T.C.
ANTALYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2017/672 Esas
KARAR NO : 2020/270
DAVA : Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma Veya Çıkarılmaya İlişkin)
DAVA TARİHİ : 17/11/2017
KARAR TARİHİ : 23/06/2020
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma Veya Çıkarılmaya İlişkin) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; kızı ...'ın ... yılından bu yana akli dengesinin yerinde olmadığını, ilk olarak ... Ruh Sağlığı ve Hastalıkları hastanesinde daha sonra .... ... Ruh ve Sinir Hastalıkları hastanesinde tedavi gördüğünü, akli dengesi yerinde olmadığından ve sürekli ilaç kullanmak zorunda olduğundan işlerini gereği gibi takip edemediğini, ayrıca kendi başına karar verme gücü olmadığını, bu nedenle Antalya .... Sulh Hukuk Mahkemesinin ..../... Esas .../... Karar sayılı ilamı ile kızının yasal danışmanı olarak atandığını, kızının tedavi gördüğü süre içerisinde kandırılarak davalı şirkete ortak edildiğini taraflarına gelen vergi borcu neticesinde öğrendiklerini, kızının madde bağımlısı olduğunu, bu maddeler nedeniyle kandırılarak şirkete ortak edildiğini beyanla kızı ...'ın davalı şirketteki %40 ortaklığının iptali ile pay defterinden kaydının silinerek bu hususun Ticaret ve Sicil Odasına bildirilmesini talep etmiştir.
Davalı ... mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde özetle; kendisininde davacı ... gibi işe alınacağından bahisle sigorta işlemlerinin yaptırılması amacıyla notere götürülmek suretiyle ... tarafından kandırılarak şirkete ortak edildiğini, okuması yazması olmadığını, o dönemde yakın arkadaşı olan ... vasıtasıyla ... ... ile tanıştığını, maddi zorluklar çektiğini ve işe ihtiyacı olduğunu, kendisinin orada çay ve temizlik işleri yapacağını düşünerek imza attığını, şirketin vergi dairesine olan borçları nedeniyle açılan davalarda kendisinin durumu anlatmaya çalıştığını, davacı ... isimli kişinin de kendisi gibi kandırılmış olabileceğini, ve hakkında açılan haksız davanın reddini talep etmiştir.
Davalı şirket adına usulüne uygun duruşma gününü bildirir meşruhatlı davetiye tebliğ edilmiş, ancak davalı şirket tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak .... Limited Şirketine ait sicil dosyası dosyamız arasına celp edilmiştir.
.... Hastanesi Başhekimliği'ne ve .... Hastalıkları Hastanesi Başhekimliği'ne, .... Devlet Hastanesi Başhekimliği'ne müzekkere yazılarak davacı ...'ın tedavi evrakları dosyamıza celp edilmiştir.
Antalya Vergi Dairesi'ne müzekkere yazılarak davalı şirketin vergi borcu sorulmuş olup, .... tarihi itibariyle kayıtların tetkikinde gecikme zammı dahil toplam ... TL vergi borcu olduğuna dair gelen cevabi yazı dosyamız içerisine alınmıştır.
Sosyal Güvenlik Kurum Başkanlığı'na müzekkere yazılarak davalı şirketin ... tarihi itibariyle .... TL borcunun olduğuna dair gelen cevabi yazı dosyamız içerisine alınmıştır.
Yargılama sırasında davacı tanıkları ... ve ... .... tarihli oturumda beyanları alınmıştır.
