T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/808 Esas
KARAR NO: 2024/616
DAVA: Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma Veya Çıkarılmaya İlişkin)
DAVA TARİHİ: 29/11/2021
KARAR TARİHİ: 17/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma Veya Çıkarılmaya İlişkin) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... 01-06-2009 tarihinde hisse devir almak suretiyle davalı şirkete ortak olduğunu, üç ortaklı davalı şirkette müvekkilinin % 50 oranında hissesinin bulunduğunu, ortaklardan ... ve ----------- 10 yıl süreyle müdür olarak seçildiklerini ve şirketi müştereken temsjle yetkili kılındıklarını, bu kararın 11-06-2009 tarihli -------- yayımlandığını, müvekkilinin ortak olduktan sonra ---------- ile bir araya gelemediklerini, şirketle ilgili bir karar alamadıklarını, defterlerin ve kayıtların diğer ortakların uhdesinde kaldığını, müvekkiline gösterilmediğini, şirketin gayri faal geldiğini, bilindiği kadarıyla şirketin vergi kaydının resen terkin edildiğini, müvekkilinin --------- Noterliği'nden 24-12-2009 tarihinde ihtarname keşide ederek toplantıya çağırdığını, ancak kimsenin gelmediğini, bununla ilgili bir tutanak tutulduğunu, tutanağı o tarihteki şirket çalışanlarının imzaladığını, bilahare müvekkilinin sahip olduğu hisseleri şirket dışından ---------- isimli kişiye 24-12-2009 tarihinde noterden düzenlenen hisse devir sözleşmesiyle devrettiğini, devrin görüşülmesi için şirket adresinde diğer ortak ---------- ile bir araya gelindiğini, ancak aralarında arbede yaşandığını, ---------- silah çektiğini, toplantının yapılamadığını, soruşturmadan sonra -------- Esas sayılı dosya ile dava açıldığını, müvekkilinin yaptığı araştırmada davalı şirketin adresinde 29-12-2009 tarihinde ---------- Şirketi'nin kurulduğunu öğrendiğini, müvekkilinin davalı şirkete ortak olduktan 6 ay sonra aynı adreste başka bir şirket kurulmasının ortakların başından beri kötü niyetli olduklarını ortaya koyduğunu, müvekkilinin ortaklar ile bir araya gelemediğini, davalı şirketin de gayri faal duruma geçtiğini, ortaklık amacının yok olduğunu ve devam etmesine imkân kalmadığını iddia ederek; müvekkilinin TTK 638 inci maddesi gereğince davalı şirket ortaklığından çıkmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalıya usulüne uygun olarak tebligat yapılmış dava dilekçesi tebliğ edilmiş ancak davaya cevap sunulmamıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE :Dava ; davacının davalı şirket ortaklığından çıkmasına izin verilmesi istemine ilişkindir.Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek , kanıtlar toplanmak ve bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle sonuçlandırılmıştır. Düzenlenen bilirkişi raporu gerekçeli ve denetime elverişli bulunmakla hükme esas alınmıştır. Bu itibarla toplanan deliller, mahkememizce benimsenen bilirkişi raporu hep birlikte değerlendirildiğinde;Davacı vekili müvekkilinin davalı şirket ortaklığından çıkmasına izin verilmesini talep etmiştir.Limited şirketlerde ortakların ortaklıktan doğan şahsi ve mali hakları söz konusudur. Ortakların pay, hakkı, şirket kârına katılma hakkı gibi mali haklarının yanı sıra, oy kullanma hakkı, ortaklığı yönetim ve idare hakkı gibi şahsi hakları mevcuttur. Limited şirketlerde ortağın şahsi haklarından biri de 6102 sayılı Kanun'un 638 inci maddesinde düzenlenen, ortağın ortaklıktan çıkma hakkıdır. Çıkma hakkı, ortağın ; özgür iradesi ile ortaklıktan çıkma istemini içerir. Çıkma hakkını kullanarak ortaklıktan ayrılan ortağın, ortaklığa ait bütün hak ve mükellefiyetleri sona ererek şirketle arasındaki bütün ilişkisi kesilmiş olacaktır . Limited şirketlerde ortakların tek yanlı iradeleriyle şirketten ayrılmaları kural olarak mümkün değildir.Bunun için ortağın çıkma iradesinin bir hukuki temele dayanması gereklidir. Bu temel 6102 sayılı Kanun'un 638 inci maddesi gereğince ya esas sözleşmesel ya da kanuni olabilir. Başka bir deyişle bu temel, ya şirket sözleşmesinin ortağa şirketten tek yanlı irade ile çıkma hakkı veren bir hükmü ya da kanunun ortaklara belirli koşullarda çıkma hakkı tanıyan düzenlemesidir.6102 sayılı Kanun'un 638/1 inci maddesi “Şirket sözleşmesi, ortaklara şirketten çıkma hakkını tanıyabilir, bu hakkın kullanılmasını belirli şartlara bağlayabilir.” şeklinde düzenlenmiştir. Buna göre, limited şirket sözleşmesi ile ortaklara şirketten çıkma hakkının tanınması veya bu hakkın kullanılmasının belirli şartlara bağlanması mümkündür. Ayrıca bu hakkın kullanılması için sözleşme özgürlüğü kapsamı içinde bazı şartların varlığı da gerekli kılınabilir.Limited şirkette ortaklara şirketten çıkma hakkı tanıyan bir diğer durum ise 6102 sayılı Kanun'un 638/2 nci maddesinde yer alan “Her ortak, haklı sebeplerin varlığında şirketten çıkmasına karar verilmesi için dava açabilir. Mahkeme istem üzerine, dava süresince, davacının ortaklıktan doğan hak ve borçlarından bazılarının veya tümünün dondurulmasına veya davacı ortağın durumunun teminat altına alınması amacıyla diğer önlemlere karar verebilir.” şeklindeki düzenlemedir. Buna göre ortak, haklı bir sebebin varlığı hâlinde, diğer ortakların rıza ve muvafakatlerine lüzum olmaksızın şirketten çıkmasına müsaade edilmesini mahkemeden talep edebilmekte ve mahkeme kararı ile şirketten çıkabilmektedir. Böylece ortaklar, esas sözleşmede şirketten çıkma hususu düzenlenmiş olsun ya da olmasın şirketten çıkmalarını haklı gösterecek bir sebebin varlığı hâlinde her zaman bu hakkı kullanabileceklerdir.Kanun'da çıkma davası açılabilmesi için mevcut olması gereken haklı sebeplerin ne olduğu örnekseme yoluyla dahi olsa sayılmamıştır. Haklı sebepler somut olayın niteliğine göre belirlenecek olup bu sebepler şahsi yahut maddi nitelikte olabilir. Önemli arz eden husus, haklı sebeplerden dolayı ortaklık ilişkisinin çıkma isteyen ortak yönünden çekilmez hâle gelmiş olmasıdır. Zira hiç bir ortaktan haklı nedenlerle çekilmez hâle gelen bir ortaklık ilişkisini devam ettirmesi beklenemez . Aksi hâlde, ortak, onu ortak olmaya yönelten şartlar ortadan kalktığında şirkette kalmaya mahkum edildikten başka, şirketten ayrılmasını gerektiren sebepler doğduğu hâllerde de şirketten ayrılamaz duruma düşürülür (madde gerekçesi).Haklı sebep şirketin yönetimine, ticari faaliyetlere, şirketin ekonomik durumuna, ortağın diğer ortaklarla kişisel ilişkilerine ilişkin olabilir. Ayrıca haklı sebep ortağın kendisi yanında şirket tüzel kişiliğinden yahut diğer ortaklardan da kaynaklanmış olabilir. Ancak burada önemle belirtilmelidir ki; çıkma davası açan ortağın haklı sebeplerin oluşumuna bilerek ve isteyerek yahut ihmal suretiyle katkı sağlamış olması durumunda bu sebeplere dayalı çıkma davası açması 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 2 nci maddesine aykırılık teşkil eder. Burada önemli olan husus; ortaklık ilişkisinin ve şirket sözleşmesinin dürüstlük kuralına göre devam edebilmesinin çıkma isteyen ortak bakımından imkânsız hâle gelmesidir .Davalı ...,---------- Ticaret Sicili Müdürlüğü'nde ---------- sicil numarasıyla kayıtlıdır. Şirket petrol ürünlerinin alım satımını yapmak üzere 15-11-2006 tarihinde tescil edilerek kurulmuştur.Davacı ..., 01-06-2009 tarihinde hisse devir almak suretiyle davalı şirkete ortak olmuştur. Davalı şirket ortaklarından -----------, şirkette mevcut 225.000.- T.L. lık sermayesinin 125.000.- T.L. lık kısmını, ---------- Noterliği'nden 01-06-2009 tarihinde --------- --------- numarasıyla düzenlenen hisse devir sözleşmesiyle, şirket dışından davaktı ... devir etmiştir.Devir işlemi 01-06-2009 tarihli ortaklar kurulu toplantısında kabul edilmiş, 05-06-2009 tarihinde tescil edilerek, 11-06-2009 tarihli ve ---------- sayılı ----------- yayımlanmıştır.Vaki devir neticesinde davalı şirketin 250.000.