T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/452 Esas
KARAR NO :2024/950
DAVA:Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma Veya Çıkarılmaya İlişkin)
DAVA TARİHİ:07/06/2023
KARAR TARİHİ:26/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma Veya Çıkarılmaya İlişkin) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkilinin daha önce ... Ticaret Sicil Müdürlüğüne ... Sicil Numarası ile kayıtlı bulunan davalı; ... ... A.ş.'nin kurucu üyesi olduğunu, şirket kurulduğunda şirketin tüm hisselerinin müvekkiline ait olduğunu, müvekkilinin sahibi olduğu ve ünvanı yazılı bulunan şirketin %66 oranındaki hisselerini 26.04.2022 tarihinde ekli olarak ibraz edilen protokol başlıklı sözleşme gereğince %33 oranındaki hissesini dava dışı ... %34 oranındaki hissesini dava dışı ve halen şirket ortağı olan ...'a devrettiğini, yapılan devir sözleşmesi gereğince ... müvekkiline ödemesi gereken bedeli ödememiş ve hakkında yasal işlemler başlatıldığını, şirketin % 66 oranında ki hisselerinin dava dışı 3 kişilere devir edilmesinden sonra yapılan ilk toplantıda şirketin temsiline müvekkili ile birlikte o dönem şirket ortağı olan ... ve müvekkilinin atandığını, ancak daha sonra ... ve diğer ortak ... birlikte hareket ederek müvekkili şirket yönetiminden pasifise ederek adeta şirketten uzak kalmasını sağlamışlardır. Ancak şirket dava dışı ortak ... 'in döneminde yanlış yönetildiğini ve şirketin zarara uğratıldığını, şirket ana sözleşmesinin amacına ulaşılması imkanının kısıtlandığını, nitekim ... ve diğer ortak ... birlikte hareket ettiklerini bariz bir şekilde ortaya koyarak ...'in müvekkiline ödemesi gereken bedeli ödememesine rağmen kendi adına olan %33 oranındaki hisseyi diğer hissedar ...'a bedelini teslim alarak devrettiğini, aynı şekilde ...; yönetimi sürecinde hiçbir şirket ortağına danışmaya gerek bile görmeden hisse senetleri tanzim ettirdiğini, yine müvekkiline ait hisselerin %13 lük kısmını dava dışı ...'a devir edilmesini sağladığını, ancak müvekkiline bu devirle ilgili olarak herhangi bir ücret ödenmediğini, bu devirler nedeniyle ödenmesi gereken bedellerin kime ne zaman ödendiği veya ödenmediği dahi müvekkiline bildirilmediğini, müvekkili ile şirket ortağı ... arasında başlayan hukuki sıkıntılar ister istemez şirkete siyaret ettiğini ve taraflar arasında icra takibi alacak davası ceza şikayetleri mevcut bulunduğunu, müvekkilinin kendi kurmuş olduğu daha sonra ... ve ...'a hisselerin bir kısmını devrettiği davalı şirketle birlikte halen ... Ticaret Sicil Müdürlüğüne 158822 sicil numarası ile kayıtlı bulunan ... Eml.ltd.şti ile aralarında ticaret yapması sağladığını, davalı şirketten önce kurulan ve halen aynı sektörde hizmet veren diğer şirketinin tecrübe ve her türlü imkanlarını davalı şirket yönünde değerlendirilmesi için seferberlik ettiğini, malzeme ve her türlü ekipman teminini sağladığını, ancak şirket hisselerinin yukarıda beyan edildiği gibi dava dışı ortaklara devir edilmesinden sonra bu şirket tarafından yapılan her türlü mal temini veya hizmet bedeli davalı şirket yönetimi tarafından ödenmediğini, hem şirketin hem müvekkilin mağdur edildiğini, konuya ilişkin olarak açılan her türlü icra takibine yine davalı şirket yönetiminin itiraz ettiğini, itirazın iptali davaları açılmış olduğunu, şirketin sürekli olarak bu yöndede zarara uğratıldığını, Cumhuriyet Başsavcılığına yapılan şikayet nedeniyle yapılan kolluk kovuşturmasında şirket ortakları ve şirket çalışanları söz konusu malzemelerin ve hizmetlerin alındığını kabul ettiklerini ancak açılan davalarda bu konuyu inkar ettiklerini, müvekkilinin gerek maddi olarak zarar gördüğü gibi ortağı olduğu davalı şirket hakkında bilgi sahibi olamaması nedeniyle de hukuki anlamda sorumluluklar taşıdığını, şirket ortakları ... ve ... tarafından kıskaça alınan ve yönetilen şirketteki hissesi bir anda %33 den %20 oranlarına düştüğünü, bu oran üzerinden her türlü yasal sorumlulukları taşımaya da devam ettiğini, TTK şirket ortaklarının sorumluluklarını tek tek hüküm altına almış olduğunu, hiçbir şekilde gerek hukuki gerekse genel olarak hiçbir şekilde bilgi alamadığı davalı şirketteki ortaklığı nedeniyle hukuki sorumluluk sahibi durumunda olduğunu, şirketin basiretsiz kişiler tarafından yönetilmekte olduğiunu, sürekli olarak zarara uğratıldığını, taraflar arasındaki hukuki ihtilaflar nedeniyle şirket ortaklığının devamında hiçbir hukuki yararın da kalmadığını, davalı şirket ve şirket yönetimi ile müvekkili ve müvekkilin sahibi ve ortağı olduğu diğer şirketi arasında var olan hukuki ihtilafların çokluğu, müvekkilinin davalı şirkette hissesinin azınlık durumuna düşmesi/düşürülmesi, davalı şirketin basiretli bir şekilde davranmayarak şirketi sürekli olarak zarara uğratmaları, şirketin basiretsiz ve şirket ana sözleşmesinde belirtilen faaliyetleri yerine getirmeye yeterli bilgi ve tecrübeye sahip olmayan kişiler tarafından yönetiliyor olması, müvekkilinin yaşanan tüm olaylar nedeniyle can güvenliği tehlikesi taşıması ve şirket yönetim kurulu toplantılarına katılamaması şirket ile ilgili olarak bilgi alması ve öğrenmesinin sürekli engellenmesi nedeniyle var olan tüm olumsuzluklar nedeniyle şirket ortaklığından gerek maddi vede gerekse manevi olarak zarar görmesi nedeniyle hukuki bir menfaatinin kalmaması göz önüne alınarak fazlaya ilişkin her türlü hak ve alacaklarımız saklı kalmak üzere şirket ortaklığının sona erdirilmesine, davalı şirketin yukarıda beyan edildiği gibi kuruluş amacından uzaklaşması, şirketin gerektiği gibi yönetilmemesi, şirket yöneticilerin basiretli bir iş adamı gibi davranmamaları nedeniyle şirketin sürekli olarak zarara uğratılması nedeniyle dava bitimine kadar davalı şirkete TTK VE MK gereğince kayyum atanmasına karar verilmesini, yargılama giderleri ve yargılama vekalet ücretinin de karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın öncelikle görev yönünden reddi gerektiği, Davacının, müvekkili şirkete karşı haksız ve hukuka aykırı eylemleri davacı tarafından başlatılan ... İcra Müdürlüğü... E. Sayılı dosya ile fiiliyata dönüştüğü, Müvekkili şirketin hissedarlarından ve ...Elektronik İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin sahibi olan ...'ın, kendi sahibi ve hissedarı olduğu ...Elektronik İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin fatura alacağına istinaden ... İcra Müdürlüğü... E. Sayılı dosya ile müvekkili şirket aleyhine icra takibi başlattığı, ancak müvekkili şirketin davacının sahibi olduğu şirkete iddia edildiği gibi bir borcu bulunmadığı, icra takibine istinaden yapılan tebligatın usulsüz olduğu, davacının müvekkili şirkette hissedar olması nedeniyle müvekkili şirket e-imzasına ve müvekkilin şirkete ait şifrelerine erişimi bulunduğu, e-imzasını ve ve diğer şirket bilgi ve belgelerini halen teslim etmediği, davacının davalı şirket üzerinde sahip olduğu yetkileri kötüye kullanmak suretiyle müvekkili şirketi, şuan sahibi olduğu ...Elektronik İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile ticari iş yapmış gibi göstererek, gerçekte olmayan hayali bir fatura düzenleyerek borçlandırdığı,ve icra takibini başlattığı, icra dosyasından müvekkili şirkete gönderilen ödeme emri tebligat hesabına düştükten çok kısa bir süre sonra davacı tarafından okundu yapılarak müvekkili şirketin haksız icra takibinden haberdar olmasının önüne geçildiği, buna karşılık davalı tarafından ... Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) ... E. Sayılı dosya ile menfi tespit davası açıldığı, mahkemece tedbiren icra takibinin durdurulduğu, davacının müvekkili şirket hissedarlarından ...'a karşı da icra takibi yaptığı, söz konusu takiplere itiraz edildiği, zira ... ve ...'ün davacının hak ve alacaklarını eksiksiz olarak ödediği, tüm bu sebeplerle davacı tarafından usul ve yasaya aykırı açılan işbu davanın öncelikle yetkisizlik nedeniyle reddine, mahkeme aksi kanaatte ise davacının taleplerinin haksız ve hukuka aykırı olması nedeniyle davanın esastan reddine, yargılama giderleri ile karşı vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
Davacı vekili delil ve belgelerini ibraz etmiş, davada; Ticaret Sicil Kayıtları, Şirket Ana Sözleşmesi, Şirketin Ticari Defterleri, Şirket Yönetim Kurulu Ve Şirket Ortakları Toplantı Tutanakları, ... İcra Müdürlüğü 2023/... Esas, ... ... İcra Müdürlüğü ... Esas, ... İcra Müdürlüğü ... Esas, ... İcra Müdürlüğü ... Ve... Esas Sayılı Takip Dosyaları Ve İçerikleri, ... 3 Asliye Hukuk Mahkemesi Hakimliğinin ... Esas Ve ... Esas Sayılı dava dosyaları ve İçerikleri, ... Cumhuriyet Başsavcılığı ... Sayılı Kovuşturma dosyası ve İçeriği, ...Cumhuriyet Başsavcılığı 2023/... Kovuşturma Sayılı Dosyası Ve İçeriği, ... Cumhuriyet Başsavcılığı ... Kovuşturma Sayılı Dosyası Ve İçeriği, Bilirkişi İncelemesi,26.04.2023 Tarihli Protokol Başlıklı Sözleşme Ve İceriği, ... 1 İcra Ceza Mahkemesi Hakimliğinin ... Esas Sayılı Dava Dosyaları Ve İçerikleri, Tanık, Her Türlü Yasal delile dayanmışlardır.
Davaya dayanak edilen ve bir sureti UYAP sistemi üzerinden getirtilip incelenen;
... İcra Dairesi'nin... ESAS sayılı dosyasında; Alacaklının ...Elektronik İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, Borçlunun ..., toplam 644.430,00 TL borç için 03/01/2023 tarihinde takibe girişildiği,
... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında;Alacaklının ..., Borçlunun ..., toplam 4.348.000,00 TL borç için 01/02/2023 tarihinde takibe girişildiği,
... İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasında; Alacaklı ..., Borçlunun ..., toplam 1.704.541,00 TL alacak için 26/01/2023 tarihinde takibe girişildiği,
... İcra Dairesi'nin 2023/... Esas Sayılı Dosyasında; Alacaklı ...Elektronik İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, Borçlunun ..., 247.740,00 TL alacak için 27/02/2023 tarihinde takibe girişildiği,
... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı Dosyasında; Alacaklı ..., Borçlunun ... olduğu, 309.917,00 TL alacak için 07/02/2023 tarihinde takibe girişildiği,
... ... Ceza Mahkemesinin ... sayılı dosyasında Müşteki ...Elektronik İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, Sanık ..., suç Hakikate muhalif beyanda bulunmak olduğu ve 13/06/2023 tarihli karar ile sanığın beraatine karar verildiği,
... ... Ceza Mahkemesinin ... sayılı dosyasında Müşteki ...Elektronik İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, Sanık ..., suç Hakikate muhalif beyanda bulunmak olduğu ve 13/06/2023 tarihli karar ile sanığın beraatine karar verildiği,
... CBS'nin 2023/... soruşturma ... Karar numaralı dosyasında Müştekinin ...Elektronik İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, Şüphelilerin ... ... ... ..., Suçun Güveni Kötüye Kullanma olduğu ve 31/05/2023 tarihli kararı ile şüpheliler hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği,
İstanbul CBS'nin 2023/... soruşturma 2023/... Karar numaralı dosyasında Müştekinin ..., Şüphelinin ..., Suçun Hakaret ve Tehdit olduğu ve 04/04/2023 tarihli kararı ile şüpheli hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği,
... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)'nin ... Esas sayılı dosyasında Davacının ..., Davalının ...Elektronik İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, davanın Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) olduğu,
... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)'nin ... Esas sayılı dosyasında Davacının ..., Davalının ..., davanın İtirazın İptali (İnanç Sözleşmesinden Kaynaklanan) olduğu,
İncelenen ticaret sicil kaydına göre; ...' nin istanbul Ticaret Sicil Memurluğunun ...-5 sicil numarasında kayıtlı "... Mah. ... Cad. ... ... No:5 D:34 ..." adresinde faaliyet gösterdiği, Yönetim Kurulu üyelerinin ... ve ..., Yönetim Kurulu Başkanının ... ve ..., yetkilisinin ... olduğu ve şirketi temsile münferiden yetkili oldukları, şirketin son tescil tarihinin 28/03/2023 olduğu anlaşılmaktadır.
Mahkememizce Tarafların iddia ve savunmaları, dosya kapsamında toplanan tüm deliller ile davalı şirketin ticari defter ve dayanağı belgeler üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak, davaya konu şirket ortaklığından çıkma talebinin koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarının belirlenmesi için bilirkişiler heyetinden alınan 25/09/2024 tarihli raporlarında: ''...Tüm delillerin takdir ve değerlendirmesi Sayın Mahkemeye ait olmak üzere;
i. Davacının TTK’nın 531. maddesi uyarınca haklı sebeplerin bulunması halinde şirketin fesih ve tasfiyesini talep hakkının mevcut olduğu bu sebeple öncelikle fesih ve tasfiye için haklı sebeplerin mevcudiyeti ortaya konulduktan sonra mahkemenin fesih ve tasfiye yerine çıkmaya hükmedebileceği,
ii. Mali inceleme bölümünde incelendiği üzere hisse devirleri öncesinde de zarar etmekte olan şirketin satış hasılatı 2023 yılında aşırı derecede düşmüş olup, zararının önceki yıllara göre önemli miktarda artmış olduğunun görüldüğü, diğer taraftan, hisse devirleri öncesinde sermayesi 50.000,00 TL’den ibaret olan şirketin 2021 yılı öz kaynak tutarının 25.625,50 TL, hisse devirlerinin yapıldığı 2022 yılı öz kaynak tutarının ise 50.527,97 TL gibi oldukça düşük miktarlarda kaldığı,
iii. Taraflar arasındaki güven ilişkisinin devam edilemeyecek derecede zedelenmesi ve davacının şirket ortaklığını çekilmez kılacak nitelikteki husumetinin haklı neden olduğunun düşünüldüğü..." tespit ve rapor edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; TTK. m.531 gereğince haklı nedenlerle şirket ortaklığından çıkma talebine ilişkindir.
TTK 531. Maddesine göre;
"(1) Haklı sebeplerin varlığında, sermayenin en az onda birini ve halka açık şirketlerde yirmide birini temsil eden payların sahipleri, şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden şirketin feshine karar verilmesini isteyebilirler. Mahkeme, fesih yerine, davacı pay sahiplerine, paylarının karar tarihine en yakın tarihteki gerçek değerlerinin ödenip davacı pay sahiplerinin şirketten çıkarılmalarına veya duruma uygun düşen ve kabul edilebilir diğer bir çözüme karar verebilir."
Madde metninden de anlaşılacağı üzere anonim şirketlerde haklı nedene dayanarak şirket ortaklığından çıkmanın düzenlenmediği, haklı nedene dayalı olarak azınlığın fesih hakkının düzenlendiği, ancak mahkemeye fesih yerine ortağın şirketten çıkarılmasına karar verilebileceği hüküm altına alınmıştır.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2016/527-2017/3549 E/K sayılı kararında; “...davacı taraf TTK'nın 638/2. maddesi uyarınca şirket ortaklığından çıkmaya izin talebi değerlendirildiğinde anılan maddenin limited şirketlere ilişkin olduğu ve anonim şirketlere uygulanamayacağı, anonim şirketlerde, ortağın doğrudan doğruya haklı sebepler ileri sürerek ortaklıktan çıkmayı talep hakkının bulunmadığı, anonim şirketlerde TTK'nın 531. maddesi uyarınca haklı sebeplerin bulunması halinde şirket ortağının, şirketin fesih ve tasfiyesini talep hakkının mevcut olduğu bu sebeple öncelikle fesih ve tasfiye için haklı sebeplerin mevcudiyeti kanıtlandıktan sonra mahkemenin fesih ve tasfiye yerine çıkmaya hükmedebileceği..." ifade edilmiştir.
