TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2018
KARAR NO : 2019
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ... - ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVA : İtirazın İptali (Rekabet Yasağından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 09/04/2018
KARAR TARİHİ : 10/12/2019
KARAR YAZIM TARİHİ : 10/01/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; Müvekkili şirketin 2002 yılında kurulduğunu ve tekstil, iplik, kumaş üretimi ve ticareti alanında faaliyet gösteren Türkiye'nin saygın şirketlerinden birisi olduğunu, Gerek görev yaptıkları işyerinde edindikleri bilgiler ile işyerine ait sırlar nedeniyle, gerekse müşteri portföyü, fiyat politikası veya diğer ticari sırlar nedeniyle, müvekkili şirketin, istihdam etmiş olduğu çalışanlar ile arasında akdetmiş olduğu sözleşme ile rekabet yasağı ile ilgili hususları düzenlediğini ve yaptırıma bağladığını, Davalı- işçinin, müvekkili şirket ile imzalamış olduğu 21.12.2012 tarihli belirsiz iş sözleşmesi gereğince rekabet yasağına aykırı davranmamayı taahhüt ettiğini, Davalının, müvekkilinin şirketinde 03.07.2009 tarihinde işe başlamış olup 31.10.2017 tarihine kadar çalıştığını, müvekkilinin şirketinde bilgisayar, bilişim, yazılım ve kodlama alanında çalışan davalı, 31.10.2017 tarihli dilekçesi ile "Yeni bir iş bulması nedeniyle" istifa ederek kendi isteğiyle iş aktini sonlandırdığını, yapılan araştırmalar neticesinde davalının, müvekkili ile aynı sektörde faaliyet gösteren dava dışı ... Tekstil Konf. Reklam Gıda Turizm Ltd. Şirketinde çalışmaya başladığı tespit edildiğini, Aynı il sınırları içerisinde, aynı alanda faaliyet gösteren bir firmada çalışmaya başlayan davalı, sözleşme gereğince taahhüt etmiş olduğu rekabet yasağı ile ilgili hükümlere aykırı davrandığını, Bu sebeple davalının, en son aldığı aylık brüt ücretin 3.520,29 *10= 35.202,90 TL tutarındaki miktarı cezai şart olarak ödemekle yükümlü olduğunu, Bu gerekçelerle davalı hakkında Bursa 9. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile icra takibi yapılmış ise de davalı icra takibine haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiğini, Davanın kabulüne, Davalının Bursa 9. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline ve takibin devamına, Takip konusu likit alacağa kötü niyetli olarak itiraz eden davalının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilerek bedelinin davacı müvekkilimize ödenmesine, Yargılama vekalet ücret ve masraflarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; işbu dava oluştuğu şüphesiz ve belirlenmiş - muayyen alacağa ilişkin açılmış bir itirazın iptali davası olmadığını, tespiti yargılamaya tabi olan bu alacak için davacının talep ettiği icra inkar tazminatı yerinde olmadığını, müvekkilinin iş akdini kendisinin fesh etmediğini, iş akdinin işveren tarafından fesh edildiğini, iş akdinin işveren tarafından fesh edileceğinin müvekkiline bildirildiğini, ancak gerçek maaşı ile resmi maaşı arasında fark olduğundan müvekkiline hemen kıdem tazminatı ödemesi yapılabilmesinin şartı olarak kendisinin istifa etmesi şart koşulduğunu, bu kapsamda davacı firma kendi danışmanlık aldığı hukuk bürosundan ekli resmi kıdem tazminatı ve yıllık izin hesaplarını yaptırtmış ibra ve istifa süreci ile ilgili bilgilendirmeleri müvekkili ile de paylaştığını, müvekkilininde bunlara itibar ederek istenilen belgeleri doldurduğunu, dolayısıyla iş akdi İşveren tarafından fesh edilmiş olduğundan rekabet sözleşmesi 447/2 gereği rekabet sözleşmesi sona erdiğini, davanın bu sebeple haksız olduğunu, iş sözleşmesi devam ederken müvekkilin ve bir kısım diğer işçilerin önüne o ayki maaş zarfları ile işbu davaya konu sözleşmelerin konulduğunu ve imza ederek maaşlarını almaları söylendiğini, müvekkilinin de bu baskı ile birden çok sayfalı anılan sözleşmeyi içeriğine vakıf olmadan imza etmek durumunda kaldığını, bu durumun sözleşmeyi benzer şekilde imzalayan tanıklarca da ifade edileceğini, rekabet olabilmesi için müvekkilinin sonradan girdiği iş yeri ile davacı önceki iş yeri arasında rakip olma mefhumunun mevcudiyeti şart olduğunu, ancak davacı iş yerinin bayan giyim olarak çalışmakta iken yeni iş yerinin ev tekstili işinde iştigal ettiğini, davacının davasının tümden reddi ile feshi kendi yaptığını bilmesine rağmen icra takibine giriştiği için haksız icra tazminatına çarptırılmasına, öncelikle davanın tüm istemleri reddine ve davacının feshi kendi yaptığını bilmesine, rekabetten doğan zarar olmadığına vakıf olmasına rağmen icra takibine giriştiği için % 20 den az olmamak üzere haksız icra tazminatına çarptırılmasına, tüm bunlara rağmen mahkeme davacının haklı olduğu kanaatinde olduğunu düşünürse TBK 445/2 gereği hakimin müdahalesi ile TBK 182/3 gereği cezai koşulun en üst seviyede indirilmesine karar verilmesini, yargılama gideri ve ücreti vekaletin davacıya yüklenmesini talep etmiştir.
KANITLAR:
İcra dosyası, sözleşme, tanık beyanları, ceza dosyası, vs.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine alacağın tahsili talebi ile Bursa 9. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında, 35.302,90-TL toplam alacak talebi ile ilamsız icra takibi başlatılmış, davalı borçlunun itirazı üzerin takip durmuştur. Takibe itirazın iptali ile devamını sağlamak amacıyla eldeki dava açılmıştır.
Dava konusu uyuşmazlık Bursa 9. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın yerinde olup olmadığı, davacının davalıdan alacaklı bulunup bulunmdığının tespitine ilişkindir.
Mahkememizce; Davacı tanıkları ..., ... ve ...'nın adreslerinden davetiye ile celbine karar verilmiştir.
Davacı tanığı ... duruşmada " ben 2013yılından beri davacı şirkette muhasebe bölümünde çalışmaktayım, ben işe başladığımda ...'da davacı şirkette çalışıyor idi, Ekim 2017 yılında davalı ... iş yerinden kendi isteği ile ayrılmıştır, kendisi istifa etmiştir, ...'nın bizim şirketten ayrıldıktan sonra aynı sektörde faaliyet gösteren bir başka şirkette işe başladığını biliyorum, ...'nın çalıştığı yeni iş yerinin kumaş üretimi yaptığını biliyorum, bizim firmamızda kumaş üretmektedir, benim başkaca bir bilgim bulunmamaktadır, ... davacı şirkette planlamadan sorumlu idi ve yazılım işi ile ilgileniyordu, ...'nın işten ayrıldıktan sonra iş yerine ait olan ve teslim etmesi gereken bilgisayarı ve yazılım kodlarını şirkete teslim etmedi, ben iki gün önce iş mahkemesinde ...'nın davacı, ... Mensucatın davalı olduğu duruşmada tanık olarak dinlenmiştim, ...'nın vekili tarafından iş mahkemesindeki duruşmada mail çıktılarının bana ait olup olmadığı sorulmuş ve bu mail çıktıları bana gösterilmişti, tarihine baktığımda Ocak 2018 yılına ait mailler idi, ... Ekim 2017 de işten ayrılmasına rağmen Ocak 2018 yılı maillerime ait çıktıları elde etmiştir, bunu nasıl elde ettiğini bilmiyorum, bana orada gösterildi," şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.
Davacı tanığı ... duruşmada " Ben davacı şirkette 2010 yılından beri çalışmaktayım, ben işe başladığımda ... davacı şirkette bilgi işlem ve planlama bölümünde çalışmaktaydı, ... başka bir iş bulduğu için istifa ederek iş yerinden ayrıldı, yeni başladığı iş yeri davacı şirketin iki üç sokak yukarısında faaliyet göstermektedir, hem davacı şirket hem de davalı ...'nın çalışmaya başladığı yeni şirket aynı alanda faaliyet gösteriyor olup kumaş üretmektedirler, davacı şirket iş yerinde çalışan işçiler ile iş yerinden ayrıldıktan sonra aynı sektörde faaliyet gösteren başka bir firmada iki yıl süre ile çalışmayacaklarını taahhüt etmektedirler, ...'nın da bu tür bir sözleşmeye imza attığını düşünüyorum" şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.
Mahkememizce; Davalı tanıkları ... ve ...'nun bildirilen adreslerinden celbine karar verilmiştir.
Davalı tanığı ... duruşmada " ben ... Tekstil firmasının sahibiyim, aynı zamanda Tekstil Mühendisiyim, davalı ... benim firmamda üretim müdürü olarak çalışmaktadır, biz firmamızda sadece perdelik kumaş üretmekteyiz, davacı ... bayan giyim firmalarına likralı kumaş üreten bir firmadır, onların üretim yöntemleri ile bizim üretim yöntemlerimiz farklıdır, dokuma makinalarımız işlemlerimiz tedarikçilerimiz ve sattığımız müşteriler birbirinden farklıdır, mesela onlar ornek olarak ...'ya üretim yaparken biz ... perdeye üretim yapmaktayız, onlar düz armür (dokuma) makinası kullanırken biz döner gücü makina kullanmaktayız, ben davalıyı bilişim sektöründeki kariyerinden dolayı işe aldım" şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.
Davalı tanığı ... duruşmada " ben serberst olarak yüksek tekstil mühendisi olarak görev yapmaktayım, davalı ...'yı daha önce çalışmış olduğum ... Tekstil firmasından tanırım, ben ... Tekstilde yaklaşık olarak 1 yıldan fazla süre çalıştım, ... Tekstilde perdelik kumaş üretiyorduk, ... orada üretim müdürü olarak çalışıyordu, ... giyim kumaşı üretimi yapan bir firmadır, ... ise perde kumaşı üretmektedir, ürettikleri ürünler ve müşteri çevreleri birbirinden farklıdır, fabrikaların kullandığı makina tipleri ve tedarikçileri de birbirinden tamamen ayrıdır" şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; icra dosyası incelendiğinde davacı tarafından davalı aleyhine belirsiz iş sözleşmesinin 5. Maddesi gereği 35.302,90 T.L miktarlı cezai şart alacağının tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı görülmüştür.
TBK. 444 maddesi uyarınca, işçi, işverene karşı, sözleşmenin sona ermesinden sonra herhangi bir biçimde onunla rekabet etmekten, özellikle kendi hesabına rakip bir işletme açmaktan, rakip işletmede çalışmaktan veya bunların dışında, rakip işletmeyle başkaca bir menfaat ilişkisine girişmekten kaçınmayı yazılı olarak üstlenebilir. Rekabet yasağı sözleşmesinin geçerli olabilmesi için, işveren tarafından sözleşmenin haklı nedenle fesih edilmiş olması veya ayrılan işçi tarafından haksız olarak feshedilmemiş olması, davalı işçinin iş akdinin devamı sırasında işyerinin önemli müşteri çevresi veya üretim yönünden ticari sırlarına vakıf olabilecek bir pozisyonda çalışmış ve ayrıldıktan sonra yasaklı süre içerisinde rakip bir işyerinde çalışmaya başlaması veya kendisinin bu tür bir faaliyeti icra etmesi, önceki işyerinde edindiği bilgileri yeni işyerinde kullanmasının önceki işverene önemli zarar verebilme ihtimalinin varlığı yeterlidir.
TBK 445. maddesi uyarınca rekabet yasağının, işçinin ekonomik geleceğini tehlikeye düşürecek biçimde yer, zaman ve konu bakımından hakkaniyete uygun olmayan sınırlamalar içermesi ve süresi, özel durum ve koşullar dışında iki yılı geçmesi halinde rekabet yasağı hükmünün geçerli olmayacağı TBK 445/2 maddesinde ise hakimin aşırı nitelikteki rekabet yasağını, bütün durum ve koşulları serbestçe değerlendirmek ve işverenin üstlendiği karşı edimi de hakkaniyete uygun biçimde göz önünde tutmak suretiyle kapsam ve süre bakımından sınırlandırabileceği düzenlenmiştir. Sözleşmede bulunan rekabet yasağı sınırının geniş bir coğrafyayı kapsamasının işçinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı şekilde tehlikeye düşüreceği ve bu sebeple geniş coğrafya için geçerli olmadığı, ancak bir sözleşme hükmünün, tarafların sözleşme yapma iradesine uygun olarak, makul bir coğrafi alan yönünden geçerli, makuliyet dışında kalan alan yönünden ise geçersiz sayılması gerektiği, başka bir deyişle taraflardan birinin borçlandığı edimin, kanuni miktarı aşırı ölçüde aşması halinde, sözleşmenin tümüyle batıl sayılmaması, bunun yerine uzun sürenin veya aşırı ceza koşulunun kanuni sınırlara indirilmesi,diğer kısımlar yönünden sözleşmenin geçerli sayılması gerekmektedir.
Taraflar arasındaki iş sözleşmesinin rekabet yasağını düzenleyen 4. Maddesinde coğrafi alana yönelik bir sınır getirilmiştir. Yasa maddeleri dikkate alındığında işçi ile yapılacak olan rekabet yasağına ilişkin sözleşme bakımından yer, zaman ve konu bakımından sınırlandırılması gerekmektedir. Somut olayda faaliyet alanı düşünüldüğünde söz konusu coğrafi alan sınırlaması, Rekabet yasağının, sadece müvekkili şirketin faaliyet sahası ve faaliyette bulunduğu aynı sektörle sınırlandığından bu yasağın davalının ekonomik geleceğini tehlikeye düşürdüğünün iddia olunamayacağını, işçinin iktisaden mahvına sebep olacak düzeyde geniş bir alanı kapsadığından çalışma özgürlüğüne, akit serbestisine ilişkin yasal düzenlemelere aykırı olduğu gibi hakkaniyete de uygun değildir.Rekabet yasağının işverene ait işlerden hangisi ya da hangileri ile sınırlandırıldığı net biçimde belirlenmelidir. Özellikle şirketlerin ticaret siciline kayıt sırasında faaliyet alanlarıın geniş tutulduğu ülkemizde işçilerin bütün alanlarda çalışmasının sınırlandırılması mümkün olamaz. İşçinin işverene ait işyerinde yapmakta olduğu işle doğrudan ilgili ve işverenin asıl faaliyet alanına giren işler bakımından böyle bir sınırlama getirilmelidir.Tüm bu nedenlerle işbu davanın reddine dair karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın REDDİNE,
2-Davacının icra takibini yapmada haksız ve kötü niyetli olduğu ispat edilemediğinden davalı vekilinin kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 44,40 TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 601,18 TL'den mahsubu ile artan 556,78 TL fazla harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Kararın niteliği gereği davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı yararına ölçümlenen 4.222,32-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda bir karar verilmesine yer olmadığına
7-HMK' nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 10/12/2019
Katip ...
¸E-imzalıdır.
Hakim ...