T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/660 Esas
KARAR NO: 2024/614
DAVA: Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali)
DAVA TARİHİ: 25/09/2023
KARAR TARİHİ: 02/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekilinin dava dilekçesini özetle; Davacılar --------- ve ----------- davalı -----------ş. 'nin yönetim kurulu üyeleri ve hissesdarı, kardeşleri ---------- ise şirketin hissedarı ve yönetim kurulu başkanı olduğunu, davacılar her ne kadar davalı şirketin yönetim kuruluna seçilmiş olsalar da, şirketin kurucusu babaları--------- hastalığı ile ilgilendikleri için şirketin fiilen yönetim ve temsil yetkilerini kullanamadıklarından faal ve icracı olmayan yönetim kurulu üyeleri konumunda olduklarını, ----------- ise yönetim kurulu başkanı ve şirketleri fiilen yöneten kişi olarak, tam ve tek icracı hissedar olduğunu, yönetim kurulu başkanı can cengiz, kasti olarak doğalgaz dağıtımı yapmakta olan, dolayısıyla kamusal alanda faaliyet gösteren ; ---------şirketini zarara uğratmakta, şirket ile ilgili davacılara bilgi ve belge vermemekte, kamu alacaklarını ödemeyerek davacılar nezdinde telafisi imkansız zararlara sebebiyet verdiğini, Davacıların her türlü sözlü ve yazılı uyarısına, ihtarnamelerine rağmen yönetim kurulu başkanı olan ----------; kamu borçlarını ödemediği gibi yönetim kurulunu toplamamakta, davacılara belge bilgi vermemekte üstelik onları tehdit ettiğini, Nitekim davacılar tarafından -------- ve ----------- d.iş dosyasından can güvenlikleri olmadıkları gerekçesi ile uzaklaştırma talebinde bulunulduğunu, --------- kasten bilerek ve isteyerek, davacıları ve şirketleri zarara uğratmaya çalışmakta, kendi lehine menfaat temin ederek kamu alacaklarının ödenmesini engellemekte, adeta bu alacakları gasp ettiğini, davacılar tarafından davalı şirket ve yönetim kurulu başkanı ------------ ve şirket yetkililerine her türlü yazılı ve sözlü uyarı yapılmış ancak sonuç alınamadığını, davacıların; davalı şirketin çeşitli bankalardan kullandığı nakdi ve gayri nakdi kredilere dair genel kredi sözleşmelerinin önemli bir kısmının şahsen ve müteselsilen kefili oldukları, yönetim kurulu üyesi olarak şirketin borçlusu olduğu amme alacaklarından bireysel sorumlu oldukları, şirketin idari ve mali açıdan usulüne uygun olarak yönetilmemesinden dolayı hukuki ve cezai sorumlulukları bulunabileceği, dolayısıyla çok ağır ve kapsamlı bir hukuki ve cezai sorumluluğun altına girdikleri izahtan vareste olduğunu, bu sorumluluğun bir sonucu olarak; türk ticaret kanununda yönetim kurulu üyelerinin şirketin bütün iş ve işlemleri hakkında bilgi alma hakkı olduğu temel ilke olarak ortaya konulduğunu, Ayrıca bu hakkın sınırlandırılması ya da kaldırılmasının mümkün olmadığı da açıkça ifade edildiğini, Belirtmek gerekir ki; kanun tarafından tanınan bu hak yönetim kurulu üyesi olmanın doğal bir sonucu olduğunu ve yönetim kurulu üyelerinin bu hakkı kullanabilmeleri için başkaca bir gerekçe veya somut vaka ileri sürmelerine gerek bulunmadığını, ----------- Noterliğinin 07/09/2023 tarih ve -----------yev nosu vasıtasıyla, dilekçeleri ekinde EK:2 olarak sundukları ihtarname ile her bir şirket için yönetim kurulu toplantısı tertip edilmesi ve gün ve saat bildirilmesi, ayrıca bilgi belge verilmesi hususunu ihtar ettiklerini, Daha sonra ------------ Noterliğinin 12/09/2023 tarih ve----------- yev nosu vasıtasıyla, dilekçeleri ekinde EK:3 olarak sundukları ihtarname ile de TTK 392 md muvacehesinde, şirkete ait tüm dönemsel raporların, Denetim raporlarının, defter kayıt ve belgelerin taraflarına teslim edilmesi hususunu ihtaren bildirdiklerini, Şirket çalışanlarının sözlü talimata uymaması, yazılı talimatları almaktan imtina etmesi üzerine, ilaveten ----------- Noterliği'nin 19/09.2023 tarih ve ----------- yev nosu vasıtasıyla dilekçeleri ekinde EK:4 olarak sundukları ihtarname ile Davalı şirketin Yönetim Kurulu Başkanı ----------- de; Kamu borçlarının borçlarının ÖDENMESİ, bu borç miktarlari ile ilgili bilgilendirme yapılması, geçici vergi beyannamelerinin ve ayrıntılı güncel mizanların ibrazı, Resmi Kurumlarla yapılan yazışma, sözleşme, taahhütlerin bir suretinin ibrazı, vb hususlar ihtaren bildirildiğini, Davacı müvekkilerin tüm bu ve benzeri sözlü ve yazılı taleplerine karşılık Şirket yetkilileri ve Yönetim Kurulu Başkanı ----------- tarafından herhangi bir bilgi belge ve cevap verilmediğini, Hatta Şirketler vekili Av. ----------, ----------- Noterliğinin 20.09.2023 tarih ve ----------- yev. nolu vasıtasıyla keşide ettiği dilekçeleri ekinde EK:5 olarak sunulan ihtarname ile; belge ve bilgi temini hususunda tek yetkilinin yönetim kurulu başkanı olan --------- olduğu, bu kişi tarafından kendilerine yetki verilmediği, yetki verilmesi halinde ancak talep edilen bilgi ve belgeleri paylaşa bileceği açıkça bildirildiğini, Kanunun verdiği açık yetkiye ve davacıların kanunun verdiği bu yetkiye dayanarak usulüne uygun bir şekilde keşide ettikleri bu ihtarnamelere rağmen; davacıların istedikleri bilgi ve belgeler kendilerine gönderilmemiş, inceleme yapmalarına ve bilgi almalarına izin verilmemiş ve iki gün içerisinde yönetim kurulu usulüne uygun bir şekilde toplanarak davacıların bu talepleri gündeme getirilmediğini, Dolayısıyla davacılar için TTK'nun 392/4.maddesi gereğince Sayın Mahkemenize başvurmaktan başka bir seçenek kalmadığını, Bu itibarla; 6102 sayılı TTK'nun öncelikle 392/4 fıkra hükmü muvacehesinde Yönetim Kurulu toplantı gün ve saatinin belirlenmesine ve taraflara tebliğine, ilaveten TTK 392. maddesi gereğince --------Ş. 'ne ait gelir-gider bilançolarının, kar-zarar hesaplarının, banka hesap hareketlerinin, faturaların, ticari defterlerin, mizanların, yönetim kurulu defteri dahil şirkete ait tutulması zorunlu tüm defterlerin, bordroların ve yazışmaların incelenmesi, örnek alınması ve davalı şirketin yönetim kurulu karar defteri de dahil olmak üzere tüm defter kayıt ve belgeleri üzerinde Davacılar ve/veya Mahkeme tarafından atanacak bilirkişi marifetiyle inceleme yapılmasına ve şirket iş ve işlemleri hakkında DAVACILARA BİLGİ ALMA izni verilmesine, belirttikleri talepleri doğrultusunda inceleme yapıldıktan sonra ortaya çıkacak durum muvacehesinde gerekli görüldüğü taktirde şirkete yönetim kayyumu atanmasına, karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekilinin cevap dilekçesini özetle; Davacı yan tarafından; TTK 392. maddesi gereğince davalı şirketin yönetim kurulu karar defteri de dahil olmak üzere tüm defter kayıt ve belgeleri üzerinde inceleme yapılması ve şirket iş ve işlemleri hakkında bilgi alma izni verilmesi, yapılacak incelemeler neticesinde gerekli görüldüğü takdirde Şirkete kayyım atanması talepli dava ikame edildiğini, Aşağıda açıklanan nedenlerle işbu dava konusuz kaldığını, şöyle ki; davacı taraflar, davalı şirkete kayyım atanmasını talep etmekte olduklarını, ekte sayın mahkemenize sunacakları karardan anlaşılacağı üzere, davalı şirkete zaten kayyım atandığını ve halihazırda kayyım heyeti tarafından yönetildiğini,---------- Tarafından 28.09.2023 tarihinde gerçekleştirilen toplantıda verilen, -------- karar sıra nolu karar ile; Doğal Gaz Piyasası Dağıtım Lisanslarına ilişkin Tedbirler Yönetmeliği'nin 6. maddesinin beşinci fıkrasında yer alan "(5) Kurul tarafından dağıtım şirketi hakkında tedbir alınmasına karar verilmesi halinde, ayrıca dağıtım lisansının iptalinin zorunlu hale gelip gelmediğinin tespiti amacıyla soruşturma açılmasına da karar verilir. Kurul tarafından açılan soruşturma Denetim Yönetmeliği hükümleri kapsamında yürütülür ve ivedilikle sonuçlandırılır." hükümleri gereğince ---------Ş.'nin dağıtım lisansının iptalinin zorunlu hale gelip gelmediğinin tespiti amacıyla soruşturma açılmasına ve 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu'nun 9 uncu maddesinin dördüncü fıkrası gereğince tedbiren, Yönetmelik'in 7 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan "(1) Dağıtım şirketi hakkında tedbir alınmasına ilişkin Kurul kararında belirtilmesi kaydıyla, ilgili mevzuat hükümleri kapsamında; dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin yönetim kurulu veya tüzel kişiyi idare edenlerin, lisans sahibinin anonim şirket olmaması halinde ise ortaklar genel kurulu ve/veya tüzel kişiliği idare edenlerin bir kısmının veya tamamının geçici olarak değiştirilmesi suretiyle Kurul tarafından yerlerine yeni atama yapılabilir." hükümleri kapsamında, alınacak yeni bir Kurul Kararı'na kadar ----------Ş.'nin yönetim kurulu üyelerinin tamamının (belediye temsilcileri hariç) geçici olarak değiştirilerek yerlerine aşağıda isimleri ve görevleri belirtilen kişilerin yönetim kurulu olarak atanmasına karar verildiğini, İşbu dava 25/09/2023 tarihinde, ----------- kurul toplantısı yapılmasından önce ikame edildiğini, Önceki yönetimin tutumuna yönelen işbu dava, yönetimin değişip, şirketin kayyum tarafından yönetilmesi ile konusuz kaldığını, dava dilekçesinde bilgi edinme talebinde bulunulduğunu, -------- tarafından yönetimin değişmesi ile, davacıların yönetim kurulu üye sıfatları da ortadan kalktığını, ttk madde 392- (1) Her yönetim kurulu üyesi şirketin tüm iş ve işlemleri hakkında bilgi isteyebilir, soru sorabilir, inceleme yapabilir. Bir üyenin istediği, herhangi bir defter, defter kaydı, sözleşme, yazışma veya belgenin yönetim kuruluna getirtilmesi, kurulca veya üyeler tarafından incelenmesi ve tartışılması ya da herhangi bir konu ile ilgili yöneticiden veya çalışandan bilgi alınması reddedilemez. Reddedilmişse dördüncü fıkra hükmü uygulanır. (2) Yönetim kurulu toplantılarında, yönetim kurulunun bütün üyeleri gibi, şirket yönetimiyle görevlendirilen kişiler ve komiteler de bilgi vermekle yükümlüdür. Bir üyenin bu konudaki istemi de reddedilemez; soruları cevapsız bırakılamaz. (3) Her yönetim kurulu üyesi, yönetim kurulu toplantıları dışında, yönetim kurulu başkanının izniyle, şirket yönetimiyle görevlendirilen kişilerden, işlerin gidişi ve belirli münferit işler hakkında bilgi alabilir ve görevinin yerine getirilebilmesi için gerekliyse, yönetim kurulu başkanından, şirket defterlerinin ve dosyalarının incelemesine sunulmasını isteyebilir. (4) Başkan bir üyenin, üçüncü fıkrada öngörülen bilgi alma, soru sorma ve inceleme yapma istemini reddederse, konu iki gün içinde yönetim kuruluna getirilir. Kurulun toplanmaması veya bu istemi reddetmesi hâlinde üye, şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Mahkeme istemi dosya üzerinden inceleyip karara bağlayabilir, mahkemenin kararı kesindir. Kanun maddesinde açıkça görüldüğü üzere TTK 392, bilgi alma hakkını yönetim kurulu üyelerine tanıdığını, Davacılar hali hazırda yönetim kurulu üyesi olmakta, -------- Kurul Kararı ile çıkarılmışlardır. İşbu sebeple de davacı sıfatlarını kaybettiklerini, Sayılan nedenlerle; davalı şirkete karşı ikame edilen işbu davanın, hem davanın konusuz kalması bakımından hem de davacıların taraf sıfatlarının kalmadığından usulden reddi gerektiğini beyan ve talep etmişlerdir. Dava bilgi alma ve inceleme istemli dava olup; Feragat, davacının, talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir (HMK m.307). Feragat, dilekçeyle veya yargılama sırasında sözlü olarak yapılabileceği gibi, hüküm ifade edebilmesi de karşı tarafın ve mahkemenin muvafakatine bağlı değildir, ancak feragat kayıtsız ve şartsız olmalıdır(HMK m.309). Feragat, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir(HMK m.310) ve kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur(HMK m.311).Davacı vekilinin bila tarihli dilekçesi ile feragat beyanında bulunduğu anlaşılmıştır. Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, Türk Milleti adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda (Ay. m.141); toplanan deliller, feragat, iddia ve savunmalar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde; davacı taraf dilekçe ile kayıtsız ve şartsız olarak yargılama sırasında davasından feragat ettiğini bildirdiğinden, feragat beyanının yasal şartları taşıdığı sonuç ve vicdani kanaatine varılarak davanın reddine, davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
1-DAVANIN FERAGAT NEDENİYLE REDDİNE,
2-Harçlar Yasasına göre alınması gereken 427.60 TL karar harcından peşin alınan 269,85 TL mahsubu ile bakiye kalan 157,75 TL harcın davacılardan alınarak hazineye irad kaydına, Davacılar tarafından yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,
3-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde dilekçe ile başvurulacak İSTİNAF yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verildi.02/07/2024