T.C.
ANTALYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13.HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ALANYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA: Maddi ve Manevi Tazminat (Trafik Kazasından Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 16/07/2026
KARAR YAZIM TARİHİ: 16/07/2026
Dairemizin yukarıdaki esas numarasında kayıtlı bulunan davanın Türk Milleti adına yapılıp bitirilen istinaf ön incelemesi sonunda;
G E R E K Ç E
Davacılar vekili, davalı ...ın sürücüsü, davalı .... Petrol İnşaat Tarım Turizm Ve Ticaret Limited Şirketi'nin kayıtlı maliki ve davalı .... Sigorta AŞ'nin ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı olduğu ... plaka sayılı araçla, müvekkilleri .. nin eşi, ..... ve .. nin babaları, .... ve .. nin çocukları olan ....'nin yolcu olarak bulunduğu ve sürücüsü dava dışı ... ın olduğu .... plaka sayılı araç arasında meydana gelen trafik kazası sonucu ..nin yaşamını yitirdiğinden bahisle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla her bir davacı için 100.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının işleyecek avans faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı .... için 3.000.000,00 TL, davacı .... için 3.000.000,00 TL, davacı .... için 3.000.000,00 TL, davacı .... için 1.500.000,00 TL ve davacı ... için 1.500.000,00 TL manevi tazminatın işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar .... ve ... Petrol İnşaat Tarım Turizm Ve Ticaret Limited Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalılar ... ve .... Petrol İnşaat Tarım Turizm Ve Ticaret Limited Şirketi adına kayıtlı taşınır ve taşınmaz malvarlığı ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına ve TBK'nın 76. maddesi gereğince 3.000.000,00 TL geçici ödemenin davalılar ... ve .... Petrol İnşaat Tarım Turizm Ve Ticaret Limited Şirketi'nden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesince 28/04/2024 günlü ara kararla ihtiyati haciz talebinin 12.500.000,00 TL sınırlı olmak üzere kabulü ile 1.875.000,00 TL teminat karşılığı davalılar ... ve .... Petrol İnşaat Tarım Turizm Ve Ticaret Limited Şirketi'nin taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişilerde bulunan hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına itiraz yolu açık olmak üzere, yine 28/04/2024 tarihli ikinci bir ara kararla TBK'nın 76. maddesi gereğince her bir davacı için 15.000,00'er TL olmak üzere toplam 75,000,00 TL geçici ödemenin davalılar ... ve .... Petrol İnşaat Tarım Turizm Ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
Davacılar vekili 06/05/2026 tarihli dilekçe ile teminata ve miktarına ve ayrıca geçici ödemenin miktarına itiraz etmiş, ilk derece mahkemesinin 07/05/2026 tarihli ara kararı ile bu itiraz ret edilmiş, davacılar vekili 21/05/2026 tarihli ikinci dilekçesiyle yeniden itiraz beyanında bulunmuş, bu itiraz ise 21/05/2026 tarihli ara kararla tekrar ret edilmiş, davacılar vekili 11/05/2026 tarihli dilekçesiyle 07/05/2026 tarihli, 22/05/2026 tarihli dilekçesiyle 21/05/2026 tarihli ara karar karşı istinaf yasa yoluna başvurmuştur.
Uyap kayıtlarının incelenmesinde ihtiyati haciz kararına karşı davalıların itiraz ettiği ve ilk derece mahkemesince itirazın reddine karar verildiği, bu karara karşı davalılar .... ve .... Petrol İnşaat Tarım Turizm Ve Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulduğu görülmüş ise de, Dairemize gönderilen istinaf formu tarihi dikkate alındığında, ilk derece mahkemesince sadece davacıların istinaf başvurusu nedeniyle istinaf formu düzenlediği anlaşılmakla, istinaf incelemesi davacıların başvurusu ile sınırlı tutulmuştur.
Uyuşmazlık, açılan maddi ve manevi tazminat davasında ihtiyati haciz ve TBK'nın 76. maddesi uyarınca talep edilen geçici ödeme isteğine ilişkindir.
1-Davacılar vekilinin teminata yönelen istinaf itirazları bakımından;
İhtiyati hacizde teminat başlıklı İİK'nın 259/1 maddesi hükmüne göre; ihtiyati haciz istiyen alacaklı hacizde haksız çıktığı taktirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan mesul ve Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 96 ncı maddesinde yazılı teminatı vermeğe mecburdur.
Bununla birlikte 6100 Sayılı HMK'nın 341/1-b maddesi gereğince; İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin reddi kararları, karşı tarafın yüzüne karşı verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları, karşı tarafın yokluğunda verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine verilen kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir. Bunun dışında ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir ile ilgili verilen kararlara karşı başvurulabilecek bir yasa yolu bulunmamaktadır. İİK'nın 259. maddesi gereğince ihtiyati haczin teminat şartına bağlanması halinde davacının teminata ve miktarına karşı başvurabileceği yasa yolu bulunmamaktadır. İİK'nın 265/1-2 maddesine göre teminatın gerekliliğine ve miktarına karşı sadece aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen borçlu veya menfaati ihlal edilen üçüncü kişilere itiraz ve sonrasında istinaf hakkı tanınmıştır. Davacının olası itirazı da yasa yolu itirazı değil, adi itiraz niteliğindedir. Davacılar vekilinin ilk derece mahkemesince ihtiyati haciz kararı için teminat gösterilmesine ilişkin kararına karşı başvurusu adi itiraz niteliğinde olup, davacıların teminata yönelen istinaf yasa yolu başvurusunun reddi gerekir.
2-Davacılar vekilinin geçici ödeme miktarına yönelen istinaf itirazları bakımından;
6100 Sayılı HMK'nun 341/1. fıkrasına göre ilk derece mahkemesinden verilen istinaf kanun yoluna başvurulabilecek olan kararlar; nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü halinde itiraz üzerine verilecek kararlar olarak gösterilmiştir.
6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun geçici ödemeler başlıklı 76. maddesi;
"Zarar gören, iddiasının haklılığını gösteren inandırıcı kanıtlar sunduğu ve ekonomik durumu da gerektirdiği takdirde hâkim, istem üzerine davalının zarar görene geçici ödeme yapmasına karar verebilir.
Davalının yaptığı geçici ödemeler, hükmedilen tazminata mahsup edilir; tazminata hükmedilmezse hâkim, davacının aldığı geçici ödemeleri, yasal faizi ile birlikte geri vermesine karar verir." şeklindedir.
Anılan düzenlemenin 1. fıkrasının gerekçesi "zarar görenin iddiasının haklılığını gösteren inandırıcı kanıtlar sunması ve ekonomik durumunun da gerektirmesi koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, hakime istem üzerine tazminat yükümlüsünün zarar görene geçici ödeme yapmasına karar verme yetkisi tanınmıştır. Ancak fıkrada yapılan düzenleme ile "geçici ödeme kararı ile kesin hüküm sonucunun eda amaçlı bir ihtiyati tedbir aracılığıyla elde edilmesi amaçlanmamaktadır." şeklindedir.
6100 Sayılı HMK'nın 10. kısım 1. bölüm başlığı, "ihtiyati tedbir", 2. bölüm başlığı ise "delil tespiti ve diğer geçici hukuki korumalar" şeklinde düzenlenmiştir. Delil tespitine ilişkin hükümlerden sonra "diğer geçici hukuki korumalar" başlıklı 406. maddesinin 2. fıkrasına göre; ihtiyati haciz, muhafaza tedbirleri ve geçici düzenleme niteliğindeki kararlar gibi geçici hukuki korumalara ilişkin diğer kanunlarda yer alan özel düzenlemeler saklıdır.
406. maddesinin gerekçesinde "bu maddede diğer geçici hukuki korumalar tek tek belirtilmek yerine ihtiyati tedbir ve delil tespiti dışında da geçici hukuki korumalar olabileceğine işaret edilmiştir." 2. fıkranın gerekçesinde "diğer geçici hukuki korumaların bu kısımda düzenlenen geçici hukuki korumalar karşısındaki durumu açıklanmıştır... Bu bölümde düzenlenen ihtiyati tedbir ve delil tespiti dışında, diğer geçici hukuki korumalar kendi özel hükümlerine tabidir. Bu sebeple bu bölüm hükümlerinin doğrudan diğer geçici hukuki korumalara uygulanması mümkün değildir; ayrıca bu şekilde bir uygulama birçok sakıncayı içinde barındırmaktadır." denilmek suretiyle açıkça 6100 Sayılı HMK'nın ihtiyati tedbir hükümlerinin diğer geçici hukuki korumalara uygulanmasının mümkün olmayacağı vurgulanmıştır.
Öte yandan geçici ödeme talebinde bulunulabilmesi için herhangi bir zaman kısıtlaması bulunmadığına göre yargılamanın her aşamasında talepte bulunulabileceği gibi reddedilmesi halinde yeniden istenebilir. Ortaya çıkan yeni delillerle zaten hükmedilen bir geçici ödemeye ek olarak yeniden bir geçici ödeme talebinde bulunulabilir.
Tüm bu nedenlerle; 6098 Sayılı TBK'nın 76. maddesinde düzenlenen geçici ödeme kararı gerek koşulları ve gerek teminat bakımından ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir olarak nitelendirilmesi mümkün değildir. Söz konusu düzenleme 6100 Sayılı HMK'nın 406. maddesi gereğince ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz dışında kendi özel kanununda düzenlenen geçici bir hukuki koruma tedbiri olup, gerek madde metninde, gerekse 6100 Sayılı HMK'nun 341. maddesinde uyuşmazlığa konu karara karşı kanun yoluna başvurulabileceği açıkça gösterilmediğinden (benzer Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 15/11/2021 gün ve 2021/9901 esas, 2021/14123 karar sayılı Bölge Adliye Mahkemesi Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesi İstemine Dair Karar) davacılar vekilinin geçici ödemeye ilişkin istinaf başvurusunun usulden reddi gerekir.
Hal böyle olunca 07/05/2026 ve 21/05/2026 tarihli ara kararlara karşı istinaf yasa yolu açık olmadığından davacılar vekilinin dilekçesinin istinaf dilekçesinin usulden reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davacılar vekilinin istinaf dilekçesinin USULDEN REDDİNE,
2-Davacılar tarafından her iki ara kara gereği yatırılan 2.002,00'er TL istinaf kanun yoluna başvuru harçlarının Hazineye gelir kaydına, 732,00'er TL istinaf karar harçlarının talepleri halinde iadesine,
3-Yapılan istinaf giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
4-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği ile harç tahsil işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
İlişkin dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda 16/07/2026 tarihinde, 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-f madde ve fıkrası gereğince KESİN olarak oy birliği ile karar verildi.