Mahkememizce davacının şirkette pay sahibi oludğu ... tarihi itibari ile fiil ehliyetine (şirkette pay sahibi olmaya ilişkin) sahip olup olmadığı hususunda İstanbul Adli Tıp Kurumundan rapor alınmasına karar verilmiş, Adli Tıp .... .İhtisas Daire Başkanlığı'nın ... tarihli raporunda özetle; "... Görülmekte olan Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma veya Çıkarılmaya İlişkin) davası nedeniyle “.... tarihi itibari ile fiil ehliyetine (şirkette pay sahibi olmaya ilişkin) sahip olup olmadığı” sorulan ... kızı, ... doğumlu ...’ın Kurulumuzca .... tarihinde yapılan muayenesi sonucunda elde edilen bilgi ve bulguların yorumlanmasından; halen aktif psikopatoloji saptanmamakla birlikte, dosyadaki tıbbi belgelerin incelenmesiyle kişide (Bipolar Affektif Bozukluk) denilen (manik) ve (depresif) ataklarla seyreden ve arada tam bir akli sağlık içinde olduğu (serbest ara devre)’lerden oluşan ruhsal rahatsızlığının mevcut olduğunun anlaşıldığı, dava dosyasının değerlendirmesinde kişinin şirkette pay sahibi olduğu .... tarihinde tam bir akli sağlık içinde olduğu serbest ara devrede olduğu, işlem tarihinde fiili ehliyetini müessir ve kişide şuur ve harekat serbestisi ile olayları kavrayıp onlardan sağlıklı sonuçlara varabilme yeteneğini ortadan kaldıracak veya azaltacak mahiyet ve derecede herhangi bir akıl hastalığı veya zeka geriliği olduğuna delalet edecek herhangi bir tıbbi bulgu ve belgeye rastlanmadığı, işlem tarihinde menfaatlerini müdrik ve telkinlere mukavim olabileceği, kendi hür iradesi istikametinde serbest olarak eylem ve işlemlere girişebileceği tıbbi kanaatine varıldığı; bu duruma göre ...’ın şirkette pay sahibi olduğu .... tarihinde fiil ehliyetine haiz olduğu oy birliği ile mütalaa olunur..." kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Mahkememizce dava dosyasının re'sen seçilecek şirketler konusunda uzman bilirkişiye tevdi ile taarfların iddia ve savunmaları doğrultusunda ve özellikde davacının haklı nedenle şirketten çıkması için gereken şartların bulunup bulunmadığı, şirket adına herhangi bir işlem yapıp yapmadığı, yapmadı ise işlemlerin kim tarafından yürütüldüğü hususlarını kapsar mahiyette rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi tarafından mahkememize sunulan ... tarihli raporda özetle; "...•Davacı ...’ın ... tarihinden itibaren %40 hisse oranı ile davalı .... .Şti.nin ortağı olduğu ve ortaklığının halen devam ettiği,
•Davalı şirkete ortak olmak için gerekli olan belgelerin bizzat davacı ... tarafından değişik tarihlerde değişik kurumlara düzenlettirilerek teslim aldığı ve imzalarını ihtiva eden yukarıda belirtilen kayıt ve belgeler davacı ... tarafından davalı şirkete teslim edildiği ve davacı ...’ın ... tarihinde davalı ... Ltd.Şti. %40 hisse oranı ile ortak olduğu ve davacı ortaklığının ... tarihinde .... ticaret siciline ... ... tarafından tescil ettirildiği,
•Adli tıp kurul raporuna göre, davacı ...’ın davalı .... .Şti. %40 hisse oranı ile ortak olduğu ... tarihinde fiil ehliyetinin olduğu tespit edildiğinden, davacı yasal danışmanın davacı ...’ın davalı şirkete ortak olma tarihi olan ... tarihinde kendi başına tek olarak karar verme gücü olmadığı iddiasının yerinde olmadığı,..." şeklinde tespit ve rapor edilmiştir.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE; Dava, TTK 638. Maddesi gereğince haklı sebeple şirketten çıkma istemine ilişkindir.
TTK 638.maddesinde; "Şirket sözleşmesi, ortaklara şirketten çıkma hakkını tanıyabilir, bu hakkın kullanılmasını belirli şartlara bağlayabilir.
Her ortak haklı sebeplerin varlığında şirketten çıkmasına karar verilmesi için dava açabilir. Mahkeme istem üzerine, dava süresince, davacının ortaklıktan doğan hak ve borçlarından bazılarının veya tümünün dondurulmasına veya davacı ortağın durumunun teminat altına alınması amacıyla diğer önlemlere karar verebilir.." düzenlemesi mevcuttur.
Mahkememizce öncelikle davacı ortak yönünden limited şirketten çıkma talebine ilişkin haklı sebeplerin bulunup bulunmadığı hususunun araştırılması gerektiği anlaşılmıştır.
Haklı sebep olarak davacının akıl sağlığının yerinde olmadığı iddiası karşısında yasal danışman tarafından açılan davada taraf ehliyetinin bulunup bulunmadığına ilişkin yapılan değerlendirmede;
Antalya ... .Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... tarih .../... Esas - .../... Karar sayılı ilamı ile davacı ...'ın TMK 429.maddesi gereğine fiil ehliyetinin sınırlandırılmasına, TMK'nun 429.maddesinde yer alan işlerde (dava açma ve sulh olma, taşınmazların alımı satımı, rehnedilmesi, olağan yönetim sınırları dışında kalan yapı işleri, ödünç verme ve alma, ana parayı alma, bağışlama, kambiyo taahhüdü altına girme ve kefil olma) görüşü alınmak üzere ...'ın yasal danışman olarak atanmasına karar verildiği, davacı olarak yasal danışman tarafından mahkememize ibraz edilen ... tarihli dilekçe ile eldeki davanın açıldığı görülmüştür.
Yargıtay 12.Hukuk Dairesi'nin 29/09/2014 tarih 2014/17243 Esas- 2014/22717 Karar sayılı emsal içtihatında; "...4721 sayılı TMK .nun 429. maddesi uyarınca, kısıtlanması için yeterli sebep bulunmamakla beraber korunması bakımından fiil ehliyetinin sınırlanması gerekli görülen ergin bir kişiye belli işlemlerde işlerde görüşü alınmak üzere bir yasal danışman atanacağı hususu düzenlenmiştir.
“Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 23.3.1994 tarih ve E.1994/2054, K.1994/ 2859 sayılı kararında, önceki Medeni Kanunumuzun 379. maddesi (TMK. m.429) uyarınca atanan müşavirin, niteliği ne olursa olsun, vekil sıfatıyla hareket etme, danışmanı olduğu kişi adına dava açma, başkalarına karsı yasal temsilci gibi davranıp vekalet verme haklarına sahip olmaması ve hak sahibinin, danışmanın usulsüz olarak açtığı davaya yargılama sırasında icazet de vermemesi karsısında, davanın, dava ehliyetinin yokluğu nedeniyle reddi gerektiği..." belirtilmiştir.
Davacı ... .... tarihli duruşmada alınan imzalı beyanında dava yasal danışman ... tarafından açılmış ise de ; açılan davadan haberdar olduğunu ve davaya icazet verdiğini belirtmiş olmakla açılan davada taraf ehliyetinin bulunduğunun kabulü gerekmiştir.
Davanın esasına ilişkin olarak davacı ortak ...'ın haklı sebeple limited şirket ortaklığından çıkma talebine ilişkin mahkememizce yapılan değerlendirmede;
Bilindiği üzere limited ve anonim şirketlerde, şirketin haklı sebeplerle feshi ve şirket ortaklığından çıkma için haklı sebep teşkil edecek nedenlerin hangi haller olduğu hususu Türk Ticaret Kanununda sayılmamış olup, doktrinde ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin emsal içtihatlarında "şirketin kötü yönetilmesi ve ortaklar arasında ciddi anlaşmazlıklar bulunması," "şirketin kuruluş gayesini gerçekleştirmesinin imkansız olması," "şirket varlıklarının yanlış kullanılması veya israf edilmesi," "azınlığa karşı fiili veya manevi güç baskı uygulanması," "azınlığın meşru taleplerinin devamlı olarak reddedilmesi" ve "pay sahiplerinin şirketteki hareket kabiliyetinin ortadan kalkması," şirketin feshi ve ortaklıktan çıkma açısından haklı sebep olarak örnek olarak sayılmıştır.
Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 30/05/2011 tarih 2009/13534 Esas - 2011/6492 Karar sayılı emsal içtihatında; "...Haklı sebep kavramı tanımlanmadığından her davada hukuki ve maddi olayların özelliği dikkate alınarak iddiaların haklı sebep teşkil edip etmeyeceklerinin irdelenmesi gereklidir. Şirketin devamı olarak zarar etmesi, kuruluş gayesinin gerçekleşmesine imkan kalmaması, ortaklar arasındaki ciddi anlaşmazlıklar, ortağın bakiye harcını ödemekte temerrütü gibi sebepler anılan yasa maddesinde haklı sebeplere örnek olarak sayılabilir..."
Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 24/06/2019 tarih 2017/4286 Esas- 2019/47152 Karar sayılı emsal içtihatında; "...Dava limited şirket ortaklığından haklı nedenle çıkmaya izin verilmesi ve ayrılma akçesinin tahsili istemine ilişkindir. Davacı vekili dava dilekçesinde haklı nedenle çıkma istemine ilişkin çeşitli iddialar ileri sürmüş ve mahkeme kararında hükme esas alındığı belirtilen bilirkişi raporunda da davacının haklı neden olarak ileri sürdüğü iddialar tek tek değerlendirilerek bu iddiaların haklı neden teşkil edip etmediği hususunda görüş bildirilmiştir.
...
Mahkemece şayet bilirkişi raporuna itibar edilmiyorsa bu durum kararda belirtilerek, bilirkişi raporunda doğru olmadığı değerlendirilen davacı iddialarının hangi delil ve gerekçeler ile ortaklıktan çıkma için haklı neden kabul edildiğinin Yargıtay denetimine elverişli şekilde açıklanarak karar verilmesi..." gerektiği belirtilmiştir.
Davacının yasal danışmanı ... tarafından açılan ve yargılama sırasında davacı şirket ortağı ... tarafından icazet verilen limited şirket ortaklığından çıkma istemine ilişkin davada; Adli Tıp Kurumu ... .İhtisas Kurulu'nun .... tarihli raporunda davacının şirkette pay sahibi olduğu, ... tarihinde tam bir akli sağlık içinde olduğu, serbest ara devrede olduğu, işlem tarihinde fiil ehliyetine müessir ve kişide şuur ve hareket serbestisi ile olayları kavrayıp onlardan sağlıklı sonuçlara varabilme yeteneğini ortadan kaldıracak veya azaltacak marifet ve derecede herhangi bir akıl hastalığı veya zeka geriliği olduğuna delalet edecek herhangi bir tıbbi bulgu veya belgeye rastlanmadığı, işlem tarihinde menfaatlerini müdrik ve terkinlere mukabil olabileceği, kendi hür iradesi istikametinde serbest olarak eylem ve işlere girişebileceği, tıbbi kanaatine varılmış, yine mali müşavir tarafından ibraz edilen ... tarihli raporda da davacının halen davalı şirketin ortağı olduğu ve ortaklığının devam ettiği belirtilmiştir.
Adli Tıp Kurumu ... .İhtisas Kurulunun yukarıda tarih ve sayısı belirtilen raporunda dosyada bulunan tedavi evraklarına göre davacı şirket ortağının halen aktif psikopatoloji saptanmamakla birlikte, bipolar affektif bozukluk denilen manik ve depresif ataklarla seyreden ve arada tam bir akli sağlık içinde olduğu serbest ara devrelerden oluşan ruhsal rahatsızlığının olduğu hususu da tespit edilmiştir.
Adli Tıp raporu ile davacının şirkete ortak olduğu tarih itibariyle şirket ortağı olmaya ilişkin ehliyetinin bulunduğu belirtilmiş ve bu yönü ile haklı sebebe ilişkin gerekçesi ispat edilememiş ise de; yargılama sırasında dinlenen davacı tanıkları ... ve ... ile yasal danışman ... davacının .... - ... yıllarında rahatsızlandığını ve tedavi görmeye başladığını, iradesinin şirkette işçi olarak çalışma yönünde olduğunu belirtmişler, dosyaya celp edilen tedavi evraklarından da davacının belirtilen yıllardan itibaren tedavi gördüğü anlaşılmıştır. Davalı şirket müdürü ...'da yargılama sırasında kendisinin de şirkette işçi olarak çalıştığını ancak farkında olmadan şirkete ortak edildiğini, davacı ile aynı konumda olduğunu beyan etmiştir. Tüm bu hususlar dikkate alındığında arada tam bir akli sağlık içinde olan serbest ara devrelerden oluşan ruhsal rahatsızlığı bulunan ...'ın hiçbir zaman şirkete ortak olma gayesinin olmadığı, iradesinin şirkette işçi olmaya yönelik olduğu, ortak sıfatıyla şirkette hareket kabiliyetinin olmadığı anlaşılmış bu hali ile halen faal olmayan davalı şirkette ortaklığının devam etmesinde korunmaya değer menfaatinin de bulunmadığının kabulü ile şirket ortaklığından çıkmaya ilişkin haklı sebebin davacı ... yönünden somut olayda oluştuğunun kabulü ile davacının davalı şirketten çıkmasına karar vermek gerekmiştir.
Her ne kadar dava dilekçesinde şirket müdürü ...'a da husumet yöneltilmiş ise de ; ortaklıktan çıkmaya ilişkin davada şirket müdürüne husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığı, yasal hasmın şirket olduğu anlaşılmakla .... (...) yönünden açılan davanın pasif husumet dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş açıklanan nedenlerle aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KISMEN KABUL, KISMEN REDDİNE,
Buna göre Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğünün ... sicil numarasında kayıtlı .... .... .... ... LİMİTED ŞİRKETİ’nin ortaklarından davacı ...’ın haklı sebeplerle ortaklıktan ÇIKMASINA, davacı ...’ın hisselerinin şirket üzerinde BIRAKILMASINA,
Karardan bir örneğinin Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne GÖNDERİLMESİNE,
2-Davanın şirket müdürü ... (...) yönünden pasif husumet dava şartı yokluğu nedeni ile REDDİNE,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli ... TL harçtan peşin olarak alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalı şirketten tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Davacı tarafından yapılan ... TL tebligat ve müzekkere, ... TL adli tıp fatura ücreti olmak üzere toplam ... yargılama giderinin davalı şirketten tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
5-Davalı şirket tarafından yapılan .... TL bilirkişi ve posta yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davacı ve davalı ... kendini vekil ile temsil ettirmediğinden vekalet ücreti verilmesine YER OLMADIĞINA,
7-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde istek aranmaksızın taraflara İADESİNE,
Dair; davacı yasal danışmanı ... ve davalı ...'ın yüzüne karşı, davalı şirketin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/06/2020
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır