T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/529 Esas
KARAR NO : 2024/847
TALEP : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
TALEP TARİHİ : 15/09/2024
KARAR TARİHİ : 24/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Talep eden vekilin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkili yapmış olduğu ticaret kapsamında 1-... /İstanbul şubesine ait, keşidecisi ... Anonim Şirketi olan, 28.11.2024 keşide tarihli, 9312652 seri no'lu, 510.720,00-TL bedelli çek, 2-.../İstanbul şubesine ait, keşidecisi ... Anonim Şirketi olan, 28.11.2024 keşide tarihli, ... seri no'lu, 684.900,00-TL bedelli çekleri aldığını, 03/09/2024 tarihinde İzmir'deki ofisinde anılan çekleri çaldırmak suretiyle zayii ettiğini, çeklerle ilgili ... CBS'ye suç duyurusunda bulunulduğunu beyan ederek; anılan çeklerle ilgili teminatsız olarak ödeme yasağı kararı verilmesini ve çeklerle ilgili icra takibi yapılmaması yönünde teminatsız tedbir kararı verilmesini ve yargılama sonunda çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi İlanı, Çek suretleri, ... Bankası A.Ş.'nin dava konusu çeklerin ibraz edildiğine dair müzekkere cevabı, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/759 esas sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; Talep, T.T.K.nun 818/s madde hükmü delaletiyle aynı kanunun 757, 762, 764 madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çekin iptali istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nın 818/1-s bendi yollamasıyla, TTK Madde 757- (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. (2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir.
TTK Madde 759- (1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. (2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
TTK Madde 764- (1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.
TTK nun 762. madde hükmü gereğince dava konusu çek hakkında iptali talebinde bulunulduğu hususunda ticaret sicil gazetesinde üç kez ilan yapılmıştır.
... Bankası A.Ş.'nin 06/12/2024 tarihli müzekkere cevabında; 1- ... BANKASI’na ait; ... seri numaralı 28/11/2024 keşide tarihli 510.720,00 TL bedelli çek 28/11/2024 tarihinde ... TCK/Vergi numaralı ... Anonim Şirketi tarafından ibraz edildiğini, 2- ... BANKASI’na ait; ... seri numaralı 28/11/2024 keşide tarihli 684.900,00 TL bedelli çek 28/11/2024 tarihinde ... TCK/ vergi numaralı ... Anonim Şirketi tarafından ibraz edildiği bildirilmiştir.
Davacı vekili tarafından dava konusu çekler hakkında menfi tespit davası açıldığının bildirildiği, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/... E. Sayılı dosyasının incelemesinde; davacı tarafından dava konusu çeklerden kaynaklı olarak davalılar ... Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. - ... Anonim Şirketi - ... Anonim Şirketi aleyhine borçlu olmadığının tespiti ve istirdat davasına yönelik olarak dava açıldığı anlaşılmıştır.
Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise, çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır. (Yargıtay 11. H.D. 2015/10199 Esas-2016/4757 Karar sayılı kararı)
Ödeme yasağının devamıyla ilgili olarak; Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Esas No: 2015/11662, Karar No: 2016/8538 ve 31/10/2016 tarihli kararında " Temyize konu çekişmesiz yargı işinde; çeki elinde bulunduran kişi aleyhine süresinde istirdat davası açılmış olmasına rağmen, mahkemece aksi yönde tespite yer verilerek, davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığı kararı verilerek hüküm oluşturulmuştur. Bu durumda, gerekçe ile hüküm fıkrası arasında çelişki yaratıldığı gibi, süresinde istirdat davası açıldığına göre, yasa gereği ödeme yasağı kararının kaldırılmaması gerekirken, aksi yönde karar verilmesi de doğru görülmemiş, kararın bu nedenlerle bozulması gerekmiştir. " görüşüne yer verilmiştir.
Davacı tarafından iptali istenen çeklerin takas sistemi aracılığıyla bankaya ibraz edildiği davacı tarafça istirdat davasının açıldığı ve davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklanacağı üzere;
1-Talep eden tarafından iptali istenen çeklerin ibraz edildiği, talep edene verilen süre içerisinde istirdat davası açtığı ve talebin konusuz kaldığı anlaşıldığından KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Ödeme yasağı hakkında verilen kararın süresi içerisinde istirdat davası açıldığı anlaşıldığından TTK 758 / 2 maddesi gereğince ödeme yasağının DEVAMINA,
3-Talep eden tarafça yatırılan harç yeterli olduğundan başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
4-Talep eden tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Talep eden tarafça yatırılan gider avansının harcanmayan kısmının karar kesinleştiğinde talep eden tarafa resen iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 24/12/2024
Katip ...
e-imzalı*
Hakim ...
e-imzalı*