T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21. HUKUK DAİRESİ 2023/1741 Esas 2026/918 Karar
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
21.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2023/1741
KARAR NO : 2026/918
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ : ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 15/09/2021
NUMARASI : 2018/52 Esas 2021/612 Karar
DAVA : Tazminat (Şirket Yöneticilerinin Sorumluluğundan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 22/01/2018
KARAR TARİHİ : 13/07/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 13/07/2026
Taraflar arasındaki şirket yöneticilerinin sorumluluğuna dayalı tazminat istemine ilişkin davanın yapılan yargılaması sonunda, ilamda yazılı gerekçeyle davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı, davacı tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
DAVA
Davacı dava dilekçesinde özetle; ortağı olduğu ...Ltd.Şti.'nin 2010 yılında ... Ort. A.Ş. ile ortak olarak ... ...A.Ş. adını aldığını, şirketin medikal cihazların üretimi ve satışını yaptığını, bu medikal cihazların tasarımcısı olduğunu ve aynı zamanda ...şirketinin de kurucusu olduğunu, bu şirketin de daha sonra ...A.Ş. şirketi bünyesine alındığını, şirket ortaklığı gerçekleşirken 05/10/2010 tarihinde şirketin temsil yetkisinin düzenlendiğini ve daha sonra alınan 14/03/2012 tarihli yönetim kurulu kararı ile şirketin yönetim kurulu başkanı ..., başkan vekili ... ile üye ...'ın şirketi temsil ve imza yetkilisi olmalarını ve bu yetkileri birlikte müştereken atacakları imza ile kullanacakları şeklinde değiştirildiğini, fakat buna aykırı olarak yapılan işlemler ile şirketin zarara uğratıldığını, şirket ortaklarından ... ve ...'in 21/03/2012 tarihinde davacıdan gizli olarak aldıkları karar ile davacının imzası olmadan şirket demirbaşlarının değerinin altında satış kararı alındığını, davacının gayrimenkullerinin teminat olarak gösterilerek ... A.Ş. ve ... tarafından ...'tan yüklü miktarda kredi kullanıldığını, bu kredi kullanımında herhangi bir muvafakatinin olmadığını, imzası olmamasına rağmen üçüncü kişilere 3.000.000,00-TL tutarında münferit ödemeler yapıldığını, firmada olduğu sürece firmanın kâr etmesi için elinden geleni yaptığını, fakat davalıların hukuka aykırı işlemleri ile şirketin kıymetli gayrimenkullerini yarı fiyatına ve şirketin araçları ile depodaki hammaddeleri ve makine parkını, toplam değeri 3.000.000 Euro olan cihazları ve makineleri sattığını, bu malları satın alan bazı firmaların, bir kısmının davalıların gizli ortak olduğu kendi firmaları olduğunu, bu satışların tamamının değerinin altında olduğunu ve bedellerinin büyük kısmının şirketin kasasına aktarılmadığını, 06/07/2012 tarihli Olağan Genel Kurul toplantısında 2011 yılı bilanço ve kâr/zarar hesaplarının görüşüldüğünü, denetçi raporu ve bilançonun gösterilmediğini, bu nedenle davacının yönetim kurulu üyelerini ve bilançoyu ibra etmediğini, bundan dolayı yönetim kurulu başkan vekilliğinin düşürülerek kurucusu olduğu firmadan uzaklaştırıldığını, bu tarihten sonra şirketin aktif olarak faaliyet göstermesine rağmen şirketin 3.000.000,00 Euro'luk makina ve cihazlarının parça parça satıldığını ve bu satışlardan elde edilen paranın akibetinin belli olmadığını, davalıların yapmış olduğu usulsüzlüklerden son 1 yılda haberdar olduğunu, şirkete sokulmadığını, yönetim kurulu ve genel kurul toplantılarına çağrılmadığını, davalıların yapmış oldukları hukuka aykırı işlem ve eylemlerin hissedarlar sözleşmesine aykırı olduğunu ve bu davranışlar sebebi ile ... A.Ş. temsilcileri ve yönetim kurulu üyelerinin zarardan sorumlu olduğunu belirterek davalılar tarafından uğratılan zararın bilirkişi incelemesi ile hesaplanarak fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 1.000 TL'nin davalılardan müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından da tek başına atılan imzalar sonucunda şirket aleyhine ve şirketi açık bir şekilde zarara uğratan işlemler yapıldığını, davacının kendi lehine şirket üzerinden pek çok kez haksız kazanç sağlayarak sebepsiz yere zenginleştiğini, davacının kendi hukuka aykırı fiilleri ile şirketi zarara uğrattığı göz önüne alındığında davacının bu iddialarının hakkın kötüye kullanılması kapsamına girdiğini, davacı tarafından ortaklık süresine ve ortaklığın bitmesinden 2 yıl süre ile şirket rekabet yasağı bulunmasına karşın bu yasağa riayet edilmediğini, davacının iddiasının aksine ...'den kiralanan 5 adet ... tezgaha ilişkin ödemelerin yapıldığını ve faturaların ... A.Ş.'ye kesildiğini, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, davacının taraf ehliyeti bulunmadığını, husumet itirazları doğrultusunda davanın dava şartı yokluğundan aksi halde zamanaşımı itirazları doğrultusunda zamanaşımı, hakkaniyete aykırı olduğundan esastan reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; davacının gayrimenkul satışına yönelik iddiası dışındaki; ... tezgahın satışı ve kiralanması, alüminyum hammaddesinin, hurdaya çıkarılan malzemelerin, demirbaşlarının değerinin altında satıldığı, bu şekilde şirketin zarara uğratıldığına ilişkin iddialarını ispatlayamadığı, şirketin 3 imza ile temsili gerektiğine yönelik ise, şirketin genel kurul toplantılarında, yönetim kurulunun üç üyesinin müşterek imzaları ile şirketi temsil etmelerine ilişkin alınmış bir kararın bulunmadığı, üç imza kuralının yönetim kurulunun 14/03/2012 tarihli kararı ile alındığı ancak uygulanmadığı, hem davalı ...'ın, hem de davacı ...'un 2012 yılı ve öncesine ait ödeme talimatlarında tek imza ile banka ödeme talimatı işlemlerinin yapıldığı, taşınmazın değerinin altında satıldığı iddiasına yönelik olarak bilirkişi raporuna göre taşınmazın değerinin altında satıldığı belirtilmiş ise de, bu şekilde oluşan zararın davacı ortağın doğrudan oluşan zararı olmadığı, bu sebeple zararın kendisine ödenmesini isteyemeyeceği gerekçeleriyle; " davanın reddine" dair karar verilmiş, karara karşı davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı istinaf dilekçesinde özetle; Şirketi 3 imza ile temsil zorunlu iken, kamu kurum ve kuruluşlarının eski imza sirkülerini kullanılarak yanıltıldığını, bu hususun incelenmediğini, bu hususa ilk derece mahkemesi gerekçesinde değinilmediğini, şirket defterlerini kaçırıldığını ve ilk derece mahkemesince incelenmediğini, davalıların bu kötüniyetli davranışlarının göz ardı edildiğini, istedikleri belgelerin dosyaya getirilmediğini, bankacılık işlemlerine ilişkin ... ... Şubesi ile ... Bankası ... Şubesinden CD'ler getirtilmesine rağmen hiçbir incelemenin dosyada bulunmadığını, bilirkişi raporuna yaptıkları itirazların dikkate alınmadığını, evrakta sahtecilik yapıldığını, kamu kurumlarını yanıltıcı belgeler düzenlendiğini, 21/03/2012 tarihinde şirket ortaklarından ... ve ... Şirketi 3 imza ile temsil zorunluluğu olmasına rağmen, müvekkilden gizli, yönetim kurulu kararı alarak şirketin demirbaşlarını, gayrimenkullerini, araçlarını, ... tezgahlarını, ham maddelerini değerinin altında satışı hakkında karar aldıklarını, ... tezgahlarının satış paralarının kasaya hiç girmediğini, kamu bankası yan kuruluşu olan ...'e ait iddialarının da incelenmediğini, bu konuda rapor alınmadığını, ...- ... A.Ş'nin de dolandırıldığını, ... Şirketine mal kaçırdırıldığına dair iddialarının da incelenmediğini, ...'nun da dolandırıldığını, bu konuda hiçbir incelemenin yapılmadığını, Ankara 5. Ağır Ceza Mahkemesince alınan raporda şirketin zarara uğratıldığının tespit edildiğini, bu durumda davanın reddinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Dava; TTK'nun 553. maddesine dayalı anonim şirket yönetim kurulu üyelerinin sorumluluklarına dayalı tazminat istemine ilişkindir.
6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;
Şirket ortağı olan davacı yan, dava dışı ... ... Anonim Şirketinin yönetim kurulu üyeleri olan davalıların, şirket yönetimi sırasında, şirketi temsil konusunda alınan kararlara uymayarak şirkete ait taşınmazları, araçları, demirbaşları ve hammaddeleri değerinin altında davalıların gizli ortağı olduğu şirketlere satarak şirketi zarara uğrattıklarını iddia etmiş, davalılar ise, davacının şirketi zarara uğratan işlemler yaptığını, haksız kazanç elde ettiğini, bu davanın kötüniyetle açıldığını, davanın reddi gerektiğini savunmuşlardır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık şirket yönetim kurulu üyeleri olan davalıların, dava dışı ... ... Anonim Şirketini hukuka aykırı eylemleri ile zarara uğratıp uğratmadıkları hususuna ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nın 553/1.maddesinde; kurucuların, yönetim kurulu üyelerinin, yöneticilerin ve tasfiye memurlarının, kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusurlarıyla ihlal ettikleri takdirde, hem şirkete hem pay sahiplerine hem de şirket alacaklılarına karşı verdikleri zarardan sorumlu olacakları, 6102 sayılı TTK'nın 555/1.maddesinde; şirketin uğradığı zararın tazminini, şirket ve her bir pay sahibinin isteyebileceği, pay sahiplerinin tazminatın ancak şirkete ödenmesini isteyebilecekleri, 6102 sayılı TTK'nın 557/1.maddesinde; birden çok kişinin aynı zararı tazminle yükümlü olmaları hâlinde, bunlardan her birinin, kusuruna ve durumun gereklerine göre, zararın şahsen kendisine yükletilebildiği ölçüde, bu zarardan diğerleriyle birlikte müteselsilen sorumlu olacağı düzenlemeleri yer almaktadır.
Bilindiği üzere, yasa ve ana sözleşmenin kendilerine yüklediği görevleri gereği gibi yerine getirmeyen şirket yöneticileri bu yüzden oluşan zararlar nedeniyle ortaklığa, ortaklara ve ortaklık alacaklılarına karşı sorumludur. Yönetici aleyhine açılacak sorumluluk davasında asıl dava hakkı ortaklığa aittir. Ancak, zarar gören ortakların da yöneticiler aleyhine dava açma hakkı bulunmaktadır. Yöneticinin, ortaklığın mal varlığını azaltan veya kötüleştiren yasa ve ana sözleşme hükümlerine aykırı davranışları, ortaklar ve alacaklıların da dolaylı zarar görmesine yol açar. Zira, bu tür tasarruflar payları oranında ortakları etkiler. Bir başka deyişle, ortaklığın doğrudan doğruya zarar görmesi, ortakların dolaylı zararı olarak sonuç doğuracaktır. Şirket yöneticisi hakkında ortakların ve şirket alacaklılarının tazminat davası açma hakkını düzenleyen 6102 sayılı TTK'nın 555. maddesi gereğince; şirketin uğradığı zararın tazminini, şirket ve her bir pay sahibinin isteyebilir. Pay sahipleri tazminatın ancak şirkete ödenmesini isteyebilecektir.
Mahkemece taraf delilleri toplanarak alınan 20/02/2020 tarihli bilirkişi heyet raporunda ve 25/03/2021 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; "... ...parseldeki arsa nitelikli olan taşınmazın satışına ilişkin olarak, .... Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin söz konusu taşınmazı 10/05/2012 tarih ve 20209 yevmiye numaralı satış işlemi ile ... Sanayi Ticaret Ltd. Şti.'ye 955.000,00 TL satış bedeli ile şirket yönetim kurulu üyeleri olan davalılar ... ve ...'ın resmi senetteki imzaları ile satıldığı, söz konusu satışın dava dışı ...A.Ş. defterlerine KDV hariç 955.000,00 TL olarak kaydedildiği, 21/09/2011 tarihli ekspertiz raporuna göre söz konusu taşınmazın değerinin 1.300.000 TL olarak belirlendiği, bilirkişi heyetince yapılan incelemede ise taşınmazın satış tarihi olan 10/05/2012 tarihindeki değerinin 2.143.295,23-TL olarak belirlendiği, 21/03/2012 tarihli 18 nolu Yönetim Kurulu kararında ... marka ... tezgahın minimum 175.000 USD'ye satışına ilişkin karar alındığı, söz konusu kararın altında yönetim kurulu başkanı ... ve yönetim kurulu üyesi ...'ın imzasının bulunduğu, dava dışı şirketin ticari defterlerinde söz konusu satışa ilişkin bir belgeye ulaşılamadığı, dava dışı şirketin genel kurul toplantılarında, yönetim kurulunun üç üyesinin müşterek imzaları ile şirketi temsil etmelerine ilişkin alınmış bir genel kurul kararına rastlanmadığı, üç imza kuralının yönetim kurulu kararı ile alındığı ancak uygulanmadığı, gerek ...A.Ş. gerekse de ...Ltd. Şti.'yi temsilen hem davalı ..., hem de davacı ... tarafından 2012 yılı ve öncesine ait ödeme talimatlarında tek imza ile banka ödeme talimatı işlemlerinin yapıldığı, dava dosyasına mübrez 5 Adet ... Tezgahın ...'den kiralanmasına ilişkin olarak ...'in dolandırıldığına ve dava dışı şirketin zarara uğratıldığına ilişkin bir bulguya rastlanmadığı, davacı, alüminyumun kilosu 3 TL'den hurdacıya satıldığını beyan etmesine rağmen alüminyum hammaddenin hangi tarihte ve hangi şirkete satıldığına ilişkin bir bilgiye yer vermediği, hurdaya çıkarılan malzemelerin faturasız olarak 85.000 TL bedel ile ... firmasına satıldığı ve aradaki farkın haksız kazanca konu olduğunun iddia edilmesine rağmen, davacı tarafça söz konusu iddiayı tevsik edici belgelerin dava dosyasına sunulmadığı, mevcut bilgi ve belgeler kapsamında böyle bir satışın olup olmadığına ve haksız kazanç elde edildiğine ilişkin bir kanaate ulaşılamadığı, davacı, davadışı ...A.Ş.'nin 3.000.000,00 Euro değerindeki demirbaşlarının değerinin altında satıldığı, bu cihazların satışından elde edilen paranın akıbetinin belli olmadığı iddia edilmiş ise de; satılan demirbaşların hangi tarihte hangi firmaya ne tutarda satıldığına ilişkin bir bilgiye yer verilmediği, davadışı ...'in davacı ile olan işlemlerini izlediği 331.04 nolu Ortaklara Borçlar ve 131.01 nolu Ortaklardan Alacaklar hesaplarının tetkikinden, davacının, dava dışı şirkete çeşitli tarihlerde borç verdiği, bunun karşılığında şirket tarafından davacıya çeşitli tarihlerde ödemelerin yapıldığı, bu işlemler neticesinde davadışı ...'in davacıdan 7.792,21-TL alacağının olduğu, Ankara 13. İcra Müdürlüğü'nün 2013/15478 E. sayılı dosyası kapsamında ihtiyati haciz kararının borçlular ...San. ve Tic. A.Ş., ..., ... ve ... Ltd. Hakkında uygulandığı, takibin halen derdest olduğu" hususlarının bildirildiği görülmüştür.
Mahkemece, toplanan delillere, bilirkişi raporu kapsamına göre; davacının gayrimenkul satışına yönelik iddiası dışında ki ... tezgahın satışı ve kiralanması, alüminyum hammaddesinin, hurdaya çıkarılan malzemelerin, demirbaşlarının değerinin altında satıldığı, bu şekilde şirketin zarara uğratıldığına ilişkin iddialarını ispatlayamadığı, şirketin 3 imza ile temsili gerektiğine yönelik ise, şirketin genel kurul toplantılarında, yönetim kurulunun üç üyesinin müşterek imzaları ile şirketi temsil etmelerine ilişkin alınmış bir karar bulunmadığı, üç imza kuralının yönetim kurulunun 14/03/2012 tarihli kararı ile alındığı ancak uygulanmadığı, hem davalı ...'ın, hem de davacı ...'un 2012 yılı ve öncesine ait ödeme talimatlarında tek imza ile banka ödeme talimatı işlemlerinin yapıldığı, taşınmazın değerinin altında satıldığı iddiasına yönelik olarak bilirkişi raporuna göre taşınmazın değerinin altında satıldığı belirtilmiş ise de bu şekilde oluşan zararın, davacı ortağın doğrudan oluşan zararı olmadığı, bu sebeple zararın kendisine ödenmesini isteyemeyeceği gerekçeleriyle yazılı olduğu üzere davanın reddine ilişkin karar verildiği anlaşılmaktadır.
Ne var ki somut dosya kapsamında toplanan delilerden; davacı yanın şikayeti üzerine davalılar hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/97416 soruşturma sayılı dosyası kapsamında bilirkişi kurulundan rapor alınarak rapor kapsamına göre davalılar hakkında Ankara 5. Ağır Ceza Mahkemesi'nde 2019/151 Esas sırasında kamu davası açıldığı anlaşılmakta olup mahkemece, bu dosyanın akıbeti araştırılarak sonucunun beklenmesi suretiyle hasıl olacak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken bu hususun araştırılmadığı, karar yerinde tartışılmadığı anlaşılmaktadır. Eksik inceleme ve araştırmaya dayalı karar verilmesi isabetsizdir.
Hal böyle olunca mahkemece, Ankara 5. Ağır Ceza Mahkemesi'nde 2019/151 Esas sayılı dosyasının akıbeti araştırılarak sonuçlanarak kesinleşmesi beklenmeli hasıl olacak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken bu anlamda bir tahkikat yapılmaması ve delillerin tartışılmaması HMK 353/1-a-6 anlamında esaslı delillerin toplanmaması ve değerlendirilmemesi anlamında olduğundan Dairemize bir değerlendirme yapılması da mümkün olmamıştır. Bu eksiklik aynı zamanda tahkikate ilişkin iki dereceli yargılama hakkına ilişkindir.
Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli nitelikteki delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olduğu anlaşılmakla; davacı tarafın istinaf itirazının kabulüne ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, 6100 Sayılı HMK'nın 353/(1)-a.6.maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, kaldırma gerekçesine göre sair hususlar incelenmeksizin ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/(1)-a.6 maddesi gereğince KABULÜNE,
2-Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/09/2021 tarih 2018/52 Esas 2021/612 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, kaldırma nedenine göre sair istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,
4-Davacı tarafından yatırılan 269,85-TL istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine,
5-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
6-İstinaf aşamasında duruşma yapılmadığından davacı yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/(1)-a.6 ve 362/(1)-g. maddeleri uyarıca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 13/07/2026
Başkan- ... Üye - ... Üye - ... Zabıt Katibi -...
... ... ... ...