T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:.../420 Esas
KARAR NO:2024/441 Karar
DAVA:6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ:05/07/...
KARAR TARİHİ:20/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; “Müvekkili şirket ile davalı arasında Finansal Kurumlar Birliği nezdinde 19.10.2022 tarihli ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesinin akdedildiğini, kiralamaya konu malın davalı kiracıya teslim edildiğini, davalıya ödemede temerrüde düştüğü finansal kira borçları nedeniyle .... Noterliğinin 10.04.... tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edilerek borçların yasal sürede aksi takdirde sözleşmenin feshedileceğinin ihtar edildiğini, verilen kanuni süre içinde ihtarnamede belirtilen borçların ödenmediğinden sözleşmenin feshedildiğini, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../629 D. İş sayılı dosyasından ihtiyati tedbir kararı verildiğini, açıklanan nedenlerle Finansal Kiralama ödenmesi Sözleşmesine konu malın müvekkili şirkete aynen iadesine, malların aynen iadesinin mümkün olmaması halinde İİK 24.madde gereğince dava tarihindeki değerinin sözleşmede belirtilen temerrüt faizi oranından hesaplanacak temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA :
Davalı yana tebligat yasası hükümlerine uygun şekilde dava dilekçesi ve duruşma günü bildirildiği halde, davalı duruşmaya gelmememiş, cevap ve delil bildirmemiş ve bu nedenle davacının iddialarını reddetmiş kabul edilmiştir.
DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dosyada delil olarak; dava dilekçesi ve ekleri, cevap dilekçeleri ve ekleri, beyan dilekçeleri, faktoring sözleşmesi, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bulunmaktadır.
Mahkememizde açılan dava öncelikle, görev, yetki, taraf sıfatı ve diğer dava şartları açısından incelenmiş ve mahkememizin görevli ve yetkili olduğu ve ayrıca diğer dava şartlarının da bulunduğu anlaşılmış olduğundan davanın esasına geçilmiştir.
Dava, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring Ve Finansman Şirketleri Kanunu 18. vd. maddeleri (Mülga 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunun 24 ve 25. Maddesi) hükümlerine dayalı olarak açılmış olup, finansal kiralama konusu malların davalı kiracıdan alınarak davacı kiralayana verilmesi istemine ilişkindir.
Dosyaya ibraz edilen Finansal Kiralama sözleşmesi ve sözleşmeye konu emtianın teslim belgeleri, fesih ihtarı örnekleri ve tüm dosya kapsamı incelenmiştir.
Dosyada mübrez bulunan davacı tarafından davalı şirkete ....Noterliğinin 10/04/... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle finansal kiralama sözleşmelerine konu borcun tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içerisinde ödenmesinin istenildiğini, Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamda ödemesi geciken ve muaccel hale gelen borcun 60 günlük yasal süre içerisinde ödenmemesi halinde sözleşmenin feshedileceğinin ihtar edildiği anlaşılmıştır.
Finansal kiralama sözleşmesi sözleşme taraflarına tam borç yükleyen bir sözleşmedir. Bu kapsamda TBK 123 ve FFFK' nın 31. Maddeleri birlikte değerlendirilerek; kiralayanın, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya ihtarname çekerek ifa için otuz günlük süre vermesi gerekir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Aynı zamanda bir yıl içinde kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödemeyen kiracılarla yapılan finansal kiralama sözleşmesi kiralayan tarafından derhal feshedilebilir.
Finansal Kiralama konusu mal, 6361 sayılı Kanun 12 ve 23. maddeleri (3226 sayılı Kanunun 17. maddesi) gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1.maddesi (mülga 3226 sayılı Kanun 13. maddesi) hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı Kanun 30.maddesi sözleşmenin sona ermesi, 31.maddesi sözleşmenin ihlali (finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme), 32.maddesinde de sözleşmenin feshinin sonuçları düzenlenmiş; (mülga 3226 sayılı Yasa'nın 21.maddesine göre, sözleşme süresinin dolması, 22.maddesine göre sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 23. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 24 ve 25.mad. gereğince) ve 6361 sayılı Kanunun 33/1. maddesinde de sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde (ve yine 30/2. maddede öngörülen “kiracının tasfiye sürecine girmesi gibi” hallere ilişkin olarak sözleşmenin kiracı tarafından feshi halinde de), kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek ve teslim etmekle yükümlüdür.