Bu halde, anonim şirketlerde ortağın doğrudan doğruya ortaklıktan çıkma hakkı bulunmamakla birlikte, haklı sebeplerle fesih koşullarının oluştuğu durumlarda, fesih yerine ortağın çıkmasına karar verilebileceği kabul edilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan taraf delilleri, hükme elverişli bulunan bilirkişi heyeti kök ve ek raporu, tanık anlatımı ile tüm yargılama dosyası kapsamına göre, yukarıda değinilen hukuksal durum ve somut olayın birlikte değerlendirilmesi sonucunda; somut olayda, davacının davalı şirketin kurucu üyesi olduğunu, davacının hisselerini 26.04.2022 tarihinde %33 oranındaki hissesini dava dışı ...'e, %34 oranındaki hissesini dava dışı ve halen şirket ortağı olan ...'a devrettiği, devir sözleşmesi gereğince ...'in ödemesi gereken bedeli ödemediği gibi kendi adına olan %33 oranındaki hisseyi diğer hissedar ...'a bedelini teslim alarak devrettiği ve hakkında yasal işlemler başlatıldığı, ayrıca davacıya ait hisselerin %13 lük kısmını dava dışı ...'a devir edilmesini sağladığı, davacı ile şirket ortağı ... arasında başlayan hukuki sıkıntıların şirkete siyaret ettiği ve taraflar arasında icra takibi, alacak davası, ceza şikayetleri mevcut bulunduğu, konuya ilişkin olarak açılan her türlü icra takibine yine davalı şirket yönetiminin itiraz ettiği ve itirazın iptali davaları açıldığını ileri sürdüğü, alınan bilirkişi raporuna göre de, dosya kapsamında yer alan soruşturma ve dava dosyaları birlikte değerlendirildiğinde davacının şirket ortaklığını çekilmez kılacak nitelikteki husumetinin haklı neden olduğu, şirketin satış hasılatı 2023 yılında aşırı derecede düşmüş olup, zararının önceki yıllara göre önemli miktarda artmış olduğunun görüldüğü, diğer taraftan, hisse devirleri öncesinde sermayesi 50.000,00 TL'den ibaret olan şirketin 2021 yılı öz kaynak tutarının 25.625,50 TL, hisse devirlerinin yapıldığı 2022 yılı öz kaynak tutarının ise 50.527,97 TL gibi oldukça düşük miktarlarda kaldığı, taraflar arasındaki güven ilişkisinin devam edilemeyecek derecede zedelendiği, davalı şirketin haklı nedenlerle fesih koşullarının oluştuğu kabul edildiğinden talebi doğrultusunda davanın kabulüne, davacının davalı ... ortaklığından haklı nedenle çıkmasına izin verilmesine, davacı payının şirkete devrine, kararın tescil ve ilanına karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmakla;
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın kabulüne,
Davacının TTK.m. 531 hükmüne göre haklı nedenlerle İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün ...-5 ticaret sicil sırasında kayıtlı davalı ... ortaklığından çıkmasına izin verilmesine, davacı payının şirkete devrine,
2-Karar kesinleştiğinde karardan bir suretin İstanbul Ticaret Sicil Memurluğuna gönderilmesine,
3-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 427,60-TL harçtan peşin alınan 179,90-TL harcın mahsubu ile bakiye 247,70-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 179,90 -TL başvurma harcı, 179,90-TL peşin harç, 25,60 -TL vekalet harcı, 325,25-TL tebligat/ posta gideri, 14.000,00 -TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 14.710,65 -TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Kendini vekille temsil ettiren davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Yatırılan avanstan artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana/ vekiline iadesine,
Davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/12/2024
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır