..... hakkında üyelikten ihraç ile yerine yeni üye kaydı yapılmaması ve eski yönetim ile denetim üyelerinin adli süreçleri sonuçlanıncaya dek kooperatif hisse devrine onay verilmeme yönünde karar alındığına yönelik ret sebebi incelendiğinde;
1163 sayılı Kooperatifler Kanunun 14. maddesindeki kooperatif yönetim kurulunun ortaklığa kabule ilişkin düzenlemelerinin emredici nitelik taşıdığı, davalı tarafça sürülen bu ret gerekçelerinin yasal düzenlemeyle bağdaşmadığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla davalı kooperatifin davacının üyelik kaydı istemine yönelik olarak ileri sürdüğü bu ret sebepleri yerinde görülmemiştir.
İş bu kapsamda davacının davalı kooperatifin 17 numaralı üyeliğini Kahramankazan ..... Noterliğinin 13/09/2023 tarihli ve ..... yevmiye numaralı kooperatif hisse devir sözleşmesi ile iktisap ettiği anlaşılmakla, davacının .... numaralı payların üyesi olduğunun tespitine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, Davacının davalı kooperatifin üyesi olduğunun tespitine,
2-Alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL peşin harç, 615,40TL başvuru harcı, 87,50TL vekalet harcı olmak üzere toplam 1.318,30 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Davacı tarafından sarf edilen 78,50 TL tebligat ve posta gideri ile 7.000,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.078,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
4-Davacının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir ve hesap edilen 45.000,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Kararın talep halinde taraflara tebliğine,
Dair, davacı vekilinin, davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.18/06/2026
Katip .... E-imzalıdır Hakim .... E-imzalıdır