T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/620 Esas - 2026/590
TÜRK MİLLETİ ADINA
Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/620 Esas
KARAR NO: 2026/590
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 27/03/2023
KARAR TARİHİ : 17/07/2026
YAZIM TARİH : 28/07/2026
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacıların murisi ... ...'in ... plakalı araç içerisinde 16.12.2022 günü saat 07:00 sıralarında yaşanan kaza neticesinde hayatını kaybettiği, trafik kazası tespit tutanağına göre kazaya karışan ... plakalı aracın davalı ... şirketi tarafından sigortalandığı, .... sayılı yasanın 85/1 maddesi gereğince davacıların maddi zararından ... limitleri dahilinde mesul olduğu, kaza sonrası yapılan soruşturma neticesinde .... Ceza Mahkemesinin .... Esas sayılı dosyasında açılan davada kovuşturmaya devam olunduğu, Karayolları Trafik Kanunun 97. maddesi uyarınca öncelikle ... şirketine başvuru yapıldığı ve ... hasar numarasına kaydı yapılan dosyada, davalı ... şirketi tarafından maddi tazminat yönünden iş bu davanın açıldığı tarihe kadar ödeme yapılmadığı, hasar dosyasına öncelikle ..., ... ve ... adına 23.12.2022 tarihinde başvuru yapıldığı daha sonra diğer davacılar ... ve ... için 17.01.2023 tarihinde başvuru yapılmış olduğu, davalı tarafından ödeme yapılmadığı, 6100 sayılı Yasanın 107.maddesi uyarınca toplanacak delillere göre, destekten yoksun kalma tazminat tutarları belirlenerek, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere şimdilik davacıların her biri adına 100,00'er TL olmak üzere toplamda 500,00 TL maddi tazminatın ... şirketinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle beraber ve poliçe limitleri dahilinde davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmiline, müvekkillerin adli yardımdan faydalandırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın ... Poliçe Nolu Zorunlu Mali Sorumluluk ... Poliçesi ile teminat altına alındığı, davacıların taleplerinin haksız ve mesnetsiz olduğu, davanın reddinin gerektiği, dosya kapsamında sunulan belgeler ile de sabit olduğu üzere söz konusu kaza iş kazası olduğu, .... sayılı yasa hükümleri gereğince davacı tarafa ... tarafından yapılacak ödemelerin rücuya tabii olması sebebi ile tazminattan tenzili gerektiği, davayı kabul manasında olmamakla birlikte kusur oranının tespiti bakımından dosyanın .... gönderilerek rapor alınması, kaza esnasında sigortalı araçta yolcu olan desteğin emniyet kemerinin takılı olmaksızın seyahat etmesi nedeniyle müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği, ölü muayene tespit tutanağında görüleceği üzere ölümün kafa travmasına bağlı olarak geliştiği savunulmakla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
-.... tanzim edilen 06/12/2022 tarih ve .... sıra numaralı Ölümlü/Yaralamalı Trafik Kazası Tespit Tutanağı,
-..... Asliye Ceza Mahkemesinin .... Esas sayılı dosyası.
-... kayıtları,
-Nüfus kayıtları,
-08/07/2022-08/07/2023 tarihleri arasında geçerli olmak üzere tanzim edilmiş ... plaka numaralı aracın ... poliçesi,
-Hasar dosyası,
-Bilirkişi incelemesi.
29.02.2024 tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle;
Dosyada mevcut, bilgi ve belgelerin incelenmesi ve değerlendirilmesi sonucunda, 06.12.2022 günü saat 07:35 sıralarında Sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı kamyonu ile .... (200-21) ... İlçesi istikametinden ... İlçesi istikametine (.... seyir halinde iken yolun 43.kilometresit700.metresi ... mevkiine geldiğinde seyir istikametine göre yolun sağ banket ve banket bitimi toprak kısmına girdikten sonra aracının direksiyon hakimiyetini kaybederek kontrolsüz şekilde sağa doğru şev boşluğuna aracın sağ yanı üzerine devrilmesi sonucu tek taraflı, ölümlü, yaralanmalı ve maddi hasarlı Trafik Kazası sonrası araç içerisinde yolcu olarak bulunan ... ... olay yerinde vefat etmesi şeklinde meydana gelen olayda;
(... ve ... ... isimli şahısların sigortalılık tespitine dayalı olarak ... 13.09.2023 - .... İnceleme Raporu olduğu, Söz konusu raporda " ifadelere göre ... ... ve ...'”ın kazadan bir gün önce yola çıktıkları anlaşıldığından adı geçenlerin söz konusu işyerinde kazadan bir gün önce yani 05.12.2022 tarihinde işe başladıkları ve 06.12.2022 tarihinde işten ayrıldıklarına itibar edildiği" nin belirtildiği, olayın iş kazası olduğu tespitine yönelik kesinleşmiş Yargı mercii kararı olmadığı, ... ile ... ...; kazazede ... ...'in ... için çalışmadığını, kazanın meydana geldiği nakliyat aracının sadece resmiyette ...'a ait olduğunu beyan ettikleri, ... 'ın kazanın meydana geldiği aracı ... ... ile ortak satın aldıklarını beyan ettiği, Dosya muhteviyatından ... ...”in kaza sırasındaki çalışmalarıyla ilgili olarak ise hizmet akdine istinaden mi yoksa ... ile kendi nam ve hesaplarına mı çalıştıklarına dair heyetimizce kesin bir kanaat oluşturulamadığı)
Dava Dışı ... plaka sayılı Araç Sürücüsü ...'ın Sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyon ile ... istikametinden ... istikametine (....) seyir halindeyken direksiyon hakimiyetini kaybederek neden olduğu kazada süratini tehlikeli bir durumun ortaya çıkması halinde aracı en kısa mesafede emniyetle durdurabileceği asgari bir hıza düşürmemesi, yaptığı iş nedeniyle gerekli olan ehliyet sınıfına sahip olan aklı selim tecrübeli, tehlike ve riskleri öngörebilecek durumda bir şoför olarak kullandığı aracın hızını, aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmaması, geçme, dönme, duraklama, durma ve park etme gibi haller dışında şerit değiştirmesi nedenleriyle olayın meydana gelmesinde %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu,
Kazazede/Müteveffa ... ... Açısından: yolcu olarak bulunduğu, Sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyon ile ... istikametinden ... istikametine (....) seyir halindeyken direksiyon hakimiyetini kaybederek neden olduğu kazada atfı kabil kusurunun olmadığı, Müteveffanın emniyet kemeri takmadığına dair beyan olduğundan müterafik kusur hususunda Takdirin Sayın Mahkemenizde olduğu, (Müterafik kusur, zarara uğrayanın zararın doğumunda veya artmasında etkisinin bulunduğu hallerde söz konusu olmaktadır. zarar görenin kusurlu veya özensiz davranışıyla zarara katılımı)
Davalı ... ... A.Ş Açısından; Sigortalı Araç Sürücüsü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyon ile ... istikametinden ... istikametine (....) seyir halindeyken direksiyon hakimiyetini kaybederek kontrolsüz şekilde sağa doğru şev boşluğuna aracın sağ yanı üzerine devrilmesi sonucu araç içerisinde yolcu olarak bulunan ... ...'in olay yerinde vefat etmesi şeklinde meydana gelen olayda atfı kabil kusurunun olmadığı, ... Poliçe Nolu Zorunlu Mali Sorumluluk ... Poliçe limitleri dahilinde sorumluluğunun olabileceği,
sair hususların takdir ve tayin yetkisi Yüce Mahkemenize ait olmak üzere görüş ve kanaate varılmıştır.
Yukarıda belirtilen hususlarda .... tarafından yayımlanan, “Bilirkişilerin Uyacağı Rehber İlkeler ve Bilirkişi Raporlarında Bulunması Gereken Standartlar” başlıklı duyuru kapsamında, mevcut bilgilere göre kaza olayının meydana gelmesinde başkaca bir etkene ilişkin kanaatin oluşmadığı, mevcut bilgilere göre başka kişilere kusur atfedilemeyeceği görüş ve kanaatinde bulunduğumuzu, Sayın Mahkemenizin ara kararı gereği kusur durumunun belirtildiği, hukuki değerlendirmenin ve nitelendirmenin sadece mahkememiz takdirinde olduğunu belirtir raporunu görüş ve kanaatin mahkememizde olmak üzere sunmuştur.
09/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle:
.... : İlk ...'nin yarısının tenzili : 2.497.062,61 TL
.... : İlk ...'nin yarısının tenzili : 588,081,03 TL
.... : İlk ...'nin yarısının tenzili : 327.755,33 TL
.... : Toplam : 210.592,30 TL
.... : Toplam : 153.965,86 TL
Maddi tazminat miktarlarının yukarıda hesaplandığı husussunu mahkememiz takdirlerinde olmak üzere raporunu sunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL:
Dava, davalı ... şirketi nezdinde 08/07/2022-08/07/2023 tarihleri arasında geçerli olmak üzere tanzim edilmiş ... poliçesi kapsamında sigortalı ... plaka numaralı araçta yolcu olarak bulunan ... ...'in 16/12/2022 tarihli kaza neticesinde ölmesi sebebi ile, dosya arasına uyap sisteminden alınan ölene ilişkin nüfus kayıtlarından doğrulandığı üzere eşi ..., çocukları ... ve ... ile annesi ..., babası ...'in davacının desteğinden yoksun kalmaları sebebi ile tazminat istemine yöneliktir.
Dava öncelikle .... İş Mahkemesine hitaben açılmakla ..... İş Mahkemesinin .... sayılı dosyasında 02/07/2025 tarihinde verilen karar ile neticelendiği, kararın davalı tarafça istinaf edilmesi üzerine istinaf incelemesi yapan .... Bölge Adliye Mahkemesi ..... Hukuk Dairesinin 27/05/2025 tarih .... sayılı karar kaldırma ilamında "Somut olayda, dava dilekçesinde davalı olarak sadece zorunlu mali mesuliyet ... şirketine husumet yöneltildiği, işveren veya işveren vekiline husumet yöneltilmediği anlaşılmakla, olayın özellikle iş kazası niteliğinde olmasının mahkemenin görevini tek başına belirleyemeyeceğinden, asliye ticaret mahkemesi lehine görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, yazılı şekilde iş mahkemesince davanın esası hakkında kabul kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur." hukuki nitelendirmesi yapılmak sureti ile kararın kaldırıldığı; devam eden süreçte ..... İş Mahkemesince verilen görevsizlik kararı üzerine dosyanın mahkememiz esasına kaydedildiği görülmüştür.
Davacılarca KTK'nun 97. maddesi gereğince dava öncesinde ... şirketine usulüne uygun başvuru yapılmış olduğu tespit edildiğinden zorunlu arabuluculuk aranmaması gerektiği kanaati hasıl olmakla işin esasına girilmiştir.
..... Asliye Ceza Mahkemesinin .... Esas sayılı dosyasında işbu kaza sebebi ile yapılan yargılamada alınan ... Trafik İhtisas Dairesinin 24/07/2023 tarihli raporunda, müteveffa yolcu ... ... kusursuz, sürücü ... asli kusurlu bulunmuş olduğu görülmüş, işbu rapor hükme esas alınmak sureti ile mahkumiyet kararı verildiği, hükmün 12/10/2023 tarihinde kesinleşmiş olduğu tespit edilmiştir.
Görevsiz .... İş Mahkemesince yapılan yargılamada üçlü heyet halinde teşkil edilen bilirkişi heyetinden 29/02/2024 tarihli kusur raporu alındığı, işbu raporda müteveffa yolcu ... ...'in kusursuz olduğunun tespit edildiği görülmekle .... Ceza Mahkemesine hitaben tanzim edilen ... raporu ile çelişki oluşmadığı anlaşılmakla kusur hususunda yeniden inceleme yapılmamış ve ... ...'in meydana gelen kazada kusursuz olduğu kabulü ile hüküm tesis edilmiştir.
Görevsiz ..... İş Mahkemesince alacak hususunda rapor alındığı, bila tarihli olup aktüerya bilirkişisi ... tarafından tanzim edildiği anlaşılan raporda TRH 2010 tablosu gereğince rapor tanzim edilmiş ve hesaplama yöntemi noktasında noksanlık görülmemişse de dosyada mübrez 08/07/2022-08/07/2023 tarihleri arasında geçerli olmak üzere tanzim edilmiş ... poliçesinde kaza başına ölüm teminatının kişi başına 1.000.000,00-TL olmasına ve davacıların hesap edilen zararının poliçe limitinden fazla olmasına rağmen herhangi bir garame hesabı yapılmaksızın tanzim edilmiş bulunduğu, görevsiz mahkemece işbu rapor esas alınmakla karar verildiği görülmüş davacı tarafından yeniden rapor alınmasına yönelik talep bulunmadığı 16/01/2026 tarihli celsede beyan edilmekle garame hesabı mahkememizce yapılmak sureti ile hüküm tesis edilebileceği anlaşıldığından yeniden rapor alınmamıştır.
Aktüer bilirkişi raporunda davacılar açısından hesap edilen destekten yoksun kalma zararının toplamda 3.777.457,13-TL olduğu, poliçe limitinin 1.000.000,00-TL olduğu, garame hesabına ilişkin düzenlemenin KTK'nun 96. maddesinde "Zarar görenlerin tazminat alacakları, ... sözleşmesinde öngörülen ... tutarından fazla ise zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat talebi, ... tutarının tazminat alacakları toplamına olan oranına göre indirime tabi tutulur. Başka tazminat taleplerinin bulunduğunu bilmeksizin zarar görenlerin birine veya birkaçına kendilerine düşecek olandan daha fazla ödemede bulunan iyiniyetli sigortacı, yaptığı ödeme çerçevesinde, diğer zarar görenlere karşı da borcundan kurtulmuş sayılır." şeklinde düzenlendiği, bu düzenleme gereğince yapılan hesaplama neticesinde ... ...'in 661.043,27-TL, ...'in 86.766,13-TL,...'in 155.681,72-TL, ...'in davasının kabulü ile 55.749,75-TL, ...'in 40.759,73-TL talep edebileceği; bu halde poliçe limitinde bakiye de kalmadığı hesap edilmiştir.
Her ne kadar davalı tarafça sunulan cevap dilekçesi ile desteğin kafa travması sebebi ile ölmüş olduğu tespiti karşısında müterafik kusuru bulunduğu savunulmakla bu sebeple hesap edilecek tazminattan indirim yapılması istenilmişse de müterafik kusur bulunduğu hususunda ispat külfetinin davalı üzerinde olduğu ancak bu yönde delil sunulmadığı, dosyada mübrez trafik kazası tespit tutanağının ve 06/12/2022 tarihli olay yeri inceleme raporunun da desteğin emniyet kemerinin takılı olmadığı yönünde tespit içermediği ve mahkememizde de davacının müterafik kusuru bulunduğu yönünde kanaat hasıl olmadığı nazara alınarak bilirkişi raporu ile tespit edilen alacaklarda müterafik kusur indirimi yapılmamıştır.
Davacılar vekilinin davasını HMK'nun 107. maddesi gereğince belirsiz alacak davası olarak açtığı, görevsiz .... İş Mahkemesinde alacağın belirli hale getirilmesine ilişkin dilekçe sunulduğu, mahkememizce yapılan yargılama sırasında da 18/06/2026 tarihinde alacak yönünden davanın kısmen ıslahı cihetine gittiği, noksan harcın ikmal edildiği görülmüştür.
Diğer yandan, dosya arasına alınan hasar dosyası içerisinde 06/12/2022 tarihli tazminat makbuzu ve ibraname başlıklı, davacılar vekilinin imzasını havi 483.302,00-TL ödemeye ilişkin evrak var ise de davalı tarafından ödeme yapıldığına ilişkin savunma sunulmadığı, ödeme yapılmış ise ödemeye ilişkin evrakın gerek cevap dilekçesi ile gerekse de hasar dosyası ile dosyaya sunulmadığı, davacı vekilinin de 05/06/2026 tarihli celsede her ne kadar davalı ... şirketi ile tazmine ilişkin makbuz ve ibraname başlıklı evrak tanzim edilmiş ise de ... şirketince ibralaşmaktan vazgeçildiğinden iş bu dava açılmıştır beyanı nazara alındığında davalı ... şirketince herhangi bir ödeme yapılmamış olduğunun kabulü gerekmiştir.
Kısaca izah edilenler çerçevesinde, davalı ... şirketinin -08/07/2022 başlangıç tarihli poliçesinde kişi başına sakatlanma ve ölüm tazminatı 1.000.000,00-TL olup, davacıların uğradığı zararın ... teminatı içerisinde kaldığı belirlenmiş; davacılarca davalıya farklı tarihlerde yapıldığı anlaşılan başvuruya ilişkin evrakların davalıya tebliğ tarihleri nazara alınarak davacılar ..., ... ve ... açısından 05/01/2023, davacılar ... ve ... açısından 30/01/2023 tarihinde davalının mütemerrit olduğu; sigortalı aracın vasfının ticari olması da nazara alınarak ticari faiz isteminin hukuka uyar olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıda yazılı şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı ... ...'in davasının kabulü ile 661.043,27-TL alacağın temerrüt tarihi olduğu anlaşılan 05/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Davacı ...'in davasının kabulü ile 86.766,13-TL alacağın temerrüt tarihi olduğu anlaşılan 05/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Davacı ...'in davasının kabulü ile 155.681,72-TL alacağın temerrüt tarihi olduğu anlaşılan 05/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Davacı ...'in davasının kabulü ile 55.749,75-TL alacağın temerrüt tarihi olduğu anlaşılan 30/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Davacı ...'in davasının kabulü ile 40.759,73-TL alacağın temerrüt tarihi olduğu anlaşılan 30/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince,
Alınması gereken 68.310,04 TL harçtan peşin alınan 179,90 TL ile 3.413,80 TL ıslah harcı ile 572,28 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 64.323,96 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı ... ... iş bu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 105.156,49 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak adı geçen davacıya verilmesine,
4-Davacı ... iş bu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak adı geçen davacıya verilmesine,
5-Davacı ... iş bu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak adı geçen davacıya verilmesine,
6-Davacı ... iş bu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak adı geçen davacıya verilmesine,
7-Davacı ... iş bu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 40.759,73 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak adı geçen davacıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan 7.361,25 TL posta-bilirkişi ücreti ile 179,90 TL başvurma harcı, 179,90 TL peşin harç, 3.413,80 TL ıslah harcı ile 572,28 TL ıslah harcı toplamı 11.707,13 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
9-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
10-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığına,
Dair, davacılar vekili Av. .... (e duruşma)'ın yüzüne karşı, davalının yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde .... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ....
¸e-imzalıdır.
Hakim ....
¸e-imzalıdır.