- T.L. lık sermayesinin ortaklar arasındaki dağılımı ; ... 125.000, --------- 100.000, -------- 50.000'dir.Davacı ... ortaklığa kabul edildiği 01-06-2009 tarihli toplantıda; “... ve ----------- 10 yıl süreyle şirket müdürlüğüne seçilmelerine ve şirketi müşterek imzaları ile temsil etmelerine” de karar verilmiştir.Müdürlerin görev süresi 01-06-2019 tarihinde dolmuştur. Davanın açıldığı 29-11-2021 tarihi itibarıyla davalı şirketi temsile yetkili organı yoktur. Bu nedenle davalı şirketi sadece bu davada temsil etmek üzere kayyım tayin edilmiştir.Davalı şirketin merkezinin bulunduğu ----------- Cad. No:------- --------- adresinde, yine --------- ürünlerinin alın satımını yapmak üzere --------- Şirketi'nin, ----------- sicil numarası ile 29-12-2009 tarihinde tescil edilerek kurulduğu, dava dışı bu şirketin kuruluşunun davacının, davalı şirkete ortak olduğu tarihten 6 ay sonraya rastladığı, ancak, ortakları davalı şirketin ortaklarından farklı olduğu görülmüştür.----------- Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün gönderdiği 02-12-2021 tarihli ve --------- sayılı yazısında; “..., vergi inceleme raporuna istinaden 31-01-2010 tarihi itibarıyla terk olduğu” bildirilmiştir.----------- Merkezi'nin 08-12-2021 tarihli ve --------- sayılı yazısında da; “davalı şirketin 30-09-2010 tarihinde kanun kapsamından çıktığı, ancak 06-12-2021 tarihi itibarıyla 285.101,55 T.L. sı borcu bulunduğu” yazılıdır.Bilindiği üzere limited şirket müdürlerinin görev süresi zarfında doğan kamu borçlarından ötürü sorumluluğu bulunmaktadır. Ortaklar da, ayrıldıkları tarihe kadar tahakkuk eden kamu borçlarından, hisseleri oranında sorumludurlar.Davacı, davalı şirketin ortaklarına ----------- Noterliği'nden 24-12-2009 tarihinde ---------- yevmiye numarası ile ihtarname göndererek; 04-01-2010 tarihinde saat:15:00'de veya 06-01-2010 tarihinde saat:15:00'de, şirket merkezinde yapılacak olan toplantıya katılmalarını, aksi takdirde Mahkemeye müracaat edeceğini” ihtar etmiştir. ---------- gönderilen ihtarname iade edilmiş, -------- gönderilen ihtarname ise 28-12-2009 tarihinde Mahalle Muhtarına bırakılmıştır. Toplantı gerçekleşmemiştir.Ortaklar arasında adli makamlara intikal eden olaylar da yaşandığı anlaşılmaktadır. ---------- Asliye Ceza Mahkemesi Esas No:--------- ve Karar No:----------- olan 22-12-2011 tarihli kararında; ---------- hapis cezası vermişse de, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar vermiştir.Davalı şirketin organı yoktur, adresinde bulunmamaktadır. Davalı şirketin vergi kaydının terkin edildiği, sosyal güvenlik kapsamından çıktığı, davacı yönünden ortaklık ilişkisinin çekilmez hale geldiği, bu şartlarda ortaklık ilişkisinin sürdürülme ihtimalinin bulunmadığı belirlenmekle davanın kabulü ile davacının davalı şirket ortaklığından çıkmasına karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Ayrıntıları ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KABULÜ ile ;
Davacının --------- Ticaret Sicil Müdürlüğünde ------------ sicil numarası ile kayıtlı ---------- Şti. Ortaklığından çıkmasına,
2-HARÇLAR
Alınması gerekli 427,60 TL harçtan davacı tarafından dava açılışı sırasında yatırılan 59,30 TL harçtan mahsubu ile, eksik bakiye 368,30 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-VEKALET ÜCRETİ
Davacı vekili mahkememizin 17.07.2024 tarihli celsesinde vekalet ücreti talepleri olmadığını bildirmiş olduğundan davacı yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
4-YARGILAMA GİDERLERİ
Davacı vekili mahkememizin 17.07.2024 tarihli celsesinde yargılama gideri talepleri olmadığını bildirmiş olduğundan davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ---------- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.17/07/2024