TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
KABUL
ESAS NO : 2024/
KARAR NO : 2025/
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI :
DAVALI :
DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ : 15/10/2024
KARAR TARİHİ : 06/05/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 15/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı şirket yetkilisi dava dilekçesinde özetle ; ...'nin ofisinin bulunduğu yerde ticari defterlerinin bulunduğunu, işbu defterlerin bulunduğu yerde bulunan çeşmenin 06/10/2024 yılında patladığını, çeşmenin patlaması sonucu iş yerinde ticari defterlerin zarar gördüğünü, ıslanan evrakları çöpe attıklarını, karar defterinin de çöpe atılan evrakların içinde olduğunu, patlama olayına ilişkin olarak tanıkların mevcut olduğunu beyanla davanın kabulünü talep etmiştir.
HUKUKİ DELİLLER:
Eldeki dosyada; talep eden şirketin vergi borcu bulunup bulunmadığına ilişkin ... Vergi Dairesine, prim borcu bulunup bulunmadığının tespiti için ... ... İl Müdürlüğüne, şirketin ticaret sicil özeti için ... Ticaret Sicili Müdürlüğüne müzekkereler yazılarak gerekli belgeler dosya arasına getirtildiği, tanıkların dinlendiği görüldü. Tanık ... 06/05/2025 tarihinde "Benim, davacı şirketin bulunduğu yerin bitişiğinde dükkanım vardır, davacı şirket yetkilisini tanırım, hatırladığım kadarıyla 07/10/2024 günü davacının iş yerinin girişin arka tarafında bulunan el yıkamak için lavabo vardı. Bu lavabonun patlaması sonucu yerlerde sular vardı. Burada bulunan çoğu evrak ıslanmıştı. Bunların içeriğini bilmiyorum ancak baya ıslanmıştı kullanılmaz hale gelmişti biz ...'e yardımcı olduk bunları toplayıp çöpe attık. Bunlar kullanılacak vaziyette değildi bazıları parça parça olmuştu bazıların da ise yazılar bile silinmişti. Patlama olayı pazar günü gerçekleşmişti biz ise pazartesi günü sabahı 9 gibi bunu fark ettik. Kapılarımız bitişik olduğu için su basma olayını bizzat gördüm." şeklinde beyanda bulunduğu görüldü. Tanık ... 06/05/2025 tarihinde; " Benim, davacı şirketin bulunduğu yerin karşısında iş yerim vardır. Şirket yetkilisi olan ... abiyi tanırız, hatırladığım kadarıyla ekim ayının ilk haftasında ... abiyi çekpasla birşeyler yaparken gördüm, bunun üzerine yanına gittiğimde şirketin ofisinin giriş katında bulunan lavabonun patlaması sonucu yerler hep su olmuştu. Bu patlama ile birlikte bir kısım evraklar ıslanmıştı. Kullanılmaz hale gelmişti. Ben, ... abi ve tanık Nurettin bu evrakları toplayıp kullanılacak olanları ayırıp diğerlerini çöpe attık. Bu çöpe attığımız belgeler kullanılamayacak vaziyetteydi yazılar okunmuyordu ıslanmadan dolayı da bazılarının parçaları yırtılmıştı. Ancak bu evrakların hangi evraklar olduğu konusunda bilgi sahibi değilim." şeklinde beyanda bulunduğu görüldü.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Talep, ... Ticaret Sicil Müdürlüğünün ... sicilinde kayıtlı ...'ne ait karar defterinin zayi olduğunun tespiti istemine ilişkindir. TTK m.82/7'ye göre; bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine zayi belgesi verilmesini isteyebilir.
Madde metninde yangın, su baskını veya yer sarsıntısı ibarelerinden sonra yer alan "gibi" sözcüğüyle benzer olayların kastedildiği, ziya haline ilişkin sınırlı sayıda bir düzenleme getirilmediği anlaşılmaktadır (... 11. H.D. 10.05.2017 tarihli, 2016/ E., 2017/ K. sayılı ilamı).Öte yandan, tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir. İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmektedir. Davacı tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri özenle korumakla yükümlüdür.Öncelikle talebin TTK.82/7. maddesinde öngörülen 30 günlük yasal hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığı irdelenmesi gerekmektedir. Talep eden tarafından 06/10/2024 tarihinde çeşmenin patlaması nedeniyle karar defterinin zayi olduğunu belirttiği, dosya kapsamında dinlenen tanık beyanlarınında davacının bildirdiği tarihi desteklediği bu haliyle, 15/10/2024 tarihinde açılan talebin 30 günlük yasal hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşıldığından işin esası incelenmiştir. Talep eden tarafından karar defterinin şirket ofisinin bulunduğu giriş katta bulunan çeşmenin patladığı, çeşmenin patlaması nedeniyle de karar defterinin ıslanmak suretiyle zayi olduğu, tanıklarının beyanları da dikkate alındığında karar defterinin talep edenin iradesi dışında zayi olduğu, talep eden şirketin vergi borcu ve ... borcu bulunmadığı, söz konusu defterlerin şirketin ticari faaliyetine devam edebilmesi için bulunması gereken defterlerden olduğu, zayi belgesi verilmeden de şirketin ticari faaliyetine devam etmesi mümkün olmadığı anlaşılmakla tüm bu hususlar dikkate alınarak ve defterin zayi olmasının da davacının iradesi dışında meydana gelmiş olması nazara alınarak talep edenin talebinin kabulüne aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Talebin KABULÜ İLE; ... Ticaret Sicil Müdürlüğünün ... sicilinde kayıtlı ...'ne ait Karar Defterinin, zayi olduğunun TESPİTİ İLE, bu kararın Zayi Belgesi yerine geçmesine,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 615,40-TL peşin harca başlangıçta yatırılan 427,60-TL harcın mahsubu ile 187,80-TL harcın talep edenden tahsili ile hazineye irat kaydına, tahsili için harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
3-Talebin niteliği itibariyle yargılama giderlerinin talep eden üzerinde bırakılmasına,
4-Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların talep eden tarafa iadesine,
Dair, davacı şirket yetkilisinin yüzüne karşı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesinde ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 06/05/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır