T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2015/103 Esas
KARAR NO : 2018/1118
DAVA : Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 19/01/2015
KARAR TARİHİ : 20/12/2018
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda tüm dosya heyetçe incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize verdiği 19/01/2015 tarihli dava dilekçesinde ; Müvekkilinin İzmir 'de mukim bir şirket olup kuru kayısı,kuru incir, kuru domates, hurma, kuru üzüm, badem, fıstık, ceviz ve çam fıstığı alımı, işlenmesi, paketlenmesi, depolanması ve tüketiciye ulaşması aşamalarında uzun yıllardır faaliyet gösterdiğini ,müvekkilinin " ..." markası adı altında 2012 tarihi itibariyle kuru meyve işini genişlettiğini, profesyonelleştirdiğini ve sağlıklı atıştırmalık konsepti dahilinde geliştirdiği ürün ve paketler ile sektörde yenilikçi ve farklı bir alan yarattığını, müvekkilinin sağlıklı atıştırmalık konsepti içinde kuru meyve fikrinden tamamen farklı olarak fonksiyonel ve yenilikçi olan ürün tiplerini hem yurt içinde hem yurt dışında farklı dizaynlarda vakumlu paketler ve "..." ismini verdiği çeşitleriyle piyasaya sürmeye başladığını, müvekkili tarafından icat edilen kuru meyve birleşimlerinden oluşturulan bu ürünlerin glutensiz, şekersiz, yapay renklendirici ve koruyucu içermeyen ürünler olup çeşitli meyve ve yemişlerin özel teknik ve formüllerle karıştırılarak preslenmesi ve paketlenmesi yöntemiyle oluşturulduğunu, söz konusu teknik ve formüllerin ilk defa müvekkili tarafından bulunup kullanıldığını , kuru yemiş ve meyvelerin karışımından oluşan ürünlerin tüm dünyada bu sektörde kullanılan yöntemlerden farklı yollarla üretildiğini , müvekkili ile davalı arasında 01/11/2011 tarihinde imzalanan belirsiz iş sözleşmesi uyarınca davalının işletme müdürü olarak çalışmaya başladığını, davalının müvekkilinin iştigal konusuna girmekte olan özellikle kuru yemiş ve meyve birleşimleri dahil ilgili tüm gıda maddelerin üretimi, pazarlanması, paketlerinin tasarlanması, alım ve satımı ile ithalatı ve ihracatı süreçleri gibi davacı tarafından yürütülen tüm işlerde her aşamada üst düzey olarak görevli ve yetkili olduğunu, davalının müvekkilinin tüm üretim teknolojisi iş planları, dizaynları, fikri mülkiyeti, teknik bilgileri ve ticari sırları da dahil olmak üzere her türlü gizli bilgi ve belgelerine vakıf olduğunu ,davalının aynı zamanda sorumlu denetçi görevini de ifa ettiğinden ürün içeriklerinin oluşum sürecine vakıf olduğunu, davalının davacının buluşunu yaptığı ve özgün tekniklerle ürettiği , kuru yemiş ve meyve karışımlarına ilişkin fikirlerinin somutlaştırmaya başladığı 2012 senesinde başlayan ilk üretim aşamasından yenilikçi ve porsiyonlanmış paketlemeler ve etiket tasarımının oluşturulması , ürünlerin pazarlanması ve satıcı süreçlerinin hepsinde fiilen görevli bulunduğunu, davalının görevlerini düzgün bir şekilde ifa edebilmesi için davalıya davacıya ait teknik bilgiler formüller, know how vb... her türlü gizli bilgi ve belgerin tümüyle temin edildiğini , müvekkilinin yurt dışına çeşitli ülkelere ihracatının bulunduğunu ,davalının görevi dolayısıyla müvekkilinin müşterileri ,tedarikçileri, distribütörleri ,danışmanları ve bayileri gibi doğrudan yada dolaylı olarak iş yaptığı ya da iş yapma potansiyeli bulunduğu kişi ve kuruluşlar ile sürekli iletişim halinde olduğunu ve söz konusu kişilerinde davacının süregelen iş ilişkileri hakkında da gizli bilgi ve belgelere vakıf olduğunu, davalının 24/05/2013 tarihinde iş sözleşmesini kendi özgür iradesiyle tek taraflı olarak feshederek istifa ederek işten ayrıldığını, davalının imzaladığı iş sözleşmesinin Sır Saklama Yükümlülüğü ve Rekabet Yasağı başlıklı maddesi uyarınca personelin TBK. ve TTK. nın rekabete ilişkin hükümlerine uygun davranma ve sır saklama yükümlüğünün bulunduğunu yine davalı ile imzalanan iş sözleşmesinin sır saklama ve rekabet yasağı başlıklı maddesinde " İş sözleşmesi hangi sebeple sona ererse ersin personel iş veren ile aynı iş kolunda faaliyet gösteren bir firmada veya rakip bir firmada veya şirketin faaliyet konusunu oluşturan alanlarla faaliyet gösteren bir firmada iş sözleşmesinin sona erme tarihinden itibaren 12 ay müddet ile iş verenin merkez ofisinin bulunduğu, coğrafi bölgede çalışamaz ortak olamaz danışmanlık yapamaz, kendisi yada birinci dereceden akrabaları adına bir işletme kuramaz yada kurduramaz" düzenlemesinin bulunduğu, davalının davacı şirketten istifa ederek görevinden ayrılmasına takiben müvekkili ile aynı iş kolunda faaliyet gösteren Avustralya menşeli İzmir' de kurulu ... Şti ünvanlı şirkette işe girdiğini , şirketin davacının eski müşterisi olup , davalının iş yerinden ayrılmadan hemen önce en son üretim ve satış işlerini yürüttüğü şirket olduğunu, davalının davacı şirkette çalışırken ... ile yapılan toplantıların hepsine davacı adına katıldığını, ...' in üst düzey yönetimi ile yakın ilişki kurduğunu, bu ilişkiler sayesinde davacı ile aynı iş kolunda faaliyet gösteren ... de çalışma imkanı yakaladığını ve işe girdikten sonra müvekkilinin ...' i müşterisi olarak kaybetmesine sebebiyet verdiğini, davalının ...' den ayrılmasından kısa bir süre sonra davacı ile aynı iş kolunda bulunan İzmir merkezli ... A.Ş.' de çalışmaya başladığını, 1 yılı aşkın bir süre çalışmaya devam ettiğini, davalının davacıya ait olan ve faaliyetler için büyük önem arz eden iş yapılış şeklini, metodlarını, davacı tarafından meydana getirilmiş ve geliştirilmiş tekniklerini ,know how, müşteri portföyü gibi iş sözleşmesiyle ilgili yasal mevzuat uyarınca gizli tutmakla yükümlü olduğu ticai sırlarını ve gizli bilgileri ...a' a kötü niyetli olarak temin ettiğinin çok açık olduğunu, davalının ...' ta işe girmesinden kısa bir süre sonra ... gıdanın ... şubesini açtığını, şubenin amaç ve konusunun " Dondurulmuş veya kurutulmuş meyve ve sebzelerin imalatı " (kuru kayısı, kuru üzüm, kuru bamya , kuru biber vb...) " olarak tescil edildiği, davalının İzmir de kurulu olan ve hatta sanayi bölgesinde şube açan ...'da ... gıdadan istifasını takiben 12 aylık süre içerisinde çalışmaya başladığını ve ...' a kendi sağlamış olduğu ... gıdaya ait gizli bilgiler sayesinde kuru yemiş ve meyve üretimi işine sokarak ... Gıdaya karşı taahhüt etmiş olduğu rekabet etmeme yükümlülüğüne açıkça aykırı davrandığını , iş sözleşmesini sır saklama yükümlülüğü ve rekabet yasağı başlıklı maddesinin 5.bendine göre " sır saklama ve rekabet yasağı yükümlülüklerinden herhangi birine aykırı hareket ettiği tespit edilen personel iş verenin bu sebeple uğrayacağı tüm zarar ve ziyanların tazminini ( özellikle o ana kadar personele ödenmiş ücretlerin istirdadı) ve brüt maaşının 24 kat tutarının nakdi cezai şart olarak ödemeyi şimdiden gayri kabili rücu kabul beyan ve taahüt eder " düzenlemesiyle TTK 'nun 446.m.si hükümleri gözönüne alındığında davalının taahhüt ettiği rekabet etme yükümlülüğünü ihlal ettiğinin çok açık olup davacının bu suretle uğradığı tüm zarar ve ziyanları ek olarak brüt maaşının 24 kat tutarını cezai şart olarak ödemekle yükümlü olduğunu, davalının müvekkilinden elde ettiği gizli bilgileri ve formülleri haksız ve kötü niyetli olarak ...' a ifşa ederek ...' un davacının teknik bilgilerini ve formüllerini kullanmasına ve kuru yemiş ve meyve karışımlarını üretmesine temel hazırladığını ve işin kurulmasına öncülük ettiğini , bu iş ve eylemleriyle iş sözlemesinde düzenlenen gizlilik başlıklı maddesine aykırı davrandığını, sözleşmedeki " gizlilik hükümlerinden herhangi birine uymadığı bu yükümlülüklerini ihlal ettiği takdirde iş verenin bu nedenle uğradığı zararları tazmin etmeyi ve buna ek olarak iş verene maaşının 12 katı tutarında bedeli cezai şart olarak ödemeyi peşinen kabul beyan ve taahhüt etmiştir" düzenlemesi gözönüne alındığında davalının maaşının 12 katı tutarındaki cezai şartı ödemek borcu altına da girdiğini , davalının ...' ta istihdamının sona ermesini mütekaip yine aynı bölgede piyasaya sürdüğü taklit ürünlerde ticaret ünvanı " ... Şti " olarak gözüken ancak ticaret sicil kayıtlarında yer almayan başka bir şirkette çalışmaya başladığını ve bu şirketinde aynı iş kolunda faaliyette bulunmasını sağlayarak kuru yemiş ve meyve üretim işine soktuğunu ve gizlilik hükümlerini bir kez daha ihlal ettiğini , gizlilik yükümlülüğünün ikinci kere ihlali ile bir kez daha maaşının 12 katı tutarında cezai şartının muaccel olduğunu ve davalının bu meblağı davacıya ödeme borcu altına girdiğini , bunun yanında davacının ürünlerinin pazarlanmasında önem arz eden paket tasarımlarının oluşturulması konusunda profesyonel bir şirketteki uzman bir kişiyle anlaştığını, davalının paket tasarımlarının yapılması aşamalarında da dahil olduğunu, karar sürecinde aktif olarak yer aldığını, ürünlerin müvekkili tarafından çeşitli kuru meyve yemişlerin karıştırılması suretiyle geliştirildiğinden müvekkilinin bu karıştırma tekniğinden dolayı ürünlerini yine küçük porsiyonlarda çeşitli gıdaların sunumunu temsilen kullanılan " ..." isminden esinlenilerek ve tamamen kendi yaratıcılığıyla piyasaya ilk defa bu isim altına sürdüğünü , bu ismin davalı tarafından ... ile paylaşılması üzerine ...' un da ürünlerinin üzerinde bu ismi birebir kullandığını, davalının haksız olarak ifşa etmiş olduğu gizli bilgiler dahilinde ...' un ilgili ürünleri müvekkiline ait ambalajı ve etiketleri taklit ederek müvekkili adına tescilli ... ibaresini dahi kullanarak aynı gramajda müvekkili tarafından oluşturulan kuru yemiş ve meyve karışım kombinasyonlarının tıpatıp aynılarını piyasaya sürdüğünü , davalının yapmış olduğu haksız rekabet eylemlerinden ötürü tazminat taleplerini içeren davaların da açıldığını, son olarak davalının iş sözleşmesinde taahhüt ettiği sır saklama ve rekabet yasağı yükümlülüklerini ihlal ettiğinin öğrenilmesiyle hem davalıya hem de ...' a ihtarda bulunulduğu ve haksız rekabet teşkil eden bu davranışlarından derhal kaçınmaları ve davalının söz konusu yükümlülüklerini ihlal etmesi dolayısıyla iş sözleşmesinde kabul etmiş olduğu cezai şartın ödenmesinin talep edildiğini, bu doğrultuda ... şirketinin ihtarnameyi takiben kısa bir süre sonra ürünlerinde ... ibaresini çıkarmak suretiyle satmaya devam ettiğini ancak ürün içeriklerinde bir değişiklik yapmadığını , söz konusu ürünlerin ... tarafından üretim ve satışının ...' in istihdamı sonrasında gerçekleştiği haksız ve hukuka aykırı eylemlerin önlenmesi amacıyla yapılan ihtara rağmen davalının ...' ta uzun bir süre daha calışmaya devam ederek rekabet etmeme ve gizlilik yükümlüğünü ihlal ettiğini sabit olduğunu belirtmiş fazlaya dair her türlü talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla sır saklama yükümlülüğü ve rekabet yasağı hükmünde yer alan rekabet yasağının ihlali nedeniyle davacının uğradığı tüm zarar ve ziyanların tespiti, tazmini ve brüt maaşının 24 kat tutarı nakdi cezai şartın tahsiline gizlilik hükmünü iki farklı şirkette davacının gizli bilgilerini kötü niyetli olarak paylaşarak iki kere ihlal etmiş olması nedeniyle davacının uğradıgı zararların tespiti ve tazmini ve buna ek olarak her bir ihlal için maaşının 12 katı tutarında olmak üzere toplam 24 katı tutarında cezai şartın tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili mahkememize verdiği 25/02/2015 tarihli cevap dilekçesinde ; Taraflar arasındaki iş sözleşmesinin rekabet yasağı getiren maddesinin geçerli olmadığını, taraflar arasında imza atılan sözleşmenin ikinci sayfasının " o " bendinin 3.maddesinin " iş sözleşmesi hangi sebeple sona ererse ersin , personel iş veren ile aynı iş kolunda faaliyet gösteren bir firmada yada rakip bir firmada yada şirketin faaliyet konusunu oluşturan alanlarda faaliyet gösteren bir firmada iş sözleşmesinin sona erme tarihinden itibaren 12 ay müddet ile iş verenin merkez ofisinin bulunduğu coğrafi bölgede çalışamaz" düzenlemesinin bulunduğunu , davacı şirketin Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinin 24/08/2011 tarihli ... sayılı nüshasının 273.sayfasında yayınlanan ana sözleşmesine göre faaliyet alanlarının a-her türlü gıda maddeleri toptan ve perakende alım satımı b- ...ve gıda sektörüne konu teşkil eden her nevi sıcak soğuk dondurulmuş kurutulmuş ve konsantresi yapılmış besin maddelerinin pazarlanması konusunda ... satış mağazası açmak , c-her türlü bebek mamaları üretimi ç-her türlü dana, sığır, koyun, kuzu, keçi eti toptan ve perakende alım satımı, d-un şeker ve sütten mamül her türlü gıdaların yaş meyve sebzelerin e-sucuk salam sosis f- kültür ve doğal mantarlardan g-...ham ve orjinal hayvan bağırsağı ğ-yaş meyve sebzelerin h-zeytin alım satımı , ı-her türlü zeytinyağı ayçiçek mısırözü fındık yağlarının ,i- taze ve kuru tüm yiyecekler ... almak ,satmak ,pazarlamak, ithalat ve ihracat yapmak olduğunu Borçlar Kanununda rekabet yasağının işçinin iktisadi geleceğinin tehlikeye düşürülemeyeceğinin emredildiğini , taraflar arasında sözleşmede müvekkilinin davacının faaliyet konusunu oluşturan alanlarla çalışmasını yasakladığını, davacının faaliyet alanının kısaca akla gelebilecek tüm gıda maddeleri olduğunu, müvekkilinin 20 yıllık gıda mühendisi olduğunu bu konuda eğitim aldığını tüm kariyerinin gıda üzerine kurulu olduğunu, müvekkilinin gıda ile ilgili bütün alanlarda çalışmasının engellenmesinin müvekkilinin iktisadi geleceğini tehlikeye düşüreceğini , davacının dayanak yaptığı sözleşmenin B.K.nın 455 ve Anayasanın Çalışma Özgürlüğü ilkesine aykırı olup hukuken geçerli olmadığını, davacının dava dilekçesinde çok uzun yıllardır faaliyette olduğunu iddia ettiğini, oysaki davacı şirketin müvekkilinin davacı yanında iş yerine girmeden yalnızca 5 ay önce 16/08/2011 tarihinde kurulduğunu, davacının dava dilekçesinde ürünlerin kendisi tarafından icat edildiğini ürünlerin icadına yönelik teknik ve yöntemlerin ilk defa kendileri tarafında bulunup kullanıldığını belirttiğini ancak bu iddiaların gerçeği yansıtmadığını, söz konusu ürünlerin aynısını müvekkilinin çeşitli firmalarda değişik şekilde defalarca ürettiğini ,dünyada da pek çok firma tarafından üretildiğini , davacının ifşa edilecek bir ticari sırrının olmadığını, icad ettiği bir şeyin söz konusu olmadığını, müvekkilinin ve pek çok gıda mühendisinin aynı ve benzer ürünleri yıllardan beri ürettiğini , müvekkilinin davacının yanından ayrıldıktan sonra bir ay süre ile ... şirketinde işe başladığını, müvekkilinin ...' de çalıştığı bir aylık sürede hiç bir üretime katılmadığını, geleceğe olan ticari bakışları ayrı olduğundan işten ayrıldığını, dava dilekçesinde müvekkilinin ... ile davacının yanından çalışırken tanıştığının iddia edildiğini, müvekkilinin ...' i yıllardan beri tanıdığını, ...' in müvekkilinin daha önce çalıştığı şirketten müşterisi olduğunu , müvekkilinin ... A.Ş. de yaklaşık 11 ay süren çalışması ile ilgili olarak davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığını, ...' un çok uzun zamandır gıda sektöründe faaliyet gösteren bir firma olduğunu, ...' uın davacı şirket kurulmadan çok daha önce kuru gıda üzerinde çalıştığını, müvekkilinin ... ile olan ilişkisinin davacı şirket daha ortada yok iken başladığını, müvekkilinin bu firmada sadece üretimde calıştığını, hiç bir şekilde pazarlama ile bağının olmadığını, müvekkilinin ...' ta çalışırken ...'un davacının hiç bir müşterisine mal satmadığını, davacının ...' a kendisine ait olan ticari sırlarının müvekkilince ifşa edildiğini ileri sürdüğünü , müvekkilinin hangi ticari sırrı açıkladıklarını anlamadıklarını , yapılan kuru meyvelerin preslenmesi işinin hiç bir özellik arz etmeyen ve ...' da dahil pek çok firma tarafından yıllardır ülkemizde ve dünyada yapılan bir iş olduğunu , üretim proseslerinin aynı olduğunu, müvekkilinin davacının zararına hiç bir faaliyeti olmadığını, davacının 3,5 yıllık bir firma olduğunu, müvekkilinin 20 yıldır gıda mühendisliği yaptığını, davacıdan öğreneceği bir konu olmadığını, davacının ... ibaresini marka olarak tescil ettirdiğini söylediğini kendi ambalajında tam olarak "... ..." yazdığını, yani davacının ...ı bir marka olarak kullanmadığını, bilindiği üzere ...' ın İspanyol mezelerine verilen bir isim olduğunu, İspanyol mutfağında atıştırmalık gibi görülen ...ın bir kaç farklı çeşitten az az alındığında yemek olarak değerlendirildiğini , ...ın atıştırmalık mezecik anlamında anonim olduğunu, söz konusu markanın davacı adına tescil tarihinin ise 07/05/2014 olduğunu , davacının müvekkilinin ... Şti de çalışmaya başladığını kendisine ait ticari sırların burada da kullanıldığını iddia ettiğini, davacı tarafından bulunan bir formül olmadığını , davacının kullandığı yuvarlak ambalajın bizzat kendisi tarafından başkaları tarafından kopya edildiğini, davacının dava dilekçesinde kendisine ait ticari sırların müvekkili tarafından kötü niyetle ifşa ettiğini ve bundan dolayı zarara uğradığını iddia ettiğini bu hususun davaca tarafça ispatının gerektiğini belirtmiş davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava dilekçesinde dava değeri belirtilmediğinden bu hususta beyanda bulunmak üzere davacı vekiline 22/10/2015 tarihli celsede iki haftalık süre verilmiş , davacı vekili mahkememize verdiği 03/11/2015 tarihli dilekçesinde dava değerinin 342,847,20 TL tutarında olduğunu belirtmiştir.
Dinlenen davacı tanığı ... ; Davacı şirkette satış ve pazarlamadan sorumlu direktör olarak görev yaptığını , davalı ... 'nin işletme müdürü ve gıda mühendisi olarak şirkette çalıştığını, kendisinin davacı şirkette 2012 yılından beri çalıştığını , davalının, davacı şirket kurulduğundan beri davacı şirkette çalışan biri olduğunu , işe başladıktan sonra duyduğu kadarıyla davalı 2011 yılından 2013 Mayıs sonuna kadar çalıştığını , görevinin kapsamının ham maddeden, bitmiş ürün yani paketlenmiş ürünün sonuna kadar sorumluluk sıfatı olduğunu , ürünlerin özel üretim tekniklerinin takibinin her aşamasında dahil olduğunu , davalının her türlü sır ve tekniklere % 100 vakıf olduğunu , bu sır ve teknikleri davacı şirketi zarara uğratmak için kullandığını , davalının çalıştığı dönem boyunca piyasaya sürülen ürünlerin her aşamasının takibini yaptığını şirket müşterileri ile doğrudan iletişime geçtiğini , bu sektöre ilişkin müşteri taleplerine ve sektör açıklarına vakıf olduğunu , davalının, davacı şirket bağlantılarını kullanarak ...Şirketi'nde çalışmaya başladığını , davalının ...'de 1 ay kadar çalıştığını sonrasında ... Gıda Şirketine geçtiğini , davalının ... Gıda Şirketine geçtikten sonra kuru meyve yemiş faaliyetine başladıklarını , bu şirketin daha önce zeytinyağı faaliyetini gösterdiğini , davalı bu şirkete geçtikten sonra davacı şirketin yaptığı ürünlerin birebir aynısını yaptıklarını, taklit ürünlerin yapıldığını 2013 yılının Ekim ayında yani davalının ayrılışının 4.ayında Almanya'da ... Fuarında tespit ettiklerini, davalının kötü niyetli olarak ...'a üretime ilişkin gizli bilgi ve formülleri % 100 ifşa ettiğini , davacı şirketin bu olaydan dolayı çok büyük bir maddi zarara uğradığını , davalının ...'tan ayrıldıktan sonra kendisinin ortak olarak kurduğu bir şirkette yine tıpatıp aynı kuru meyve ve yemiş karışımlarını sattığını beyan etmiştir.
Dinlenen davalı tanıklarından ... ; 2009 yılında ... AŞ firmasında çalışmaya başladığını ,bu şirketin 2010-2011 yıllarında nev'i değiştirdiğini ve ... Şti olduğunu , kendisinin de çalışmaya devam ettiğini , 2012 yılında işten çıkartıldığını ancak davacı şirket ile arasında açılmış bir dava olmadığını , çalıştığı dönemde ... Gıda şirketinde üretim müdürü olarak görev yaptığını ,davalı ... 'in ... AŞ de kendisinden önce çalışmaya başladığını , birliktede çalıştıklarını ,davalının kendisi işten çıktığında çalışmaya devam ettiğini ,davacının şirketten çıkış tarihini tam olarak bilemediğini ,davalı ... 'in iş yerinde işletme müdürü olarak görev yaptığını ve kendisinin amiri pozisyonunda olduğunu ,davalının ... 'tan önce ... isimli iş yerinde çalıştığını ,kendisininde davalı ile birlikte yaklaşık 2,5-3 yıl birlikte çalıştığını ,davalının davacı şirkete geçince kendisini de transfer ettiğini ,davalının hem davacı şirkette hem de ... isimli şirkette kendisinin amiri olduğunu ,dava konusu edilen ... markalı ürünün kendisinin davacı şirkette çalıştığı dönemde henüz üretilmediğini , yalnızca bu ürünün demo çalışması yapıldığını ve bu demo çalışmasının davalı ... yönlendirmesi ile yapıldığını , demo çalışması sırasında davalının söz konu ürünün benzerini 2001-2002 yılında ... ' de çalıştığı sırada ürettiğini ve burada da üretilip üretilemeyeceği konusunda kendisine fikir sorduğunu ancak kendisinin ürünün ... ' de üretildiği tarihlerde orada çalışmadığını ,davalının ürünün reçetesini kendisine yazılı olarak verdiğini , davalının ürünün demo çalışmasını yaptığı için demo çalışması yapılan ürünün tüm bilgi ve sırlarına vakıf olduğunu ,davalının daha sonra bildiği kadarı ile ... Gıda çalıştığını ancak orada ne iş yaptığını bilmediğini , ...tan sonrada bildiği kadarı ile başka bir yerde de çalıştığını ancak nerede çalıştığı ile ilgili bilgi sahibi olmadığını, bildiği kadarı ile kendi işini yaptığını ,dava konusu edilen ürünün şu anda davalının şirketi ... da ... markası ile ve ... Gıda da ... markası ile üretildiğini , bahsettiği bu şirketlerin söz konusu ürünü ne zaman üretmeye başladıklarını bilemediğini , beyanında bahsi geçen ve ... ' de üretildiği belirtilen ürünü hiç görmediğini , bu ürün ile ilgili her hangi bir bilgiye sahip olmadığını , yalnızca bu ürünü ... ' in beyanından duyduğunu beyan etmiş , tanık ... ; Halen Ziraat Yüksek Mühendisi , organik sektör danışmanlığı işi yaptığını , kendisine ait şirketi olduğunu ,davalı ... ' in kendisinin ortak olduğu ... şirketinde yaklaşık 10 yıl kadar süre çalıştığını , görev yaptığı sürece kalite kontrol müdürlüğü, üretim müdürlüğü ve işletme müdürlüğü görevlerinde bulunduğunu ,işten kendi isteği ile ayrıldığını ve daha sonra duyduğu kadarı ile davalı ... AŞ ye gittiğini , dava dilekçesinde bahsi geçen ... isimli ürünün bildiği kadarı ile meyve ezmesi olduğunu ve bu ürünün şu anda birden çok firma tarafından üretildiğini , bu ürünün ... tarafından hangi tarihte üretilmeye başlandığını tam olarak bilmediğini ,bu yüzden bu ürünün Türkiye ' de ilk olarak ... tarafından üretilip üretilmediği konusunda bir fikri bulunmadığını ancak benzer ürün olarak ... ' de 2001-2002 yıllarında üretim yaptıklarını , ürünü bir bar şeklinde ve ayrıca yuvarlak top şeklinde ürettiklerini ,bar şeklinde ürettiklerinin adı ... , top şeklinde üretilenin adının ... olduğunu ,bu üretimin bir kaç sene devam ettiğini ,her hangi bir ihracatı olmadığını ,daha sonra bu üretimden vazgeçtiklerini , bu ürünün meyve ezmesi ile kabuklu yemişin karıştırılması ile üretilen bir ürün olduğunu , dava dilekçesinde bahsi geçen ... isimli ürünün üretim projesi ile ilgili bilgi sahibi olmadığını ancak o ürününde bildiği kadarı ile meyve ezmesi ile kabuklu yemiş ağırlığı ürünlerden üretildiğini ,davalının ... şirketinde çalıştığı dönemde üretilen ürünler ile ilgili tüm bilgi ve sırlara vakıf olduğunu hatta şirket ortağı olmasına rağmen kendisinden de daha çok bilgiye sahip olduğunu söyleyebileceğini , dava konusu edilen ürünü mevcut şekil ve paketi ile ilk kimin ürettiğini bilmediğini ayrıca yine bu ürünün mevcut şekil ve paketi ile davacı şirketten önce üretilip üretilmediği konusunda bilgi sahibi olmadığını ,halen kendi firması tarafından da dava konusu edilen ürünün benzerinin ürettirildiğini , üretimi davalının sahibi olduğu ... isimli firmaya yaptırdıklarını , bu üretimin yaklaşık 1 yıldır devam ettiğini beyan etmiştir.
Davalıya ait SGK kayıtları ile ... ve ... firmalarının iş yeri dosyaları ve ekleri celp edilerek taraflar arasında imza altına alınan iş sözleşmesi kapsamında davalının sır saklama yükümlüğü ve rekabet yasağı ile gizlilik yükümlülüklerini ihlal edip etmediği, etmiş ise davacının bundan zarar görüp görmediği, görmüş ise zarar miktarını belirlenmesi ile davacının cezai şart talebinin haklı olup olmadığı ve haklı ise talep edilebilecek cezai şart miktarının belirlenmesine yönelik olarak dosya ve davacı tarafın ticari defterleri üzerinde fikri ve sınai haklar uzmanı, iş hukuku uzmanı , SMMM ve Gıda Mühendisi bilirkişilerinden oluşturulan bilirkişi kurulu vasıtasıyla bilirkişi incelemesi yaptırılmış, alınan 11/09/2017 havale tarihli bilirkişi kurulu raporunda ; Gıda mühendisi davalının davacı şirkette iş sözleşmesine dayalı olarak 01/11/2011 tarihinde çalışmaya başladığı, iş sözleşmesini kendi ihtiyarı ile 23/05/2013 tarihinde feshettiği, işletme müdürü ünvanlı davalının yazılı iş sözleşmesinde akdin sona ermesinden sonra 12 ay süre ile rekabet yasağı kaydının öngörüldüğü, bu yasağın iş sözleşmesinin her türlü sona erme halini kapsamasının yasaya uygun düşmediği ancak olayda iş sözleşmesi işverence haksız yahut işçi tarafından haklı nedenle feshedilmediğinden TBK. 447/son bağlamında değerlendirmeye göre rekabet yasağı kaydının sona ermediği, sözleşmedeki 12 aylık sürenin fahiş olmadığı, menfi edim niteliğindeki rekabet etmeme borcunun bağlayıcılığının mutlaka (işverence) karşı edim/İvaz yüklenilmesi şartını gerektirmediği, ivaz meselesinin hakkaniyet denetimi ve cezai şartın tenkisi bakımından göz önünde bulundurulabileceği, rekabet yasağının mahal ve işin türü bakımından ise açıkca somut bir belirlilik içermediği, belli bir şehir ve/veya bölgenin zikredilmeyip iş verenin merkez ofisinin bulunduğu coğrafi bölgeden söz edildiği bu yerin her daim değiştirilebileceği dikkate alındığında esasen konunun zaman içinde iş verenin tek yanlı iradesine ve işletmesel karar alma serbestlisine terk edildiği ancak uyuşmazlığa konu dönemde İzmir 'deki merkez değişmediğinden ve davalının çalıştığı yeni firmada İzmir 'de olduğundan meselenin her halükarda yasak kapsamının makul sınırları içinde vuku bulunduğunun söylenebileceği, konu bakımından " aynı iş kolunda faaliyet , şirketin faaliyet konusunu oluşturan alanlar "ibarelerinin hem somut işin türüne göre belirli olmadığı hem de oldukça kapsamlı geniş ve ucu açık olduğu , gıda mühendisi davalının genel geçer bir şekilde gıda iş kolunda bir iş yerinde çalışmasının yasaklanamayacağı ve bir " mesleğin icrasının " bu sözleşmeyle engellenemeyeceği yine işçinin kendi bilgi ve becerilerini daha önceden mevcut olan deneyimlerinin kullanabileceği özünde şahsi nitelikleri iş tecrübesi ehliyeti yada sosyal statü vb... nedenlerinde etkisiyle oluşturduğu ilişkinin rekabet yasağı altına alınamayacağı , 1969 doğumlu davacının 1992 senesinde mühendislik fakültesinden mezun olduğu ve Gıda Mühendisi ünvanıyla yıllara sektörde çalıştığı, hizmet seyrinde 1994 yılından beri fasılasız çalışmalarının gözlendiği ve gıda ürünleri imalatı ,kuru meyve işlemeciliği pazarlamasıyla iştigal eden işletmelerde yönetici pozisyonları da dahil olmak üzere görev aldığı esasen davacı şirket bünyesinde çalıştığı dönemde görece yüksek ücretle istihdamının ve sorumlu / yetkili olmasının söz konusu bilgi ve tecrübesine dayalı olduğunun yadsınamayacağı , çekişmeli ürün açısından da önceki iş yerinde "..." davalının gözetim ve kontrolü altında üretilmiş olduğunun tanıklarca ifade edildiği, davacı iş yerinde daha önce üretilmediği , üstelik kuru meyve - kuru yemiş karışımlarından imal edilen bu ürünlerin genelde yüksek bir teknoloji uygulaması gerektirmedikleri çoğunlukla doğrudan olduğu gibi satılamayan kuru meyvelerde seçenek olarak karışımlar üretildiği ve bir çok yerde çeşitli firmalar tarafından bezer üretimlerin yapılmış ve yapılmakta olduğu , parçacık boyut , ezmenin de tercihen belirlenip uygulanabileceği ,benzer nitelikli iş yerinde genel olarak kullanılabilecek bilgileri ve üretim aşamalarını içerme olgusu ile davalının öğrenim durumu iş ve sosyal çevresi mesleki deneyimi gibi sayılan somut olan özellikleri birlikte ele alındığında yasal düzenlemenin öngördüğü ve korumayı amaçladığı anlamda bir rekabet yasağı kuralı ihlalinin varsayılamayacağı ambalaj, gramaj, paket, tasarım gibi piyasaya arz ile aleniyet kazanmış hususlarında TBK. uyarınca rekabet yasağı sözleşme kapsamında yer almadığı kanaatine varıldığı ayrıntılı ve gerekçe olarak belirtilmiştir.
Davacı tarafça rapora itiraz edildiğinden davacı tarafın kök rapora karşı beyan ve itirazları doğrultusunda bilirkişi heyetinden ek rapor istenilmiş , alınan 03/10/2018 havale tarihli ek bilirkişi raporunda; Davacı şirket ile ilgili olarak yapılan mali incelemede özellikle ham madde giderleri ile genel yönetim giderlerinin göreceli olarak yüksek olmasından dolayı şirketin 2012 yılını 778.631,31 TL, 2013 yılını 151.612,28 TL, faaliyet zararı ile kapattığı bilahare 2014 yılında 627.548,23 TL, 2015 de de 105.902,15 TL faaliyet karı elde edildiğinin tespit edildiği , faaliyet dışı gelir ve karlar ile sair gider ve finansman masrafları ile birlikte harmanlandığında ise davacı firmanın 383.467,53 TL dönem karı sağlanan 2014 yılı hariç diğer hesap dönemlerini zararla kapattığı , dönem net zararının 2012 de 845.105,03 TL , 2013 de 207.733,05 TL, 2015 de 125.389,90 TL olduğu bu açıdan davacı firmanın yıllar itibariyle gösterdiği ticari performansındaki dalgalı seyir ile izaha yol açan olay ve işlemlerin kronolojik olarak birebir örtüşmediği dikkate alındığında davacı şirketin kar ve zarar rakamlarıyla davalının iddia edilen rekabete aykırı davranışları arasında net bir bağlantı tespit edilemediği , haksız rekabet hallerini düzenleyen TTK.nun 55/d maddesinde " üretim ve iş sırlarını hukuka aykırı olarak ifşa etmek özellikle gizlice ve izinsiz olarak ele geçirdiği veya başkaca hukuka aykırı bir şekilde öğrendiği bilgileri ve üretenin iş sırlarını değerlendirmek veya başkalarına bildirmek " haksız rekabet eylemi olarak tanımlandığı , kuru meyve- kuru yemiş karışımlarından imal edilen ürünlerin yüksek teknolijiyi gerektiren mamüller olmayıp piyasada çeşitli firmalar tarafından benzer üretim yapıldığı yani aynı nitelikli iş yerlerinde genel olarak kullanılabilecek bilgilerle parçacık, boyut ve ezme unsurları tercihen belirlenip uygulanabilen üretim yapılmasının mümkün olduğu, keza davalının öğrenim durumu, iş ve sosyal çevresi, mesleki bilgi durumu da dikkate alındığında üretilen ürünlerin rekabet yasağına aykırılık teşkil etmediği, davalının davacı şirket nezdinde öğrenmiş olduğu bilgilerin sır niteliğinde olmadığı , bu sebeple davalının söz konusu eylemlerinin haksız rekabet teşkil ettiğinden söz edilemeyeceği öte yandan davalının davacı firmadan sonra bilahare çalıştığı dava dışı şirketlerce üretilen ürünlerin ambalaj ve biçimlerinin davacı şirketin imalatlarıyla aynı veya benzer olmasına yönelik iddianın bu ürünleri üreten şirket tüzel kişiliklerine yöneltilmesi gerektiği farklı bir anlatımla haksız rekabet ile 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu çerçevesinde (marka ve tasarım hakkının ) ihlaline ilişkin davaların şirket ortaklarına veya şirket çalışanlarına karşı ileri sürülmesinin somut olay bakımından olanaklı olmadığı neticeten davacı vekilinin itirazlarının incelenmesi sonucu kök rapordan sapılmasını gerektiren bir durumun bulunmadığı ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtilmiştir.
Toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda ; Davacı tarafça davalının taraflar arasında imza altına alınan iş sözleşmesinde düzenlenen sır saklama yükümlülüğü ve rekabet yasağı ile gizlilik hükümlerini ihlal ettiğinden bahisle oluşan zarar ve ziyanlarının tespiti ile tazmini ve sözleşme doğrultusunda cezai şartın tahsiline yönelik olarak davalı hakkında mahkememize dava açıldığı , davalının davacı iş yerinde 01/11/2011 tarihli iş sözleşmesine dayalı olarak çalışmaya başladığı, iş sözleşmesinin 23/05/2013 tarihinde davalı tarafça feshedildiği , sözleşmenin feshinden sonra davacının 04/06/2013 - 22/08/2013 tarihleri arasında 2 ay 18 gün süre ile dava dışı ... Şti. nde 16/09/2013- 22/08/2014 tarihleri arasında da dava dışı ... Şti. nde çalıştığı , taraflar arasında imza altına alınan 01/11/2011 tarihli " Belirsiz Süreli İş Sözleşmesi " nin " Personeli Sorumlulukları " başlıklı 4. Maddesinin " o ) Sır Saklama Yükümlülüğü Ve Rekabet Yasağı " bendinde rekabet yasağının , " ö) Gizlilik " bendinde gizlilik hükümlerinin düzenlendiği , sözleşmede düzenlenen rekabet yasağının konu bakımından " aynı iş kolunda faaliyet , şirketin faaliyet konusunu oluşturan alanlar " ibarelerinin hem somut işin türüne göre belirli olmadığı hem de oldukça kapsamlı geniş ve ucu açık olduğu , davalının davacı işveren nezdinde çalıştığı iş yerinin gıda iş kolunda faaliyet gösterdiği göz önüne alındığında gıda mühendisi olan davalıya külliyen bir iş kolunun , sektörün kapatıldığı sonucu ortaya çıktığı bunun yasal esaslarla bağdaşmadığı , rekabet yasağı kaydıyla adeta bir mesleğin yasaklanmasının mümkün olamayacağı , işçinin kendi bilgi ve becerilerini daha önceden mevcut olan deneyimlerinin kullanabileceği özünde şahsi nitelikleri iş tecrübesi ehliyeti yada sosyal statü vb... nedenlerinde etkisiyle oluşturduğu ilişkinin rekabet yasağı altına alınamayacağı , dava konusu edilen ürünlerin bir çok yerde çeşitli firmalar tarafından üretiminin yapıldığı , davalının öğrenim durumu iş ve sosyal çevresi , mesleki deneyimi gibi hususlar göz önüne alındığında olayda rekabet yasağı kuralı ihlalinin varsayılamayacağı , davalının gıda mühendisi ünvanıyla yıllarca sektörde gıda ürünleri imalatı ,kuru meyve işlemeciliği , pazarlamasıyla iştigal eden işletmelerde yönetici pozisyonları da dahil olmak üzere görev aldığı, dava konusu edilen kuru meyve - kuru yemiş karışımlarından imal edilen ürünlerin genelde yüksek bir teknoloji uygulaması gerektirmedikleri çoğunlukla doğrudan olduğu gibi satılamayan kuru meyvelerde seçenek olarak karışımlar üretildiği ve bir çok yerde çeşitli firmalar tarafından benzer üretimlerin yapılmış ve yapılmakta olduğu , davalının davacı iş yerinde çalışmaya başlamasından önce davalı gözetim ve kontrolü altında benzer ürünlerin üretiminin yapıldığı , davalının öğrenim durumu, iş ve sosyal çevresi, mesleki deneyimi gibi hususlar göz önüne alındığında davalının davacı şirket nezdinde öğrenmiş olduğu söz konusu ürünler ve üretim aşamaları ile ilgili bilgilerin sır niteliğinde olmadığı ve gizlilik kuralları ihlalinin de söz konusu olamayacağı incelenen tüm dosya kapsamıyla anlaşılmış davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davanın REDDİNE,
2-Peşin alınan harç fazla olduğundan 6.112,00 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacı tarafa iadesine ,
3-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden 26.521,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine ,
4- Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına ,
Davalı tarafça yapılan 3 davetiye bedeli 29,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dair tebliğden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ... ' un yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/12/2018
Başkan ...
e-imzalı
Üye ...
e-imzalı
Üye ...
e-imzalı
Katip ...
e-imzalı