Bu bağlamda, dava konusu somut olaya ilişkin olarak, taraflarca sunulan deliller ile başka yerden getirtilmesi gereken tüm deliller toplanmış, gelen yazı cevapları dosyamız içerisine alınmış, ön inceleme duruşması yapılarak tarafların iddia ve savunmaları, uyuşmazlık konusu, tarafların üzerinde anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar, dava şartlarının bulunup bulunmadığı, ilk itiraz olup olmadığı, tarafların sulh olup olamayacakları ortaya konulmuş ve yargılama ön inceleme duruşmasında tarafların da onay verdikleri uyuşmazlık nitelendirmesi ile sonuçlandırılmış ve ayrıca taraf iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi amacıyla, mahkememizce verilen 15/01/2024 tarihli celsenin 1 nolu ara kararı ile; iddia, savunma ve toplanan tüm deliller kapsamına göre ve taraflar arasındaki sözleşme hükmüne nazaran davacı ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak buna göre iddia ve savunma kapsamında var ise taraflarca cevaplandırılması istenen hususları kapsar şekilde finansal kiralama sözleşmesine konu alacağın ödenip ödenmediğinin tespiti ile ayrıntılı ve denetime elverişli rapor tanziminin istenilmesine" karar verildiği, dosyanın celse arasında bilirkişiye tevdi edildiği ve Bilirkişi ... tarafından 24/01/2024 tarihli raporun tanzim edilerek mahkememize ibraz edildiği anlaşılmış olup, bilirkişi raporunun incelenmesinde özetle; "1) Davacı ...Ş ile davalı ... arasında; Finansal Kurumlar Birliği nezdinde 19.10.2022 tarih ... tescil numarası ile tescilli ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesinin akdedil. 2) Kiralamanın konusunu; “1 adet 2022 model ... marka ... 2WD Tenteli) tipi ... plakalı TRAKTÖR” oluşturduğ; 3) Davacı şirketin ticari defterlerinde; davalının ihtarname tarihi itibariyle temerrüt faizi hariç ödenmemiş 25.280,39TL sigorta borcu olduğu, ihtarnamede verilen kanuni süre içerisinde davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmamış olduğu, kanuni süre sonu olan 14.06.... tarihi itibarıyla davalının halen 25.280,39TL sigorta prim borcu bulunduğu,4) Buna göre davacı şirketin, Finansal Kiralama Sözleşmesinin 34. ve 35.maddesi ile 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu'nun 31. maddesi gereği davalının temerrüdü nedeniyle, sözleşmeyi feshetme hakkının bulunduğu,5) Taraflar arasındaki sözleşmenin feshedilmiş olması nedeniyle, sözleşmenin 37. maddesi ve 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu'nun 33.maddesi gereğince, finansal kiralama konusu malın davalı tarafından davacı şirkete aynen iade ve teslimi koşullarının oluştuğu" şeklinde tespitler yapılmıştır.
Bilirkişi raporunun incelenmesinde de, raporun hukuki yönleri ayrık olmak üzere, yapılan mali ve sektörel tespitler ve hesaplamalar bakımından ayrıntılı ve gerekçeli olduğu anlaşıldığından, hükme esas alınmasına karar verilmiştir.
