T.C. ... 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/572 Esas - 2025/499
T.C.
...
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/572
KARAR NO : 2025/499
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 16/08/2024
KARAR TARİHİ : 07/07/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 10/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; teşekküllerinin ... ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının ilgili kuruluşlarından biri olduğunu, iktisadi devlet teşekkülü olduğunu, asıl işi olan elektrik üretimi dışında bir mal veya hizmet alımına ya da yapım işine ihtiyaç olması halinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu çerçevesinde ihale yoluyla değişik firmalardan temin ettiğini, teşekküllerine bağlı özelleştirilen Afşin A Termik Santrali İşletme Müdürlüğünün kömür alma tesislerinin, kül ve cürüf atma tesislerinin, kazan ve türbin binalarının ve sahalarının temizliğinin yapılması işlerinin 2012-2014 yılları arasında yüklenici firmaya verildiğini ve hizmet alım sözleşmesi imzalandığını, yüklenici firma bünyesinde çalışan işçilerden ...ın işyerinde 29.12.2024 tarihinde meydana gelen iş kazası nedeniyle vefat ettiğini, ölüm ve cismani zarar sebebiyle açılan ... 31. İş Mahkemesinin 2021/708 Esas, 2021/76 Karar sayılı dosya ile dava açıldığını, maddi ve manevi tazminata yönelik davayı kabul kararı kesinleştiğini, bu dava neticesinde icra dairesine 15.02.2024 tarihinde 145.019,75 TL ödeme yapıldığını, müteveffa işçinin kaza tarihinde davalı firmanın işçisi olarak çalıştığını, Teşekküllerince ödenmek zorunda kalınan tüm işçilik alacaklarından davalı yüklenici firmanın sorumlu olduğunu, 25.12.2022 tarihli Hizmet Alım Sözleşmesinin 22. Maddesinin “Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin altıncı bölümünde belirlenmiş olup, Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür.” ibaresi ile yüklenicinin sorumlu olduğunu, işverenin iş kazası kaynaklı tazmin sorumluluğu 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 417. Maddesine dayanmakta olup, davalı ile akdedilen sözleşme gereği, personele ilişkin mevzuattan kaynaklı tüm yükümlülüklerden davalının sorumlu olduğunu, Teknik Şartnamenin 'Xll-Diğer Hususlar” başlıklı 1. Bendinde “...Bu iş kapsamında meydana gelebilecek kaza vb. durumlarda oluşabilecek yükümlülüklerden Yüklenici yetkilileri sorumlu olacak ve tazminatları Yüklenici karşılayacaktır.” denilerek iş kazalarında tazminat ödeme yükümlülüğünün yüklenici şirkete ait olduğunun belirtildiğini, icra takibine yapılan harç ve masraflar dahil tüm ödemelerin ödeme tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte rücuen ödenmesi talepleri olduğunu belirterek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 145.019,75 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsiline, her türlü yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı tarafa usulüne uygun tebligat çıkarılmasına rağmen davaya cevap vermediği gibi duruşmalara da katılmamıştır.
DELİLLER:
-14/08/2024 tarihli Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Sonu tutanağı,
-Taraflar arasında imzalanan Sözleşme ve Eki (Teknik ve İdari Şartname-),
-Dava dışı işçinin SGK Hizmet Cetveli, işe giriş ve ayrılış bildirgeleri,
-... 31.İş Mahkemesinin 23/02/2023 tarih ve 2021/708 E, 2023/76 K, sayılı ilamı,
-... BAM 29.HD'nin 29/12/2023 tarih ve 2023/2812 E, 20234650 K sayılı ilamı,
-... 2.Genel İcra Müdürlüğünün 2023/13422 E. sayılı icra dosyası,
-22/04/2025 tarihli bilirkişi raporu,
MAHKEMENİN GEREKÇESİ:
Dava; asıl işveren tarafından dava dışı işçinin vefatı sebebiyle destekten yoksun kalan yakınlarına ödenen tazminatın taraflar arasındaki hizmet sözleşmesi hükümleri gereğince davalı alt işverenlerden rücuen tahsili istemine ilişkindir.
... 31. İş Mahkemesi’nin 23.02.2023 tarihli 2021/708 Esas ve 2023/76 Karar sayılı Kararında, “…... 28. İş Mahkemesinin 2016/560 esas sayılı dosyası kapsamında bilirkişi heyetinden alınan 15/06/2016 tarihli kusur raporunda davalı işyerinin %100 kusurlu olduğunun tespit edildiği, dava ve ıslah tarihi itibariyle 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşılmakla, ... 28. İş Mahkemesinin 2016/560 esas sayılı dosyası kapsamında alınan 15/06/2016 tarihli kusur raporunun dosya kapsamına, delillere ve olayın oluşuna uygun olduğu kabulü ile dosya hesap bilirkişisine tevdi edilmiş, 07/03/2022 tarihli bilirkişi hesap raporunda yapılan hesaplamalarına itibar edilerek davacının murisinin ölümüyle neticelenen 29/12/2014 tarihli iş kazası neticesi oğlunun desteğinden yoksun kalması nedeniyle 59.912,01 TL maddi tazminat alacağı olduğu kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.” gerekçesiyle “Davanın kabulü ile; 1-) 59.912,01 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 29/12/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine şeklinde karar verildiği,
Karar üzerine, dava dışı kazazede muris işçi yakını alacaklı Durmuş ŞAHAN vekili, borçlu EÜAŞ aleyhine 05.07.2023 tarihinde ... 28. İcra Dairesinin 2023/17626 Esas sayılı dosyasında; 59.912,01 TL maddi tazminat, 9.585,92 TL ilam vekalet ücreti, 900,90 TL yargılama gideri, 229,78 TL bakiye harç, 46.274,87 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 116.903,48 TL için ilamlı takip başlatmıştır.
Bu süreçte, taraflarca istinaf Kanun yoluna başvurulan ... 31. İş Mahkemesi’nin 23.02.2023 tarihli 2021/708 Esas ve 2023/76 Karar sayılı Kararına ilişkin yapılan istinaf incelemesi sonrasında ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesinin 29/12/2023 tarih 2023/2812 esas 2023/4650 karar sayılı ilamı ile "taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine" yönünde hüküm kurulmuştur. Dolayısıyla ... 31. İş Mahkemesinin kararı 29.12.2023 tarihinde kesinleşmiştir.
Bunun üzerine, EÜAŞ tarafından dava dışı kazazede işçi yakını için 15.02.2024 tarihinde banka aracılığıyla ... 2. Genel İcra Dairesi’nin 2023/213422 Esas sayılı (Eski ... 28. İcra Dairesinin 2023/17626 Esas sayılı dosyası) icra takip dosyasına toplam 145.019,75 TL yatırıldığı tespit edilmiştir.
Somut olayda rücuya dayalı uyuşmazlık konusu, davacı EÜAŞ tarafından dava dışı kazazede müteveffa işçi yakını için destekten yoksun kalma maddi tazminatı ve ferileri kapsamında icra takibi aracılığıyla ödenen tutarın davalı Şirkete rücu edilip edilemeyeceğine ve rücu miktarına ilişkindir. Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümleri dikkate alınarak bir sonuca gidilmelidir.
Taraflar Arasında Akdedilen İhale Sözleşmesinin Değerlendirilmesi; Dava dosyasına sunulan Sözleşme ve eki Teknik Şartname maddelerinin incelenmesinden, davacı EÜAŞ ile yüklenici Eral İnşaat Ltd. Şti. arasında akdedilen Afşin-Elbistan A Termik Santrali İşletme Müdürlüğünün …tesislerinin, …yolların ve sahaların temizliği işine dayalı Hizmet Alımına ait Sözleşmesinin ve eklerinin yukarıda verilen mevzuat hükümlerine göre incelenmesi sonucunda; işbu davadaki taraflar arasındaki Sözleşmenin ‘XII-Diğer Hususlar’ başlıklı 1. Bendinde “…Bu iş kapsamında meydana gelebilecek kaza vb. durumlarda oluşabilecek yükümlülüklerden Yüklenici yetkilileri sorumlu olacak ve tazminatları Yüklenici karşılayacaktır.” ve 10. Bendinde “Yüklenici çalıştıracağı işçiler için bütün kanuni vecibeleri yerine getirmeyi, doğacak her türlü kanuni yükümlülük ve tazminatları kabul eder…” düzenlemeleri uyarınca, iş kazası kaynaklı destekten yoksun kalma maddi tazminatlarından ve ferilerinden davalı yüklenici Şirketin tümüyle tam oranda sorumlu olacağı anlaşılmıştır.
Alacağın tayin ve tespiti için iş ve sosyal güvenlik hukuku uzmanı bilirkişiye inceleme yaptırılmış 22/04/2025 tarihli bilirkişi raporları dosyamız arasına kazandırılmış bilirkişi raporunda özetle; "...Dava dosyasındaki belgelerin incelenmesi sonucunda, dava dışı kazazede Ömer ŞAHAN’ın SGK kayıtlarına göre iş kazası geçirdiği ve vefat ettiği 29.12.2014 tarihinde davalı Eral İnşaat Ltd. Şti.’nde çalışması olduğu görülmüştür. Bu konuda kazazede müteveffa Ömer ŞAHAN’ın babası Durmuş ŞAHAN tarafından ikame edilen ... 31. İş Mahkemesinin 2021/708 Esas sayılı dava dosyası kapsamında düzenlenen 07.03.2022 tarihli Bilirkişi Raporunda, kazazede müteveffa Ömer DURMUŞ’un babası Ömer DURMUŞ’un destekten yoksun kalma maddi zararı 59.912,01 TL olarak hesaplanması yönündeki aktüerya hesaplamalarına aynen tarafımca da iştirak edilmektedir. Nitekim, işbu aktüerya hesaplamasının yapıldığı Bilirkişi Raporuna dayanılarak verilen ... 31. İş Mahkemesinin 2021/708 Esas, 2023/76 Karar sayılı hükmü istinaf mahkemesi incelemesinden geçerek 29.12.2023 tarihinde kesinleşmiştir. Davacı EÜAŞ tarafından dava dışı kazazede işçi Ömer ŞAHAN’ın yakını Durmuş ŞAHAN için ... 2. Genel İcra Dairesindeki icra takibinde destekten yoksun kalma maddi tazminatı ve ferilerine karşılık icra takip dosyasına toplam 145.019,75 TL yatırıldığı tespit edilmiştir.
Taraflar arasında akdedilen sözleşme ve eki şartname hükümlere göre çalıştırılan işçilerin geçireceği kazalardan kaynaklı tazminatların tamamından yüklenici firmanın sorumlu olacağının açık, net ve kesin bir ifadeyle belirtildiği anlaşılarak davalı yüklenici Eral İnşaat Ltd. Şti.’nin dava dışı işçinin yakınına ödenen maddi tazminat ile ferilerinden tam oranda (%100 oranında) sorumlu olabileceği anlaşılmaktadır. Bu itibarla, davacı EÜAŞ, dava dışı işçi yakınına ödediği toplam 145.019,75 TL’yi davalı Eral İnşaat Ltd. Şti.’nden rücuen talep edebilecektir.
Davacı EÜAŞ dava dilekçesinde ödeme tarihi olan 24.02.2024 tarihinden itibaren davalıdan avans faizi talep etmektedir. Konuyla ilgili olarak Kanuni düzenlemelere göre; Borçlar Kanunu'nun 117. maddesi uyarınca muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarı ile mütemerrit duruma düşer. Bu durumda alacaklı borçludan ancak temerrüt tarihinden itibaren faiz isteyebilir. Yerleşik Yargı içtihatları, borçluya karşı gönderilen ihtarnamenin bulunmaması halinde ise icra takibi varsa icra takip tarihinden, icra takibinin bulunmaması halinde ise dava tarihinden itibaren faiz istenebileceği (... BAM 4. HD. 2023/54 E., 2023/2335 K., 21/09/2023 T.) yönündedir. Somut olayda, davacı taraf işbu davayı ikame etmeden önce davalı Şirketi temerrüde düşürdüğünü ispat etmediğinden işbu davanın açılış tarihi 16.08.2024 tarihinden itibaren davalı yüklenici Şirketten faiz talep edebileceği değerlendirilmektedir. Nitekim, dava dışı işçi tarafından açılan maddi tazminat talepli davada davalı yüklenici Eral İnşaat Ltd. Şti.’nin ihbar olunan sıfatıyla bulunduğu, dolayısıyla hakkında hüküm kurulmadığı ve icra takibinin sadece EÜAŞ’a yöneltildiği görülmüştür. Bu itibarla, davacı EÜAŞ’ın rücuen talep edeceği meblağı temerrüt tarihi olan işbu dava açılış tarihi 16.08.2024 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalı yüklenici Şirket Eral İnşaat Ltd. Şti.’nden talep edebileceği, Faiz konusundaki nihai takdir Mahkemeye aittir. .." şeklinde rapor tanzim edilmiştir.
Rapor içeriğine mahkememizce de itibar edilmiş ve hükme esas alınmıştır.
Toplanan delillere göre; Davacı EÜAŞ tarafından dava dışı kazazede işçi Ömer ŞAHAN’ın yakını Durmuş ŞAHAN için ... 2. Genel İcra Dairesindeki icra takibinde destekten yoksun kalma maddi tazminatı ve ferilerine karşılık icra takip dosyasına toplam 145.019,75 TL yatırıldığı; taraflar arasında akdedilen sözleşme ve eki şartname hükümlere göre çalıştırılan işçilerin geçireceği kazalardan kaynaklı tazminatların tamamından yüklenici firmanın sorumlu olacağının açık, net ve kesin bir ifadeyle belirtildiği anlaşılarak davalı yüklenici Eral İnşaat Ltd. Şti.’nin dava dışı işçinin yakınına ödenen maddi tazminat ile ferilerinden tam oranda (%100 oranında) sorumlu olduğu ,bu itibarla, davacı EÜAŞ’ın, dava dışı işçi yakınına ödediği toplam 145.019,75 TL’yi davalı Eral İnşaat Ltd. Şti.’nden rücuen talep edebileceği değerlendirildiğinden davanın kabulüne, 145.019,75-TL alacağın davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, alacağa dava tarihi olan 16/08/2024 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına, karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle,
1-Davanın kabulü ile; 145.019,75-TL'sının davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, alacağa dava tarihi olan 16/08/2024 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına,
2-Harçlar Kanununa göre alınması gereken 9.906,29 TL harçtan peşin alınan 2.476,58 TL harcın mahsubu ile eksik 7.429,71 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından peşin yatırılan harçlar dahil ayrıntısı UYAP sistemi üzerinde gösterilen ve aşağıda dökümü yapılan 7.934,98 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı taraf vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 30.000,00 TL vekalet harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-14. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-HMK 333. Maddesi uyarınca Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair; Davacı vekilinin yüzüne karşı, karşı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvurmak suretiyle istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07.07.2025
¸[e-imzalıdır] ¸[e-imzalıdır]
DAVACI YARGILAMA GİDERLERİ
Vekalet Harcı 60,80 TL
Başvurma Harcı 427,60 TL
Peşin Harç 2.476,58 TL
Tebligat ve müzekkere 1.470,00 TL
Bilirkişi Ücreti 3.500,00 TL
TOPLAM 7.934,98 TL