T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2023/43
KARAR NO : 2025/1019
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İZMİR 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 27/09/2022
NUMARASI : 2017/186 Esas - 2022/821 Karar
DAVANIN KONUSU : Tazminat
KARAR TARİHİ : 27/06/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 27/06/2025
İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 27/09/2022 tarih 2017/186 Esas 2022/821 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı ... ve davalı ... vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :Davacı vekili, müvekkili şirketin hastalar için saç yıkama bonesi, perine, vücut temizleme bezi, vücut temizleme kesesi vs. ürünler ürettiğini, davalılardan ...'in kimyager olarak, ...'in ise müvekkili şirkette atölyede Nisan 2014 ayına kadar çalıştığını, davalılar ... ve ...'in davacı şirkette çalıştıklarını ancak 2014 Nisan ayında işten ayrıldıktan sonra davacı şirket ile aynı alanda faaliyet gösteren davalı ... kurduklarını, özellikle ticari sır niteliğindeki bazı bilgileri davacı şirketin bilgisayarlarından aldıklarını, davacının müşteri portföyüne satış yaptıklarını, davacı şirketin müşteri çevresini kullanarak yeni müşteri çevresi elde edildiğini, davacı şirketin .... müşterisi .... firmasına davalı şirketin mal satışı yaptığını, davacı şirket tarafından gönderildikleri fuarda kaydı yapılan haber çekimine dayalı röportajı kendi internet sitelerine koyarak röportajın kendilerine ait olduğu hususunda kişileri yanılttıklarını böylece haksız rekabet sebebiyle davacı ... zarara uğrattıklarını iddia ettiği, 02/09/2020 tarihli ıslah dilekçesi ile, dava değerini 12.711,00-TL' ye yükselterek 12.711,00 TL tazminatın zararın gerçekleştiği tarihten itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte taraflarına ödenmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalılar vekili; müvekkillerinden ...ve ...'in daha önceden davacı şirket de çalışmış olmasının haksız rekabeti kanıtlamaya tek bayına yeterli olmadığını, İzmir 19.Asliye Ceza mahkemesinin 2015/216 E sayılı ceza davasında savcılık aşamasında alınan raporla yetinilerek müvekkilleri hakkında temyizi kabil olmayan 500,00-TL kesin adli para cezasına hükmedildiğini, ceza dosyasının bu davada hukuki dayanak olmasının mümkün olmadığını, müvekkillerinin haksız rekabette bulunmadıklarını, TTK 55/1-a,4 bendinin uygulanmasının mümkün olmadığını, davalı şirketin davacı şirketin ürünlerinin üretimini yapmadığını, davalı ...'in davalı şirketle ortaklığının bulunmadığını, davacı şirketin Biosidal ve CE belgeleri bulunmadığı ve bu belgelerin iptal olduğunu, davalı şirketin üretim yapmadığı, distrübütörü olduğu şirketlerin ürünlerini sattığı, davalıların davacı şirketin kayıtlarını ele geçirmediklerini, videoda bahsi geçen saç yıkama bonesinin karşılığı olan ve .... ürünün hiç bir satışa sunulmadığını, işçilik alacakları ödenmeksizin işten çıkartıldıklarını belirterek davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, TTK m. 55/1-d bendi uyarınca üretim ve iş sırlarının hukuka aykırı olarak açıklanması haksız rekabeti oluşturduğu, bu çerçevede gizlice ve izinsiz olarak ele geçirilen bilgiler veya başka şekillerde hukuka aykırı şekilde ele geçirilen, öğrenilen bilgilerin ve iş sırlarının kullanılması, bu bilgi ve sırların başkaları ile paylaşılması haksız rekabet teşkil ettiği, davacı tarafça davalı ... ve ... tarafından iş sırlarının hukuka aykırı şekilde izinsiz olarak ele geçirildiği, ele geçirilen bilgilerin müşteri iletişim bilgileri, müşteri portföyü elde edilerek davacı şirketin müşterilerine satış yapıldığı iddiasında bulunulmuş ise de, davacı tarafın bu iddiasını ispat edemediğini, dosyada mevcut ceza dosyalarında bu yönde yapılmış bir tespit bulunmadığı gibi; SMMM bilirkişi tarafından düzenlenen 25.07.2022 tarihli bilirkişi raporunda da davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarını ibraz etmemesi nedeniyle davacı şirketin ve davalı şirketin ortak müşterilerinin olup olmadığının tespit edilemediği ayrıca davacı şirketin iddia ettiği gibi davalı şirketin ...'daki .... isimli müşterisinin de bulunmadığı tespit edildiğinden davalıların TTK'nun 55/1-d maddesi kapsamında değerlendirilebilecek eylemlerinin bulunduğunun davacı tarafça ispatlanamadığı, dosyada mevcut deliller, bilirkişi raporları ve İzmir Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2018/564 E sayılı dosyasındaki tespitler dikkate alındığında iltibasa konu ürünün saç yıkama bonesi olduğu, davalı şirketin ürün çeşitleri içinde saç yıkama bonesinin bulunduğu, sözkonusu ürününün davacı şirketin ürettiği ürünlerle benzer ürünler olduğu ve video kaydında bulunan fuar katılım röportajının davalı şirketin web sayfasında reklam olarak yayınlanmasının karıştırılmaya sebebiyet verdiği anlaşıldığından TTK 55/1-a,4 ve 55/1-a,2 bentlerinin ihlal edildiği ve haksız rekabetin oluştuğu, tazminat davalarında zararın ispatı, kural olarak davacıya ait olduğu, ancak haksız rekabet nedeniyle maddi tazminat davalarında zararın ispatı oldukça güç olduğu, bu güçlüğü aşmak için kanun koyucunun özel bir kural getirdiği, TTK 56/1 son cümle düzenlemesine göre, hakim, tazminat olarak davalının haksız rekabet sonucunda elde etmesi mümkün görülen menfaat karşılığına da karar verebileceği, bu düzenleme davacının haksız rekabet sonucu satamadığı mal miktarı üzerinden, karşı tarafın bu tutarda malı satmasından dolayı elde edebileceği menfaate hükmedilebileceği, elde edilmesi mümkün görünen maddi menfaati mahkeme davalının defterleri üzerinde inceleme yaptırarak somut hale getireceği, hüküm altına alınacak tazminat miktarının davalının elde ettiği net menfaat miktarı kadar olması gerektiği, SMMM bilirkişi tarafından davalı şirket ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan inceleme neticesinde düzenlenen 25.07.2022 tarihli bilirkişi raporunda davalı şirketin haksız rekabet teşkil eden saç yıkama bonesi satışlarından dolayı 2016 yılında 3.483,97 TL, 2017 yılında ise 5.164,02 TL olmak üzere toplam 8.647,99 TL kar elde ettiği anlaşıldığından TBK 56.maddesine göre davacının tazminat olarak davalının haksız rekabet sonucunda elde etmesi mümkün görülen menfaat karşılığına hükmedilmesine karar verilmiş ve davacının davalılar ... ve ... A.Ş aleyhine açtığı tazminat davasının kısmen kabulü ile 8.647,99 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılar ... ve .... A.Ş ‘den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, bilirkişi raporuna göre davalı ...'in davalı şirketle ticari ilişkisi bulunduğu ve davalı şirketin müşterileri arasında yer aldığının belirtildiği buna göre, davalı ...'e husumet yöneltilemeyeceğinden davalı ... aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.
Karara karşı davalılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ : Davalılar vekili, davanın davalılar ... ve .... A.Ş. yönünden de reddi gerektiğini, davacı tanığı olarak dinlenen tanık .....'ın davacı şirket ortağı ve şirketin müdürü olup, davada taraf olması sebebiyle beyanlarının tanık olarak hükme esas alınamayacağını, tarafsız 3. kişi konumundaki ... ve ...'ın davalı tarafça üretilen ürünlerin davacı ürünleri ile aynı mahiyette olmadığını belirttiklerini, tazminat davalarında zararın ispatının kural olarak davacıya ait olduğu, ancak haksız rekabet nedeniyle maddi tazminat davalarında zararın ispatının oldukça güç olduğu, bu güçlülüğü aşmak için kanun koyucunun özel bir kural getirdiği, TTK 56/1 son cümle düzenlemesine göre hakim tazminat olarak davalının haksız rekabet sonucunda elde etmesi mümkün görülen menfaat karşılığına da karar verebileceği, elde edilmesi mümkün görünen maddi menfaati mahkeme davalının defterleri üzerinde inceleme yaptırarak somut hale getirebileceği gerekçesiyle hüküm kurulmuş olmakla, somut olayda davacının gerek haksız rekabet, gerekse zarar iddiasını ispatlayamadığını, her ne kadar ttk 56/1 son fıkrası gereği hakimin davalının haksız rekabet sonucunda elde etmesi mümkün görülen menfaat karşılığına da karar verebileceği, elde edilmesi mümkün görünen maddi menfaati mahkeme davalının defterleri üzerinde inceleme yaptırarak somut hale getirebileceği ifade edilmişse de, müvekkili şirket defterleri üzerinde yapılan incelemede satılan ürünün saç yıkama bonesi olduğu, davacı firmanın ürettiği ürünler ile müvekkil firma tarafından üretilip satılan ürünlerin mahiyetinin farklı olmakla birlikte, müvekkil firma tarafından satılan saç yıkama bonesinin daha önceden davacı firma tarafından üretildiğine ve davacı firmanın ürünü olduğuna ilişkin dosya kapsamında hiçbir delil ve belge bulunmadığını, kaldı ki, müvekkil firma tarafından satılan saç yıkama boneleri davacının müşterilerine satılmamış, müvekkil firmanın kendi çabaları ile sağladığı müşteri portföyüne yönelik satışı gerçekleşmediğini, yerel mahkemece zarar miktarı olarak 8,647,99-TL belirlenmişse de, davacı yanın defterlerini ibraz etmemesi nedeniyle davacı ve davalı şirketlerin ortak müşterilerinin olup olmadığı tespit edilemediği, davacı şirketin yüksek miktarda ürün sattığı ...'daki ...firması yönünden yapılan incelemede davalı şirketin bu isimde bir müşterisinin olmadığı, davacı şirketin iddiasında yer alan saç yıkama bonesi ile davalı şirketin satışları içinde görülen saç yıkama bonesi ürününün aynı özelliğe sahip olup olmadığının tespitinin de yapılamadığı, davacı şirketin satışlarındaki azalma ve zararın müvekkil şirketin haksız rekabeti nedeniyle meydana gelip gelmediğinin tespit edilebilmesi için davacı şirketin müşterileri ile davalı şirketin müşterilerinin karşılaştırılması ve davalıya geçen müşterilerin olup olmadığının tespit edilmesi, davalıya geçtiği belirlenecek müşteri olması durumunda bu müşterilere davacının sattığı ürünlerin davalı tarafından satılıp satılmadığının belirlenmesi gerektiği davacı şirketin yasal defterleri ve dayanağı belgeleri dosyaya ibraz etmemesi nedeniyle davacı şirketin davalı şirket tarafından gerçekleştirildiği iddia edilen haksız rekabet nedeniyle zarar edip etmediğinin tespit edilemediğini, davacının haksız rekabet ve zarar iddiasının kanıtlanamadığı gerekçesiyle kararınkaldırılmasını istemiştir.
GEREKÇE :Dava, TTK'nun 55. Maddesi gereğince haksız rekabetten kaynaklı maddi tazminat istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın davalılar ... ve .... A.Ş yönünden kısmen kabulüne, davalı ... aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
6102 sayılı TTK'nun 54. maddesinde belirtildiği üzere, haksız rekabete ilişkin hükümlerin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır. Kanunda dürüstlük kuralına aykırı davranışlar ve ticari uygulamalar başlığı altında haksız rekabet hallerinin örnek mahiyetinde belirtilmiştir.
Haksız rekabetin varlığı halinde haksız rekabet sebebiyle müşterileri, kredisi, mesleki itibarı, ticari faaliyetleri veya diğer ekonomik menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek olan kimse fiilin haksız olup olmadığının tespitini, haksız rekabetin men’ini talep edebileceği gibi kusur varsa zarar ve zıyanın tazminini isteyebilir. Davacı lehine maddi tazminat olarak hakim, haksız rekabet sonucunda davalının elde etmesi mümkün görülen menfaatin karşılığına da karar verebilir.
Maddi tazminat talebinin kabul edilebilmesi için öncelikle davacının istediği zararı kanıtlaması gerekir. Asıl olan, davalının haksız rekabeti ile davacının aktifinde azalma olduğunun iddia ve ispat edilmesidir. Haksız rekabette davacının maddi tazminat istemine konu ettiği zararı, davalının elde ettiği kar miktarı olmayıp, davalının haksız rekabeti nedeniyle davacının elde etmekten mahrum kaldığı kar miktarıdır. Bu zarar, kural olarak tarafların ticari defterleri ve diğer kanıtlarıyla beraber bilirkişi incelemesiyle tespit edilir. Bu şekilde bir tespit yapılamaz veya davacının kazanç kaybına uğramadığı anlaşılsa bile haksız rekabetin varlığında hakim TTK'nın 56-e maddesine göre uygun miktarda bir tazminatı belirler. Maddi tazminat hesaplanırken salt dava konusu iş ve haksız rekabet yarattığı iddia olunan eylem nedeniyle davalıların elde etmesi mümkün görülen menfaatin hesaplanması gerekir.
Açıklanan tüm bu hukuki ve maddi vakıalar karşısında; yerel mahkemece alınan bilirkişi raporları doğrultusunda; davacı şirkete ait ticari sırların davalılarca teknik araçlar kullanılarak ele geçirildiği ve davalı ürünlerinde kullanıldığının kanıtlanamdığı, davacının defterlerini ibraz etmemesi nedeniyle davacı ve davalı şirketlerin ortak müşterileri bulunup bulunmadığının tespit edilemediği, davacının iddia ettiği ... asıllı olan ... firmasının davalı şirket müşterisi olduğunun tespit edilemediği, davacı şirketin satışlarındaki azalma ve zararın davalı şirketin haksız rekabeti nedeniyle meydana gelip gelmediğinin tespit edilebilmesi için davacı şirketin yasal defterleri ve dayanağı belgeleri dosyaya ibraz etmemesi nedeniyle davacı şirketin davalı şirket tarafından gerçekleştirildiği iddia edilen haksız rekabet nedeniyle zarar edip etmediğinin tespit edilemediği, tüm dosya kapsamı ve İzmir Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2018/564 E sayılı dosyasındaki tespitler dikkate alındığında iltibasa konu ürünün saç yıkama bonesi olup, sözkonusu ürününün davacı şirketin ürettiği ürünlerle benzer ürünler olduğu ve video kaydında bulunan fuar katılım röportajının davalı şirketin web sayfasında reklam olarak yayınlanmasının karıştırılmaya sebebiyet verdiği gerekçesiyle TTK 55/1-a,4 ve 55/1-a,2 maddelerinin ihlal edilmesiyle haksız rekabetin oluştuğu, davalı şirket ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan inceleme neticesinde davalı şirketin haksız rekabet teşkil eden saç yıkama bonesi satışlarından dolayı elde ettiği kar nazara alınarak, TBK 56.maddesine göre davacının tazminat olarak davalının haksız rekabet sonucunda elde etmesi mümkün görülen menfaat karşılığına hükmedildiği, bu gerekçeye dayalı yerel mahkeme kararında herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı değerlendirilerek, bir kısım davalılar vekilinin istinaf itirazının HMK'nun 353/1.b.1 maddesi gereğince reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalılar ... ve ... vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Davalılar ... ve ... yönünden istinaf karar harcı olan 615,40 TL'den peşin alınan 148,00 TL'nin mahsubu ile bakiye 467,40 TL harcın bu davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-İstinaf başvurusu yapanlarca yapılan giderlerin kendi üzerlerinde bırakılmasına,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere 27/06/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.