T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/811 Esas
KARAR NO : 2025/319
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 21/03/2016
KARAR TARİHİ : 24/04/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi özetle;Davacı vekili, 15.03.2016 havale tarihli dilekçesinde özetle; 09.04.2011 tarihinde davacı ...Ş.'nin Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalısı olan davalı ----------ait ----------- plakalı aracın sürücüsü alkollü olarak seyir halinde iken yüzde yüz kusurlu olarak kaza yapmış ye kaza sonrasında sürüsü --------- hayatını kaybettiği, Kaza sonrası müteveffanın desteğinden yoksun kalan eş ve çocuklarına 01.07.2015 tarihinde 122.207,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ödenmiş olmakla birlikte işbu tazminatın ödeme tarihinden itibaren trafik sigortası genel şartları gereğince davalıdan Rucuen tazmin edebilmesi amacıyla ----------- İcra Müdürlüğü'nün ----------- Esas sayılı dosyası ile davalı hakkında ilamsız icra takibi başlatıldığı, Ancak davalı tarafından icra takibine kötü niyetli olarak itiraz edildiği, Belirtilen nedenlerle huzurdaki davanın ikame edilme zarureti hasıl olmuştur şeklinde talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesi özetle; Davalı -----------, ------------ ismi altında; ----------- de uzun ve kısa süreli araç kiralama işi ile ilgili faaliyet gösterdiği, Bu bağlamda davalı ----------- plaka sayılı aracı 2 yıl süre ile 1. 2011 tarihinde ------------ Şirketi isimli firmaya kiraladığı, Sözleşme imzalandıktan sonra davalı ilgili aracı 01.04.2011 tarihinde ----------- Şirketi adına -------------- isimli kişiye teslim ettiği, Bu olaydan sonra davalıdan araç kiralayan bu kişinin elamanı olan ------------- 09.04.2016 tarihinde Ölümlü Trafik Kazasına karışmış, alkollü ve 96100 kusurlu bir biçimde hayatını kaybettiği şeklinde beyan ve cevap sunmuştur.
DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;Dava, zorunlu mali mesuliyet sigortacısının kendi sigortalısına karşı açtığı rücuen tazminat istemine ilişkindirMahkememizce yapılan yargılama sonucunda;'' ....Davacı vekili davalı ile aralarındaki sözleşmeye istinaden davayı açtığını bu nedenle davalının zarardan sorumlu olduğunu ileri sürmüş ise de taraflar arasındaki sigorta sözleşmesinin konusu olan aracın işleten sıfatının davalıda olmaması nedeniyle davalıya husumet yöneltilemeyeceği ' gerekçesiyle,Davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE, karar verilmiştir.Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. Kararın istinafı neticesinde ----------- kararı ile mahkememiz kararı kaldırılmıştır. İstinaf kararında ; 2918 sayılı KTK'nın 95.maddesine göre "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir." şeklinde düzenleme getirilmiştir.Olay tarihini kapsayan geçerli bir sigorta poliçesi mevcut olup işletenin işletenlik sıfatının kalkması sigorta poliçesinin geçerliliğini ortadan kaldırmaz, sigorta poliçesi ve poliçe nedeni ile davalının sorumluluğu (K.T.K. 20/d-94. md.-107. ve vs. md. açıklanan bazı durumlar ayrık olmak üzere) devam eder.Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçe Genel Şartlarının B.4/2.maddesinde “Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene rücu edebilir” hükmü mevcuttur.Şu halde, davacı söz konusu davayı ancak kendisiyle sözleşme yapan akidine karşı açabilecektir. Rıza hilafına bir durum olmadığından illiyet bağının kesilmesi söz konusu olmayıp aracı uzun süreli kiralayan davalı şirketin işletenlik sıfatı devam ettiği gözetilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekir. Somut olaya bakıldığında, davacı ZMMS sigorta şirketi, tek taraflı kazada vefat eden sürücünün mirasçıları için ödediği meblağı, dava dışı araç sürücüsünün alkollü olduğu iddiasıyla, sigortalı araç malikinden rücuen tahsiline karar verilmesini talep etmektedir. Davacı ZMMS sigorta şirketi ile davalı sigortalı arasında sigorta akti mevcut olup, sözleşmesinin tarafı davalı maliktir. KTK 95/2 maddesine göre davacı ... şirketi zarar gören 3. kişiye ödediği bedeli akidine rücu edebilir. Tüm bu nedenlerle; yerel mahkemece davanın esasına girilip toplanmış ve toplanacak deliller bir arada değerlendirilerek soncucuna göre bir karar verilmesi gerekirken hatalı gerekçe ve değerlendirme ile yazılı şekilde davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir. Dosya uyuşmazlık konusuna dair rapor düzenlenmesi için Bilirkişi heyetine verilmiştir.Bilirkişi raporunda özetle;Kazanın Oluş Şekli: Sürücüsü tespit edilemeyen ----------- plakalı kapalı kasa kamyonetin ----------- yönünden iki şeritli bölünmüş yol konumundaki ----------- Bulvarını takiben ------------kavşağı istikametine geldiği ----------- kavşağından geldiği yöne geriye sola U dönüş yaptığı esnada aracının kontrolünü kaybederek önce kavşak içindeki orta refüj tretuvara devamında sürüklenerek kavşağın karşı tarafına geçerek sağ tarafına devrilmesi ile sonuçlanan ölümlü yaralanmalı maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. Tek araçlı ölümlü yaralanmalı maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, kaza tutanağı ve dosya içerisindeki mevcut evrakların tetkikinden anlaşılmıştır. ----------- Plakalı ------------ Model ----------- Marka Kamyonetin, ------------- ... tarafından 01.04.2011 tarihinde 36 Ay süreli ---------- adına -----------, kiralandığı, kaza sonrası kaza yerine intikal eden Trafik Ekibi tarafından Araç sürücüsünün tespit edilemediği, ancak araçta bulunan ve kaza sonrası aracın camını kırarak dışarı çıktığını beyan eden ---------- Doğumlu ------------, ifadesinde kaza anında aracı Ambulans ile yaralı olarak Hastaneye sevk edilen ve akabinde Hastanede ex olan ---------- Doğumlu -----------, kullandığını ve bilikte bira (Alkol) aldıklarını beyan ettiği, kaza anında aracı araçta bulunan bu iki şahıstan hangisinin kullandığına dair -------------, beyanın haricinde görgü tanığı kamera kaydı vb. bilgi ve belgenin olmadığı anlaşılmaktadır.
Müşteki ve Tanık Beyanları: Müşteki: ---------- İfadesinin Özetle; Olay tarihinde Maktul ----------- ile birlikte Bira alıp ----------- Caddesinde bulunan ---------- derneğine geldiklerini, tekrar bira ve sigara almak için birlikte oradan ayrıldıklarını, ---------- Sigara ve bira aldıklarını, ------------ kavşağını döndüklerini yolda ------------, hızlı gidiyorsun diyerek arabayı kendisini süreceğini bağırarak söylediğini ve arabanın işyeri sahibi olan Dayım’ın kızar dediğini bu nedenle Emniyet Müdürlüğü yanındaki ----------- kavşağı geçtikten hemen sonra ---------önünde arabayı durdurduğunu, şoför mahaline --------------, geçtiğini, ------------- kavşağına geldikleri sırada ------------, birden direksiyonu kırdığını, arabanın savrulduğunu ve sürüklendiğini ---------- seslendiğinde ben iyiyim dediğini, daha sonra kendisinin ön camı kırarak dışarı çıktığını ve olay yerine gelen Ambulans ile hastaneye gittiğini beyan ettiği, Müşteki: ...; --------- plakalı aracı ------------- isimli Şahsa kiraladığını, Olay tarihinde aracın kimin kurulandığını bilmediğini, aracın kaskolu olup, araç ile kaza yaparak hasar oluşması ile şikayetçi olduğunu beyan ettiği, Tanık: -----------; Kazanın 50. Metre kadar yakınında olduğunu, kazadan sonra Müşteki ------------ aracın sol tarafından dışarı çıktığını, ancak sol arka veya ön kapılardan hangisinden çıktığını tam net olarak göremediğini beyan ettiği, Kaza Tutanağı: ------------Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü Trafik Ekibi Tarafından Düzenlenen Ölümlü Yaralanmalı Maddi hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı:
Kazanın Özeti: Sürücüsü tespit edilemeyen Sürücünün sevk ve idaresindeki ------------- plakalı kapalı kasa kamyonetiyle ------------ üzerinde ---------- Kavşağı istikametinden -------- kavşak istikametine doğru tek yönlü iki şeritli yolun en sol şeridinde seyir halindeyken geriye U dönüşü yapmak amacıyla ----------- kavşak üst geçitte aracının hızını yavaşlatmadan giriş yaptığından sola dönüşü alamayarak öne aracının sağ ön köşe kısmıyla bordür taşına çarptıktan ve sağ yan tarafına devrildikten sonra sürüklenerek yolun diğer tarafına geçerek sağ yan tarafında aracın ön tarafı tren garı, arka tarafı eski garaj tarafında olacak şekilde duruşa geçmesiyle sonuçlanan ölümlü yaralanmalı maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. Bu kazanın oluşumunda; Sürücüsü tespit edilemeyen ------------ plakalı araç sürücüsü sol tarafa dönüş yapmak amacıyla----------- Kavşağa yaklaşırken aracının hızını azaltmayarak 2918 sayılı K.T. K’nun 84. Maddesinde yer alan Sürücülere ait asli kusurlardan (Doğrultu Değiştirme Manevralarını Yanlış Yapma) kusurunu işlediğinden ASLİ ve TAM kusurlu olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır. ------------ T.C. Kimlik Nolu ------------ isimli şahıs biz görevliler kaza mahalline intikal etmeden yaralı olarak Ambulans ile kaza mahallinden ayrılmıştır. Alkolün Etkisi: ----------- plakalı araç sürücüsü, tutulan trafik kaza tutanağında belirsiz olarak kaydedilmiş, sonrasında yeterli delil ve net tanık ifadeleri olmamasına rağmen sonuç olarak, kusur raporunda kusur oranlarında belirtildiğine göre ve incelenen bilgi ve belgeler dâhilinde ------------ kaza oluşumunda kusurlu olduğunun tespit edildiği ve tüm bu veriler ışığında Kazanın Münhasıran Alkolün Etkisi Altında Olduğu Kanısına Varılmıştır. Kusur: Dosyada ------------ Plakalı Kamyonetin Tespit Edilemeyen Sürücüsünün, trafik kazasının oluşumunda yukarıda açıklaması bulunan 2918 sayılı K.T.K. ilgili Maddelerini ihlal ettiğinden %100 (Yüzde yüz Oranında) TAM ve ASLİ KUSURLU olduğu, tespit edilmiş, Poliçe: Dosyada mübrez --------- plakalı aracın -----------Ş. tarafından ... adına düzenlenmiş 21.10.2010-21.10.2021 tarihleri arasında geçerli -------------- poliçe nolu ZMMS Poliçesi ile sigortalı olduğu poliçe teminat limitinin 09.04.2011 kaza tarihinde araç başına maddi 20.000,00 TL kaza başına maddi 200.000,00 TL olduğu, tedavi giderleri yönünden 200.000,00 TL olduğu, Ödeme: Davacı vekili tarafından dosyaya sunulan 15.03.2016 tarihli dilekçelerinde;
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan hususlar doğrultusunda; davamızın kabulüne, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla 122.207,00 TL’nin ödeme tarihi olan 01.07.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerine tahmiline karar verilmesini bilvekale arz ve talep ederim.15.03.02016 şeklinde olup, dosyada ödeme dekontuna rastlanılmadığından 122.207,00 TL nin 01.07.2015 tarihinde ödenmiş olduğunun kabulüne göre hesaplama yapılmıştır. Rücu: Sigortacının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası) Genel Şartları’nın A.3. ve A. 5. Maddeleri Kapsamında sigortacı yapmış olduğu ödemeyi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası) Genel Şartları’nın B.4- Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının İşletene Rücu Hakkı başlıklı maddesinin (c) bendinde “ c) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,” maddesi kapsamında 09.04.2011 tarihinde meydana gelen kazada ---------- plakalı araç sürücüsü ----------- %100 oranında Tam ve Asli Kusurlu olduğu, ve 153,59 promil alkollü olduğu, kazanın meydana gelmesinde münhasıran alkolün etkisi olduğu belirtildiğinden sigortacının işletene rücu hakkının bulunduğu, Bu nedenle yukarıda gerekçeleri açıklandığı üzere davacı ... Şirketinin halefiyet ilkesi gereği ödediği tutar kadar sigortalısına halef olması sebebiyle, dava dilekçesinde belirtildiği üzere 01.07.2015 tarihinde ödendiği belirtilen 122.207,00 TL ödemeyi ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte talep edebileceği kanaati bildirilmiştir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde ;Dava, zorunlu mali mesuliyet sigortacısının kendi sigortalısına karşı açtığı rücuen tazminat istemine ilişkindir 09.04.2011günü saat 05:30 sıralarında ---------- ili ----------- İlçesi ----------- Mahallesi ----------- Bulvarı ------------ Kavşağı içerisinde, Sürücüsü tespit edilemeyen --------- plakalı kapalı kasa kamyonetin ----------- Kavşağı yönünden iki şeritli bölünmüş yol konumundaki ------------ Bulvarını takiben ------------ kavşağı istikametine geldiği ---------- kavşağından geldiği yöne geriye sola U dönüş yaptığı esnada aracının kontrolünü kaybederek önce kavşak içindeki orta refüj tretuvara devamında sürüklenerek kavşağın karşı tarafına geçerek sağ tarafına devrilmesi ile sonuçlanan ölümlü yaralanmalı maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. Tek araçlı ölümlü yaralanmalı maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, kaza tutanağı ve dosya içerisindeki mevcut evrakların tetkikinden anlaşılmıştır. ------------- Plakalı Kamyonetin Tespit Edilemeyen Sürücüsünün, trafik kazasının oluşumunda yukarıda açıklaması bulunan 2918 sayılı K.T.K. ilgili Maddelerini ihlal ettiğinden %100 (Yüzde yüz Oranında) TAM ve ASLİ KUSURLU olduğu,
----------- plakalı araç sürücüsü, tutulan trafik kaza tutanağında belirsiz olarak kaydedilmiş, sonrasında yeterli delil ve net tanık ifadeleri olmamasına rağmen sonuç olarak ----------- aracı kullandığı sonucuna varılmış ve kaza anındaki alkol düzeyinin 153,59 promil hesaplandığı, kandaki alkol seviyesinin yasal sınır olan 0,5 promil'den yüksek olduğu ve güvenli sürüş yeteneğinin bozabileceği, kazanın oluş şekli, kusur raporunda kusur oranlarında belirtildiğine göre ve incelenen bilgi ve belgeler dâhilinde ------------ kaza oluşumunda kusurlu olduğunun tespit edildiği ve tüm bu veriler ışığında Kazanın Münhasıran Alkolün Etkisi Altında Olduğu Kanısına Varılmıştır. ------------ plakalı aracın ------------Ş. tarafından ... adına düzenlenmiş 21.10.2010-21.10.2021 tarihleri arasında geçerli ------------ poliçe nolu ZMMS Poliçesi ile sigortalı olduğu
Davacı ... Şirketinin 09.04.2011 tarihinde meydana gelen kazada ----------- plakalı araç sürücüsü ------------ %100 oranında Tam ve Asli Kusurlu olduğu, ve 153,59 promil alkollü olduğu, kazanın meydana gelmesinde münhasıran alkolün etkisi olduğu belirtildiğinden, davacı ... şirketinin davalıya rücu edebileceği asıl alacak miktarının bilirkişi tarafından yapılan hesaplamaya göre 50.425,94 TL olduğu, işlemiş faizin 1.134,58 TL olduğu toplam 51.560,52 TL nin 28.09.2015 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın KISMEN KABULÜ ile,
1-50.425,94 TL Asıl alacak 1.134,58 TL faiz olmak üzere toplam 51.560,52 TL nin 28.09.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE
2- Harçlar yasasına göre alınması gereken 3.522,10 TL harçtan peşin alınan 2.087,00 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.435,10 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Yargılama gideri mahiyetinde olan 2.087,00 TL peşin harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan masraflar toplamı olan 16.984,45 TL yargılama giderinden red ve kabul oranına göre 7.165,00 TL'sinin davalıdan tahsiline davacıya verilmesine, arta kalan 9.819,00 TL kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafça yapılan masraflar toplamı olan 64,00 TL yargılama giderinden red ve kabul oranına göre 36,00 TL'sinin davacıdan tahsiline davalıya verilmesine, arta kalan 28,00 TL kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Tarife gereğince hesaplanan 30.000,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
7-Tarife gereğince hesaplanan 30.000,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
8-Taraflarca yatırılan gider avansının artan kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.24.04.2025