TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023
KARAR NO : 2024
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 1-
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 2-
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 3-
DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 27/12/2023
KARAR TARİHİ : 26/11/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 17/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait ... plaka sayılı araca 08/08/2023 tarihinde plakasını tespit edemediği bir otobüsün çarptığını ve maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmesine sebebiyet verdiğini, müvekkilinin kazanın meydana gelmesine sebebiyet veren sürücü bilgisi ile otobüs plaka bilgisinin tespiti için olay mahallindeki kamera kayıtlarına ulaştığında kazanın davalı ... Sigorta Anonim Şirketine 518771508 poliçe numarası ile sigortalı ... plaka sayılı otobüsün sürücüsü davalı... idaresindeyken meydana geldiğinin ortaya çıktığını, kazada davalı...'nün tam kusurlu olduğunu, davalı sigorta şirketine başvuruda bulunduklarını ancak sonuç alamadıklarını, açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkili adına kayıtlı ... plaka sayılı araçta meydana gelen 100,00 TL hasar bedeli ile belirlenebilir olduğu anda harcı tamamlanmak üzere şimdilik 100,00 TL değer kaybı tazminatının tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen kaza tarihinden itibaren itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, dava konusu aracın tamiri süresince kullanılamaması nedeni ile araç mahrumiyeti ve ikame araç bedelinden kaynaklanan 100,00 TL araç mahrumiyet bedelinin belirlenebilir olduğu anda harcı tamamlanmak üzere davalılar... ile ... 'tan müştereken ve müteselsilen kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ...cevap dilekçesinde özetle; davayı kabul manasına gelmemekle birlikte davacının hakları zaman aşımına uğradığını, kazada davacının %100 oranında kusurlu olduğunu, davacının sunduğu 11.756,24 TL 'lik hasar bedeli faturasını kabul etmediklerini, müvekkili şirketin olayın meydana gelmesinde hiçbir kusurunun bulunmadığını, açıklanan nedenlerle müvekkili kurum yönünden zamanaşımı ve husumet ve yukarıda yazılı olan itirazlarının dikkate alınarak davanın usulden ve esastan reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretin davacı taraf üzerinde yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş cevap dilekçesinden özetle; müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun işbu sigortalı aracın kusuru oranında poliçe teminatının, poliçe limitleri ve poliçe dönemi ile sınırlı olduğunu, zaman aşımı itirazlarının olduğunu, davacı aracın %100 kusurlu olduğunu, davacının dava ikame etmeden önce müvekkili şirkete başvuru şartını yerine getirmediğini, açıklanan nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Deliller;
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğü'ne, azılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır.
Adli Trafik ve Makine Mühendisi Bilirkişilerinin Raporunun Sonuç Kısmı: “1) ... Plakalı Otobüs Sürücü... ’nün; Dava konusu trafik kazasının meydana gelmesinde, yukarıda açıklaması yapılan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun Trafik işaret ve kurallarına uyma zorunluluğu başlıklı Madde 47/D ve Araç manevralarını düzenleyen kurallar başlıklı Madde 67/A bentlerinde belirtilen kuralları ihlal ettiğinden bahisle %100 (Yüzde Yüz) nispetinde kusurlu sayılabileceğine; 2) ... Plakalı Kamyonet Sürücüsü ... ’ün: Dava konusu trafik kazasının meydana gelmesinde idaresindeki aracın harekete geçen araç konumda bulunmadığı ve durarak otobüse yol verme aşamasında olduğu, dolayısıyla 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu veya Yönetmeliğine aykırı bir kural ihlali olmadığına; 3) Trafik kazası sonucu; reel değer kaybı, onarım süresince araçtan mahrumiyet bedeli ve amortisman bedeli hesaplandığında davacıda toplam 35.354,82 TL (OtuzbeşbinüçyüzellidörtTürk Lirası, Sekseniki Kuruş) zarar-ziyan oluştuğu kanaatimizdir." şeklindedir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE
Dava, trafik kazasından kaynaklı hasar bedeli, değer kaybı ve araç mahrumiyet zararı talebine ilişkindir.
Eldeki davaya konu trafik kazası ile ilgili somut değerlendirmeye yer vermeden önce, davalıların sorumluluğunun hukuki temeli ile ilgili kısa açıklamalara değinmekte fayda vardır.
Trafik kazası nedeniyle üçüncü kişilerin uğradığı zararlardan; sürücü TBK m.49'da ifadesini bulan haksız fiil hükümlerine göre, işleten ise KTK m.85'te ifadesini bulan tehlike sorumluluğu hükümlerine göre, sigorta şirketi ise KTK m.91 hükmü gereğince sözleşme hükümlerine göre sürücünün kusuru oranında müteselsilen sorumludur. Burada dikkat edilmesi gereken husus, işleten ve onun sorumluluğunu üstlenen sigorta şirketinin sürücünün kusuru oranında zarardan sorumlu olmalarıdır. Araç sürücüsünün kusursuz olması halinde, sürücü haksız fiil hükümlerine göre zarardan sorumlu olmayacağından işleten ve sigorta şirketinin de zarardan sorumlulukları doğmayacaktır. Bu bağlamda davamıza konu trafik kazasında, kazaya karışanların kusurlu hareketleri ve kusur oranlarının belirlenmesi; sürücü, işleten ve sigorta şirketinin sorumluluğunun belirlenmesi yönünden önem arz etmektedir.
Bu açıklama ışığında dosyamıza konu trafik kazası değerlendirildiğinde, mahkememizce kazaya karışanların kusurlu hareketleri ve kusur oranlarının tespiti cihetine gidilmiştir. Davalı sürücünün KTK m.67'de ifadesini bulan kuralı ihlal ettiği tespit edilmiştir. Kusur tespiti kazanın oluş şekline uygun olduğundan mahkememizce hükme esas alınmıştır.
Davacının aracında oluşan hasar ile ilgili sunulan belgeler gereğince davacının aracında 11.756,24 TL hasar oluştuğu ve sunulan faturaların hasara ve piyasa koşullarına uygun olduğu tespit edilmiştir. Davacının aracında söz konusu hasara göre davacının aracında 30.000,00 TL değer kaybı oluştuğu hesaplanmıştır. Aracın yaşı, kilometresi ve kazadan önceki piyasa rayici ile kazadan sonraki piyasa rayici arasındaki fark kriterine göre yapılan hesaplama Yargıtay kararlarına uygun olduğundan mahkememizce hükme esas alınmıştır. Davacının aracının objektif onarım süresi belirlenerek ve emsal kiralama bedelleri ile amortismanın da düşülmesi sonrasında araç mahrumiyet zararı hesaplanmıştır. Bu hesaplamaya göre davacının aracında 5.354,82 TL araç mahrumiyet zararı olduğu anlaşılmıştır.
Davacı taraf, talebini ıslah etmiş, ıslah dilekçesi davalılara tebliğ edilmiştir.
Davalı sigorta şirketinin kaza tarihinde geçerli olan poliçe limiti tükenmediğinden hasar bedeli ve değer kaybından tam sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır. Davacının sigorta şirketine başvuru yaptığı tarihten 8 iş günü sonrası olan 14/12/2023 tarihinde temerrüde düştüğü anlaşılmıştır. Diğer davalılar aleyhine kaza tarihinden itibaren yasal faize hükmolunmuştur.
Davacının, KTK m.97 gereğince sigorta şirketine yazılı başvuru yapmış olması sebebiyle davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığının kabulü gerekir. Trafik kazasından kaynaklı; sigorta şirketlerine karşı açılan davaların KTK m.97 gereğince zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığına dair; İzmir BAM 20. HD. 2024/209 Esas ve 2024/106 Kararında aynen,
"6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/23273 Esas, 2022/901 Karar sayılı ilamı aynı doğrultudadır.)
Eldeki davada, dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davalıya yüklenmesi mümkün bulunmadığından, arabuluculuk ücretinin davacıya yüklenmesi doğru olmuştur." şeklinde, KTK m.97 sebebiyle sigorta şirketine karşı açılan davaların zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı ve zorunlu arabuluculuk giderinin davacıya yükletilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Bu nedenle eldeki davada, zorunlu arabulucuya ödenen ücretin davacıdan tahsiline karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;
1-Hasar bedeli ve değer kaybı yönünden; 11.756,24 TL hasar bedelinin ve 30.000,00 TL değer kaybının, davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 14/12/2023 tarihinden, davalılar ... - ...Toplu Taşım İşletmeciliği Turizm Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi ve... yönünden kaza tarihi olan 08/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
2-Araç mahrumiyet zararı yönünden; 5.354,82 TL araç mahrumiyet zararının, kaza tarihi olan 08/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... - ...Toplu Taşım İşletmeciliği Turizm Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi ve...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
3-Hüküm tarihi itibariyle hasar bedeli ve değer kaybı yönünden alınması gereken 2.852,36 TL karar ve ilam harcından; bu tazminat kalemleri için yatırılmış 179,90 TL peşin harç ve 709,67 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 1.962,79 TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, hazineye irat kaydına,
4-Hüküm tarihi itibariyle araç mahrumiyet zararı alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcından; bu tazminat kalemi için yatırılmış 89,95 TL peşin harç ve 90,33 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 247,32 TL karar ve ilam harcının davalılar ... - ...Toplu Taşım İşletmeciliği Turizm Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi ve...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, hazineye irat kaydına,
5-Davacı tarafından hasar bedeli ve değer kaybı için yatırılmış 179,90 TL peşin harç ve 709,67 TL ıslah harcı toplamı olan 889,57 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, hazineye irat kaydına,
6-Davacı tarafından araç mahrumiyet zararı için yatırılmış 89,95 TL peşin harç ve 90,33 TL ıslah harcı toplamı olan 180,28 TL'nin davalılar ... - ...Toplu Taşım İşletmeciliği Turizm Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi ve...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 269,85 TL başvurma harcı, 4.600,00 TL bilirkişi ücreti ve 1.135,50 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 6.005,35 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalılar tarafından herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
9-Davacı hasar bedeli ve değer kaybı yönünden kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 30.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
10-Davacı araç mahrumiyet zararı yönünden kendisini vekille temsile ettirdiğinden AAÜT m.13 ve m.13/2 hükümlerine göre hesaplanan 5.354,82 TL vekalet ücretinin davalılar ... - ...Toplu Taşım İşletmeciliği Turizm Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi ve...'den müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
11-Davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı anlaşılmakla; 6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin 12 ve 13. Fıkralarına göre; suç üstü ödeneğinden zorunlu arabulucuya ödenen 3.120,00 TL'nin davacıdan alınarak, hazineye irat kaydına,
12-HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
13-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,
Dair; kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 26/11/2024
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır