T.C. ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/363 Esas - 2025/894
T.C.
...
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/363
KARAR NO : 2025/894
GEREKÇELİ KARAR
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
DAVA : Menfi tespit ve istirdat
DAVA TARİHİ : 29/05/2023
KARAR TARİHİ : 25/11/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 24/12/2025
Davacılar tarafından davalı hakkında açılan menfi tespit ve istirdat davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda ;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP ;
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle ... ... Esas nolu dosyası ile icra takibine konu edilen çekin davacı ...İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından otel faaliyeti kapsamında yapılan iş dolayısıyla keşide edildiğini, davacı ...Tekstil ve Otel Ekipmanları Sanayi Ticaret Anonim Şirketinin yedinde iken zayi olduğunu, çeki ele geçiren kişilerin davacı ...Tekstil ve Otel Ekipmanları Sanayi Ticaret Anonim Şirketinin yetkilisinin imzasını taklit ederek ciro edip bankaya ibraz ettiklerini, davalının çeke dayalı olarak icra takibi başlattığını, çek üzerinde davacı ...Tekstil ve Otel Ekipmanları Sanayi Ticaret Anonim Şirketinin kaşe ve imzasının taklit edilerek geçersiz/sahte imza ile davalıya ciro ve devir edilmiş gibi gösterildiğini ileri sürerek ... ... Esas nolu dosyasına girecek paranın alacaklıya ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesine, dava konusu icra takibinden dolayı davacıların davalıya borçlu olmadığının tespitine, çekin istirdadına, kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP ;
Davalıya dava dilekçesi ile duruşma günü ve saati Tebligat Kanununa uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı davaya cevap vermemiş, duruşmaya katılmamış ve kendisini vekil ile temsil ettirmemiştir.
DELİLLER ;
Dava konusu ... Bankası ... Kurumsal şubesine ait, 0049571 seri nolu, 25/02/2023 keşide tarihli, 27.404,24 TL bedelli çekin keşidecisi davacı ...İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, lehtarı davacı ...Tekstil ve Otel Ekipmanları Sanayi Ticaret Anonim Şirketinin, ilk cirantası ...Tekstil ve Otel Ekipmanları Sanayi Ticaret Anonim Şirketinin, ikinci cirantası Karnallar Su Arıtma Sistemleri Tekstil Kağıtçılık Limited Şirketi, üçüncü cirantası Optiplast Plastik Kimya ve Temizlik Malzemeleri Limited Şirketi, son cirantası ve ibraz edeni davalıdır.
Mahkememizin 07/06/2023 tarihli ara kararı ile davacılar vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kabulüne, icra veznesine yatırılmış veya yatırılacak paranın alacaklıya ödenmemesi için İcra ve İflas Kanununun 72. maddesinin 3. fıkrası gereğince teminat alınarak ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmiştir.
Davacılar vekili 07/06/2023 tarihinde ihtiyati tedbir teminatı dosyaya yatırmıştır.
... 19. İcra Dairesi Müdürlüğünün getirilen 2023/14593 Esas nolu dosyasında davalı alacaklı tarafından aralarında davacıların da bulunduğu 4 borçlu hakkında dava konusu çekten dolayı kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile 19/05/2023 tarihinde icra takibi başlatılmıştır.
... 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 27/12/2023 tarihli cevabi yazısı ekinde gönderilen 2022/875 Esas 2023/552 Karar nolu dosyasında 14/09/2023 tarih ve 2022/875 Esas 2023/552 Karar nolu karar ile dava konusu çekin zayi nedeni ile iptaline karar verilmiştir.
... Bankası Balgat ... Kurumsal Şubesi Müdürlüğü 07/02/2024 tarihli cevabi yazı ile dava konusu çek ile ilgili ... 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 01/01/2023 tarih ve 2022/875 Esas nolu yazısına istinaden hiçbir işlem yapılmadığını bildirmiştir.
Davacılar vekili 21/05/2024 tarihli dilekçesi ile davacı ...Tekstil ve Otel Ekipmanları Sanayi Ticaret Anonim Şirketinin mukayeseye elverişli imzalarının bulunduğu yerleri bildirmiştir.
İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğünü 20/08/2024 tarihli cevabi yazı ile davacı ...Tekstil ve Otel Ekipmanları Sanayi Ticaret Anonim Şirketinin yetkilisini bildirmiştir.
Davacı ...Tekstil ve Otel Ekipmanları Sanayi Ticaret Anonim Şirketinin yetkilisinin mukayeseye elverişli imzaları getirtilmiştir.
Grafolog bilirkişi ... 28/05/2025 tarihli raporunda dava konusu çekin arka yüzünde, birinci cirantacı kısmında davacı ...Tekstil ve Otel Ekipmanları Sanayi Ticaret Anonim Şirketinin yetkilisi adına atfen atılı bulunan imza ile davacı ...Tekstil ve Otel Ekipmanları Sanayi Ticaret Anonim Şirketinin yetkilisi ...'ın mukayese imzaları arasında yapılan inceleme ve karşılaştırmada kaligrafik ve karakteristik özellikler yönünden farklılıklar görüldüğünü, dava konusu çekin arka yüzünde atılı bulunan imzanın, mevcut mukayese imzalarına kıyasen davacı ...Tekstil ve Otel Ekipmanları Sanayi Ticaret Anonim Şirketinin yetkilisi ...'ın eli ürünü olmadığı kanaatine varıldığını bildirmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE ;
Dava, dava konusu icra takibinin dayanağı olan çekten dolayı borçlu olmadığının tespiti ve geri alınması için açılan menfi tespit ve istirdat davasıdır.
Davacılar, dava konusu çekin keşidecisi olan davacı ...İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından gönderildiği diğer davacı ...Tekstil ve Otel Ekipmanları Sanayi Ticaret Anonim Şirketinin yedinden iken zayi olduğunu, davacı ...Tekstil ve Otel Ekipmanları Sanayi Ticaret Anonim Şirketinin yetkilisinin imzasının sahte olarak atıldığını ve icra takibine konu edildiği vakıalarını ileri sürmüş ve davacıların davalıya borçlu olmadıklarının tespitine, çekin istirdadına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ise, davaya cevap vermemiştir.
Türk Medeni Kanununun 6. maddesi gereğince kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.
Hukuk Muhakemeleri Kanununun 190. maddesine göre ispat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.
Türk Ticaret Kanununun 792. maddesine göre çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.
İspat yüküne ilişkin bu genel kural, menfi tespit davaları için de geçerlidir. Menfi tespit davasında borçlu ya borçlanma iradesinin bulunmadığını ya da borçlanma iradesi bulunmakla birlikte daha sonra ödeme gibi bir nedenle ortadan kalktığını ileri sürebilir. Borçlu borcun varlığını inkâr ediyorsa, bu durumlarda ispat yükü davalı durumunda olmasına karşın alacaklıya düşer. Borçlu varlığını kabul ettiği borcun ödeme gibi bir nedenle sona erdiğini ileri sürüyorsa, bu durumda doğal olarak ispat yükü kendisine düşecektir.
Davacı ...İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından açılan davada;
Davacının Türk Ticaret Kanununun 792. maddesine göre davalının çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğunu ispat yükünü toplanan deliller, özellikle dava konusu çekte ciro silsilesinin düzgün olması, davalının kötüniyetli ve ağır kusurlu olduğuna ilişkin delil sunmaması ile ispatlayamaması ve dava dilekçesinde yemin deliline dayanmaması nedenleri ile davanın reddine, davacının kötü niyet tazminatı talebinin davanın reddine karar verilmesi nedeni ile İcra ve İflas Kanununun 72. maddesinin 5. fıkrası gereğince reddine, mahkememizin 07/06/2023 tarihli davacılar tarafından icra dosyasına yatırılmış veya yatırılacak paranın dava sonuna kadar alacaklıya ödenmemesine dair İcra ve İflas Kanununun 72. maddesinin 3. fıkrası gereğince verilen ihtiyati tedbir kararının davacı ...İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi açısından İcra ve İflas Kanununun 72. maddesinin 4. fıkrası gereğince kaldırılmasına, mahkememizin 07/06/2023 tarihli ihtiyati tedbir kararının icra edilmesi nedeni ile dava konusu alacağın % 20'si oranında 5.480,84 TL tazminatın İcra ve İflas Kanununun 72. maddesinin 4. fıkrası gereğince davacı ...İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinden alınarak davalıya verilmesine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Davacı ...Tekstil ve Otel Ekipmanları Sanayi Ticaret Anonim Şirketi tarafından açılan davada;
Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan delillerden ... 4. Genel İcra Dairesi Müdürlüğünün 2023/222462 Esas nolu dosyasına konu, keşidecisi ...İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi olan, ... Bankası ... Kurumsal şubesine ait, 0049571 seri nolu, 25/02/2023 keşide tarihli, 27.404,24 TL bedelli, lehtarı ve ilk cirantası ...Tekstil ve Otel Ekipmanları Sanayi Ticaret Anonim Şirketi olan çekte davacı ...Tekstil ve Otel Ekipmanları Sanayi Ticaret Anonim Şirketinin atfen atılan imzanın davacı ...Tekstil ve Otel Ekipmanları Sanayi Ticaret Anonim Şirketinin yetkilisine ait olmadığı sonucuna varılmıştır.
Davacının sunduğu deliller ve özellikle bilirkişi raporu ile dava konusu çekte kendisine atfen atılan imzanın yetkilisine ait olmadığı vakıasını ispatlayarak ispat yükünü yerine getirmesi nedeni ile davanın kabulüne, davacı ...Tekstil ve Otel Ekipmanları Sanayi Ticaret Anonim Şirketinin ... 4. Genel İcra Dairesi Müdürlüğünün 2023/222462 Esas nolu dosyasına konu, keşidecisi ...İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi olan, ... Bankası ... Kurumsal şubesine ait, 0049571 seri nolu, 25/02/2023 keşide tarihli, 27.404,24 TL bedelli çekten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine ve çekin istirdadına,
davacının kötü niyet tazminatı talebinin davacının kötüniyetli olduğunun ispat edilememesi nedeni ile İcra ve İflas Kanununun 72. maddesinin 5. fıkrası gereğince reddine, davacı ...Tekstil ve Otel Ekipmanları Sanayi Ticaret Anonim Şirketi hakkındaki icra takibinin İcra ve İflas Kanununun 72. maddesinin 5. fıkrası gereğince kendiliğinden durduğunun ... 4. Genel İcra Dairesi Müdürlüğüne bildirilmesine bildirilmesine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış, davanın ve kararın niteliğine göre dava dilekçesinde icra takibinin iptali talebi ile ilgili bir hüküm kurulmamış, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
A-Davacı ...İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından açılan davanın REDDİNE,
Davacının kötü niyet tazminatı talebinin İcra ve İflas Kanununun 72. maddesinin 5. fıkrası gereğince REDDİNE,
Mahkememizin 07/06/2023 tarihli davacılar tarafından icra dosyasına yatırılmış veya yatırılacak paranın dava sonuna kadar alacaklıya ödenmemesine dair İcra ve İflas Kanununun 72. maddesinin 3. fıkrası gereğince verilen ihtiyati tedbir kararının davacı ...İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi açısından İcra ve İflas Kanununun 72. maddesinin 4. fıkrası gereğince KALDIRILMASINA,
Mahkememizin 07/06/2023 tarihli ihtiyati tedbir kararının icra edilmesi nedeni ile dava konusu alacağın % 20'si oranında 5.480,84 TL tazminatın İcra ve İflas Kanununun 72. maddesinin 4. fıkrası gereğince davacı ...İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinden alınarak davalıya VERİLMESİNE,
2-Harçlar Kanunu 2025 yılı Harçlar Tarifesinin 1 sayılı Yargı Harçları Tarifesinin A,III/2-a maddesi gereğince alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcının davacı tarafından yatırılan 468,00 TL peşin harcın diğer davacı ile ortak yapılması nedeni ile yarısı olan 234,00 TL'den mahsubu ile 381,40 TL karar ve ilam harcının davacıdan alınarak Hazineye gelir KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan başvurma harcı 179,90 TL, peşin harç 468,00 TL, 12 adet vekalet harcı 684,90 TL ve 12 adet vekalet pulu 1.080,30 TL olmak üzere toplam 2.413,10 TL harcın diğer davacı ile ortak yapılması nedeni ile yarısı olan 1.206,55 TL'sinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
Davacı tarafından yapılan dosya-posta gideri 771,50 TL yargılama giderinin diğer davacı ile ortak yapılması nedeni ile yarısı olan 385,75 TL'sinin Hukuk Muhakemeleri Kanununun 326. maddesinin 1. fıkrası gereğince davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine YER OLMADIĞINA,
5-Davacı tarafça yatırılan avansın kullanılmayan kısmının Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra İADESİNE,
B-Davacı ...Tekstil ve Otel Ekipmanları Sanayi Ticaret Anonim Şirketi tarafından açılan davanın KABULÜNE,
Davacı ...Tekstil ve Otel Ekipmanları Sanayi Ticaret Anonim Şirketinin ... 4. Genel İcra Dairesi Müdürlüğünün 2023/222462 Esas nolu dosyasına konu, keşidecisi ...İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi olan, ... Bankası ... Kurumsal şubesine ait, 0049571 seri nolu, 25/02/2023 keşide tarihli, 27.404,24 TL bedelli çekten dolayı davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE ve çekin İSTİRDADINA,
Davacının kötü niyet tazminatı talebinin İcra ve İflas Kanununun 72. maddesinin 5. fıkrası gereğince REDDİNE,
Davacı ...Tekstil ve Otel Ekipmanları Sanayi Ticaret Anonim Şirketi hakkındaki icra takibinin İcra ve İflas Kanununun 72. maddesinin 5. fıkrası gereğince kendiliğinden durduğunun ... 4. Genel İcra Dairesi Müdürlüğüne BİLDİRİLMESİNE,
2-Harçlar Kanunu 2025 yılı Harçlar Tarifesinin 1 sayılı Yargı Harçları Tarifesinin A,III/2-a maddesi gereğince alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcının davacı tarafından yatırılan 468,00 TL peşin harcın diğer davacı ile ortak yapılması nedeni ile yarısı olan 234,00 TL'den mahsubu ile 381,40 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan başvurma harcı 179,90 TL, peşin harç 468,00 TL, 12 adet vekalet harcı 684,90 TL ve 12 adet vekalet pulu 1.080,30 TL olmak üzere toplam 2.413,10 TL harcın diğer davacı ile ortak yapılması nedeni ile yarısı olan 1.206,55 TL'sinin Hukuk Muhakemeleri Kanununun 326. maddesinin 1. fıkrası gereğince davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
Davacı tarafından yapılan dosya-posta gideri 771,50 TL yargılama giderinin diğer davacı ile ortak yapılması nedeni ile yarısı olan 385,75 TL ile davacının davasına özgü yapılan bilirkişi ücreti 3.000,00 TL olmak üzere toplam 3.385,00 TL yargılama giderinin Hukuk Muhakemeleri Kanununun 326. maddesinin 1. fıkrası gereğince davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine YER OLMADIĞINA,
5-Davacı tarafça yatırılan avansın kullanılmayan kısmının Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra İADESİNE,
6-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Kanununun 168. maddesinin son fıkrası gereğince hüküm verildiği tarihte geçerli olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13. maddesinin 1. fıkrasına ve 2. kısmına göre kabul edilen miktar dikkate alınarak hesaplanan 27.404,24 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-... 19. İcra Dairesi Müdürlüğünün 24/07/2023 tarih ve 2023/14593 Esas nolu yazı ile mahkememize gönderilen dava konusu çek aslının kararın kesinleşmesi beklenmeksizin GERİ GÖNDERİLMESİNE,
8-İmza incelemesi için getirtilen belge asıllarının karar kesinleşince GERİ GÖNDERİLMESİNE,
Davacılar vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341. maddesinin 1. fıkrasının a bendi ve 345. maddesinin 1. fıkrası gereğince gerekçeli kararın tebliğinden başlayarak iki haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.25/11/2025