Tüm bu açıklamalar ışığında, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Davalının bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi ile yapmış olduğu görev, yetki ve arabuluculuk itirazlarının incelenmesinde; 6361 sayılı Kanun uyarınca finansal kiralama konusu sözleşmelerden kaynaklanan davalara baka görevi münhasıran mahkememiz görev alanına girmekle taraflar arasında akdedilen 19/10/2022 tarih ve ... numaralı sözleşmenin 6361 sayılı Kanunun 22. Maddesi uyarınca Finansal Kurumlar Birliği tarafından tescil edildiği, sözleşme içeriğinin tüketicinin adi kiralaması niteliğinde olduğuna dair herhangi bir ifadenin bulunmadığı, bu halde niteliği gereği adi kiralama olmayan ve özel düzenleme niteliğinde bulunan 6361 sayılı Kanun kapsamında bulunan sözleşme ve sözleşmenin 47. Maddesinde yer alan yetki şartı gereği Mahkememizin görevli ve yetkili olduğu anlaşılmakla bu itirazların reddine karar vermek gerekmiştir.
6102 sayılı TTK'nın 5/A maddesi gereği "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı" olmakla finansal kiralama konusu malın aynen iadesine dair huzurdaki davada arabuluculuk zorunlu dava şartı alacağın tahsili talebi yönünden mevcut bulunsa da malın teslimine ilişkin talebin bu kapsamda olmadığı, bu halde arabuluculuğa tabii bir dava ile tabii olmayan bir davanın birlikte görülmesi halinde zorunlu dava şartının olmayacağı anlaşılmakla davalının bu itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.
Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporu ile davacının defterlerinin incelenmesinde; dava konusu traktör nedeniyle ödenmesi gereken sigorta bedelinin süresi içerisinde ödenmemesi nedeniyle gönderilen ihtarnamenin sonuçsuz kaldığı, bu halde usulüne uygun yükümlülüklerini yerine getirmediği anlaşılan davalı eylemi nedeniyle sözleşmenin feshinin yerinde olduğu, 25.280,39TL sigorta bedelinin ihtarnamenin tebliği olan 15/04/... tarihinden itibaren 60+3 günlük süre içerisinde ödenmediği, davalının temerrüde düştüğü anlaşılmakla dava konusu 19.10.2022 tarih ve ... yevmiyeli numaralı sözleşme konusu 1 Adet ... Marka, 2022 Model, Motor No:..., Şase No:..., Tipi:10be(3065 E 2wd Tenteli), ... Plakalı Traktör'ün davacı şirkete iadesine karar vermek gerekmiş, dava konusu malın değerine ilişkin tamamlanan harç üzerinden karar ve ilam harcı ile vekalet ücretine hükmedilmiştir.
Ancak; dava dilekçesinde ayrıca ve açıkça bu konuda talep bulunmamasına rağmen Mahkememizce sehven bilirkişi raporunda davalının temerrüde düştüğü sigorta bedelinin davalıdan tahsiline ilişkin olarak talepten fazlasına olacak şekilde hükmün 1 nolu bendi ile karar verildiği gerekçeli kararın yazımı esnasında anlaşılmakla, hükmün tashihine ilişkin HMK'nın 304. Maddesinde belirtildiği üzere "açık hata" kapsamında bulunan bu husus gerekçeli kararımızın devamına olacak şekilde tashih şerhi ile düzeltilmekle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının KABULÜ ile, davaya konu Finansal Kurumlar Birliği nezdinde tescilli 19/10/2022 tarih ve ... numaralı finansal kiralama sözleşmesi nedeniyle davacının 25.280,39TL alacağının 19/06/... tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2- Dava konusu; ... numaralı sözleşme kapsamında; 1 Adet ... Marka, 2022 Model, Motor No:..., Şase No:..., Tipi:10be(3065 E 2wd Tenteli), ... Plakalı Traktör'ün davalıdan alınarak davacıya aynen iadesine,
3-.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 22/06/... tarih ve .../629 D.iş sayılı dosyasından verilen ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına,
4-Aynen ifada fiili imkansızlık olması halinde İİK 24. maddesinin İcra Müdürlüğünce re'sen dikkate alınmasına,
5-Alınması gereken 30.739,5TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 1.707,75TL ve yargılama sırasında tamamlanan 5.978,00TL olmak üzere toplam 7.685,75TL harçtan mahsubu ile eksik kalan 23.053,75TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye GELİR YAZILMASINA,
-Davacının ilk dava açılırken peşin olarak yatırdığı 1.707,75TL ve yargılama sırasında tamamlanan 5.978,00TL olmak üzere toplam 7.685,75TL harç parasının davalıdan alınarak, davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacının yaptığı yargılama giderlerinden başvuru harcı 179,90TL, posta gideri ve bilirkişi ücreti gideri 3.185,00TL olmak üzere toplam: 3.364,90TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı yan kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 69.000,00TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince, davacı ve davalı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran tarafa İADESİNE,
7-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı yanın yokluğunda HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca; gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliyesi Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 20/05/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır
TASHİH ŞERHİ
Dava dilekçesinde ayrıca ve açıkça talep bulunulmamasına rağmen; Mahkememizce sehven 24/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda davalının temerrüde düştüğü sigorta bedelinin davalıdan tahsiline ilişkin olarak talepten fazlasına olacak şekilde hükmün 1 nolu bendi ile karar verildiği gerekçeli kararın yazımı esnasında anlaşılmakla, işbu gerekçeli kararın "HÜKÜM" başlıklı kısmının 1 nolu bendinin 6100 sayılı HMK'nın 304. Maddesinde yer alan "açık hata" kapsamında olduğu anlaşıldığından ve Mahkememiz gerekçeli kararı henüz taraflara tebliğ edilmediğinden dosya üzerinden inceleme ile bu maddi hatanın anılı Kanun maddesi gereği Mahkememizce resen düzeltilebileceği değerlendirilmekle;
Mahkememizin ...ve 20/05/2024 tarih sayılı iş bu gerekçeli kararının "HÜKÜM" başlıklı kısmının 1 nolu bendinde yer alan "1-Davacının davasının KABULÜ ile, davaya konu Finansal Kurumlar Birliği nezdinde tescilli 19/10/2022 tarih ve ... numaralı finansal kiralama sözleşmesi nedeniyle davacının 25.280,39TL alacağının 19/06/... tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine," ibaresinin HÜKÜMDEN ÇIKARTILARAK;
Mahkememiz 1 nolu bendi ve devamının;
"1- Dava konusu; ... numaralı sözleşme kapsamında; 1 Adet ... Marka, 2022 Model, Motor No:..., Şase No:..., Tipi:10be(3065 E 2wd Tenteli), ... Plakalı Traktör'ün davalıdan alınarak davacıya aynen iadesine,
2-.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 22/06/... tarih ve .../629 D.iş sayılı dosyasından verilen ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına,
3-Aynen ifada fiili imkansızlık olması halinde İİK 24. maddesinin İcra Müdürlüğünce re'sen dikkate alınmasına,
4-Alınması gereken 30.739,5TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 1.707,75TL ve yargılama sırasında tamamlanan 5.978,00TL olmak üzere toplam 7.685,75TL harçtan mahsubu ile eksik kalan 23.053,75TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye GELİR YAZILMASINA,
-Davacının ilk dava açılırken peşin olarak yatırdığı 1.707,75TL ve yargılama sırasında tamamlanan 5.978,00TL olmak üzere toplam 7.685,75TL harç parasının davalıdan alınarak, davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacının yaptığı yargılama giderlerinden başvuru harcı 179,90TL, posta gideri ve bilirkişi ücreti gideri 3.185,00TL olmak üzere toplam: 3.364,90TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davacı yan kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 69.000,00TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince, davacı ve davalı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran tarafa İADESİNE,
8-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,"
ŞEKLİNDE TASHİHİNE,
Dair; taraf vekillerinin yokluğunda HMK'nın 341/1 vd. maddeleri uyarınca; gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliyesi Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 20/05/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır