T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/607 Esas - 2025/689
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
...
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/607 Esas
KARAR NO : 2025/689
..........x..............x.........
..............x................x.
.......x.........x.................x
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 06/09/2024
KARAR TARİHİ : 10/11/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 29/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; ... Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından ihalesi yapılan Keçiören İlçeleri Merkez Mahallelerde Atıksu ve Yağmursuyu Yapım İşi'nin dava dışı işveren ... ... Enr. Hay. Turz. Tic. Ltd.Şti uhdesinde kaldığını, işin yapımı sırasında gerçekleşen iş kazası neticesinde, müvekkilleri ............., ... ve ...'ın babası, ...'ın eşi, ...'ın oğlu olan D............'ın vefat ettiğini, işverenin davalı sigorta şirketine "İşveren Sorumluluk Klozları"nı içeren 37......09 poliçe numaralı All Risk Sigorta Poliçesi yaptırdığını, ilgili poliçe kapsamında, işveren şahıs başına bedeni tazminat teminatı olarak 300.000,00 TL teminat sağlandığını, davalının bu poliçe kapsamında ve limitleri dahilinde dava konusu maddi ve manevi tazminat talepleri yönünden sorumlu olduğunu, müvekkilleri tarafından davalıya 02/02/2022 tarihinde poliçe kapsamında teminat altına alınan 300.000,00 TL'nin ödenmesi için başvuru yapıldığını, ancak davalı tarafından ödeme yapılmadığını, müteveffanın eşi, çocukları ve annesi olan davacıların müteveffanın desteğinden yoksun kaldıklarını, davacılar tarafından maddi ve manevi tazminat alacaklarının tahsili için ... 4. Genel İcra Müdürlüğü'nün 2023/83336 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı şirketin haksız ve kötü niyetli itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek; bu nedenlerle, yapılacak yargılama sonunda, davalı şirketin ... 4. Genel İcra Müdürlüğü'nün 2023/83336 Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline ve takibin devamına, davalı şirketin dava konusu alacağının yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıdan alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davacılar vekiline, her bir davacı yönünden icra dosyası kapsamında talep edilen destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminatın tutar belirtilmek suretiyle açıklanması amacı ile süre verilmiş olup; buna istinaden sunulan 16/12/2024 tarihli beyan dilekçesinde özetle; toplamda 120.000,00 TL olan manevi tazminat taleplerinin her bir davacı yönünden ayrı ayrı 20.000,00 TL olduğunu, maddi tazminat taleplerinin ise, ... yönünden 130.000,00 TL, davacı ... yönünden 10.000,00 TL ve ... yönünden 40.000,00 TL olduğunu beyan etmiştir.
CEVAP:
Davalı tarafın yasal süre içerisinde cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.
DELİLLER:
... 4. Genel İcra Müdürlüğü'nün 2023/83336 esas sayılı takip dosyası(Eski No:... 17.İcra Müdürlüğü'nün 2022/18596 E.) incelendiğinde; davacı alacaklıların, davalı borçlu sigorta şirketi aleyhine 300.000,00 TL asıl alacak, 21.230,14 TL işlemiş faiz (09/02/2022-23/11/2022 arası 287 gün %9,00) olmak üzere toplam 321.230,14 TL alacağın tahsili amacı ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun yasal süre içerisinde, İcra Müdürlüğü'nün yetkisine, takibe konu borca ve ferilerine itiraz ettiği ve takibin durdurulduğu görülmüştür.
30/06/2025 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; dava dışı işveren ... ... Enerji Hayvancılık Turizm Tic. Ltd. Şti.'nin %90 (yüzde doksan) oranında, müteveffanın ise %10 oranında kusurlu oldukları, başka kusur atfedilecek kişi ya da şirketin bulunmadığı, toplam poliçe limitinin 300.000,00 TL olduğu, TRH-2010 yaşam tablosu kullanılarak bakiye ömür belirlendiği, 1,8 teknik faiz kullanılmadan, bilinmeyen devre gelirleri her yıl %10 arttırılıp, %10 iskonto edilmek suretiyle, progresif rant yöntemine göre hesaplama yapıldığı, poliçe limitinin garameten dağıtımı yapıldığında, davalıdan davacılar ...'ın 208.543,00 TL, ...'ın 11.036,19 TL ve ...'ın 58.162,60 TL olmak üzere toplam 277.741,79 TL maddi tazminat talep edebileceklerinin hesaplandığı bildirilmiştir.
... 9. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2022/712 E.sayılı dosyası incelendiğinde; müşteki ... ve ... tarafından, sanık .................. hakkında taksirle ölümüne neden olma suçundan kamu davası açıldığı, yapılan yargılama neticesinde, maktul ...'ın ... Grup isimli firmada işçi olarak çalıştığı, ... GRUP'un yapımını üstlendiği Keçiören ilçesi merkez mahallerdeki atık su ve yağmur suyu hatları yapı işinde çalışırken olay günü beton boruları yerleştirmek için mesai saatinin bitiminde kazı yapılan çukura girdiğinde kazı kenarından kayan toprağın altında kalarak vefat ettiği, sanık Mahir Öner'in şantiye şefi olarak görev yaptığı, kazı çalışmalarının önceden uygun şekilde planlanmaması ve organize edilmemesi, kazı yapılan alanda, kazı kenarlarındaki göçük tehlikesinin önüne geçilebileceği güvenli bir iş organizasyonun oluşturulmaması, kazı alanının güvenli hale getirilmesi sağlanmadan çalışanların tehlikeli alanda bulunmalarına çalışmalarına müsade edilmesi ve engellenmemesi, iş disiplinin çalışma alanında oluşturulmaması nedenleriyle olayın meydana gelmesinde asli kusurlu olduğu, ölen ...'ın ise, yüksekten düşme riski de dahil olmak üzere inşaat alanındaki olası riskleri/tehlikeleri öngörüp bilebilecek ve kendisini koruyabilecek bir durumda olmasına karşın, tedbirsiz davranarak şahsi güvenliği sağlama konusunda gereken dikkat ve özeni göstermemesi nedeniyle tali kusurlu olduğu, diğer sanıklar .............'in ise kusurlarının bulunmadıkları belirtilerek; şantiye şefi sanık .......'in taksirle ölüme neden olma suçundan cezalandırılmasına, diğer sanıklar ..............'nun beraatlerine karar verildiği ve kararın kesinleştiği görülmüştür.
GEREKÇE:
Dava, itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkin olup; taraflar arasındaki uyuşmazlığın, All Risk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olan dava dışı ... ......Ltd.Şti. 'nin işçisi olan müteveffa ...'ın geçirdiği iş kazası neticesinde vefatı nedeniyle oluştuğu iddia olunan maddi ve manevi zarardan, bahse konu sigorta poliçesi kapsamında davalı sigorta şirketinin sorumlu olup olmadığı, sorumlu ise tutarı, müteveffanın vefatı nedeniyle,davacı mirasçıların, destekten yoksun kalıp kalmadığı, varsa destek zararının miktarı hususlarından kaynaklandığı anlaşılmıştır.
7036 sayılı Kanunun 5.maddesi;
a)5953 sayılı Kanuna tabi gazeteciler, 854 sayılı Kanuna tabi gemiadamları, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa veya 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına,
b) İdari para cezalarına itirazlar ile 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamındaki uyuşmazlıklar hariç olmak üzere Sosyal Güvenlik Kurumu veya Türkiye İş Kurumunun taraf olduğu iş ve sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklara,
c)Diğer kanunlarda iş mahkemelerinin görevli olduğu belirtilen uyuşmazlıklara ilişkin dava ve işlere bakar.” şeklinde düzenlenmiştir.
Anılan maddeye göre; işçiyle işveren veya işveren vekili arasında iş akdinden veya kanundan kaynaklı her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıkların İş Mahkemelerinde çözümleneceği hükmü öngörülmüştür. Maddede belirtildiği üzere, İş Mahkemesinin görevli olabilmesi için uyuşmazlığın taraflarının işçi ve işveren veya işveren vekili olması, uyuşmazlığın iş sözleşmesinden veya İş Kanunu'ndan kaynaklanması koşuldur.
Diğer yandan, 05.12.1977 tarih, 4/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında belirtildiği gibi mahkemelerin görevi kamu düzeni ile ilgili olup kıyas veya yorum yolu ile genişletilmesi veya değiştirilmesi mümkün değildir. İş Mahkemeleri özel kanunla kurulmuş olup görevleri istisnai nitelik taşıdığından 5521 sayılı Yasa'da sınırlı olarak sayılmış dava ve uyuşmazlıklar ile diğer yasaların İş Mahkemelerini görevlendirdiği dava ve işler dışındaki dava ve işlere İş Mahkemelerinde bakılamaz.
İş kazasında, işveren dışında başka sorumlular varsa, işveren ile birlikte bu kişiler aleyhine de dava açılması durumunda dava yine İş Mahkemelerinde görülür. İşverenin kusurlu olup olmadığı sonuca etkili değildir. İş kazasında, yalnızca işveren ve vekili dışındaki kişiler dava edilirse İş Mahkemeleri görevli değildir.
Somut olayda; davanın tek başına sigorta şirketine yöneltilmiş olduğu, "All Risk Sigorta Poliçesi" kapsamında davalı sigorta şirketinden tazminat isteminde bulunulduğu dikkate alınarak, Mahkememizin görevli olduğu sonuç ve kanaatine varılmış ve davanın esası incelenmiştir.
Davalı sigorta şirketi, icra dosyası kapsamında sunduğu itiraz dilekçesinde, öncelikle İcra Müdürlüğü'nün yetkisine itiraz etmiş olup; haksız fiilden kaynaklanan davalarda haksız fiilin meydana geldiği yer ve zarar görenlerin yerleşim yeri Mahkemesi ve İcra Müdürlükleri yetkili olduğu gibi, davalı sigorta şirketinin ...'da Bölge Müdürlüğü ve şubelerinin bulunduğu da dikkate alınarak, davalının İcra Müdürlüğü'nün yetkisine yönelik itirazı yerinde görülmemiş ve iş bu itirazın reddine karar verilmiştir.
Davanın esası yönünden yapılan inceleme neticesinde ise; müteveffa ...'ın dava dışı ... Grup isimli firmada işçi olarak çalıştığı, ... Grup'un yapımını üstlendiği Keçiören ilçesi, merkez mahallerdeki atık su ve yağmur suyu hatları yapı işinde çalışırken olay günü beton boruları yerleştirmek için mesai saatinin bitiminde kazı yapılan çukura girdiğinde kazı kenarından kayan toprağın altında kalarak vefat ettiği, hükme esas alınan bilirkişi heyet raporu ile, müteveffa ...'ın %10 oranında tali kusurlu olduğu, dava dışı işveren ... ... Enerji Hayvancılık Turizm Tic. Ltd. Şti.'nin %90 (yüzde doksan) oranında kusurlu olduğunun belirlendiği, ... 9. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2022/712 E.sayılı dosyasında da müteveffanın tali kusurlu olarak kabul edildiği, ancak kusur indirimi yapıldığında dahi, hükme esas alınan aktüerya raporu ile belirlenen 2.862.803,08 TL destekten yoksun kalma tazminat tutarının, poliçe limitinin çok üzerinde kaldığı ve buna göre garameten dağıtımı yapıldığında, davacı ...'ın 208.543,00 TL, ...'ın 11.036,19 TL ve ...'ın 58.162,60 TL olmak üzere toplam 277.741,79 TL destekten yoksun kalma tazminat isteminde bulunabilecekleri belirlenmiştir.
Dava dışı sigortalı ... ... Enerji Hayvancılık Turizm Tic. Ltd. Şti. ile davalı sigorta şirketi arasında düzenlenmiş "İnşaat All Risk Sigorta Poliçesi" incelendiğinde; 3.Şahıs Mali Mesuliyet Kombine Tek Limit olay başı 300.000,00 TL olarak teminat kapsamına alındığı, iş bu başlık altında; teminat süresi içinde inşaat ile ilgili olarak vuku bulan üçüncü şahısların kazaen uğradıkları ölümlü veya ölümsüz bedeni zarar ve hastalıkları neticesi sigortalının kanunen ödemekle mükellef olacağı tazminatların poliçe limiti tutarında teminat altına alındığı, aynı zamanda iş bu poliçe kapsamında, 3.Şahıs M.M. Kombine Tek Limit ile, vuku bulan iş kazası sonucu doğacak manevi tazminat taleplerinin sigorta teminatı kapsamına alındığı görülmüştür.
Hükme esas alınan bilirkişi raporu ile davacı ...'ın 208.543,00 TL, ...'ın 11.036,19 TL ve ...'ın 58.162,60 TL olmak üzere toplam 277.741,79 TL destekten yoksun kalma tazminat isteminde bulunabilecekleri belirlenmiş ise de; davacılar vekilinin ... yönünden 130.000,00 TL, davacı ... yönünden 10.000,00 TL ve ... yönünden 40.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı isteminde bulunduğu gözetilerek ve taleple bağlı kalınarak, poliçe teminat limiti içerisinde kalan maddi tazminat istemleri yönünden icra takibine vaki itirazın iptaline karar verilmiştir.
Somut davada, davacılar ..............., ... ve ...'ın babası, ...'ın eşi, ...'ın oğlu olan ...'ın vefat ettiği, kazanın meydana geliş şekli, kusur durumları, paranın alım gücü ve somut olayın diğer özellikleri dikkate alınarak, davacıların poliçe teminat limiti içerisinde kalan manevi tazminat istemleri yerinde görülmüş olup, her bir davacı yönünden 20.000,00 TL manevi tazminat tutarı yönünden icra takibine vaki itirazın iptaline karar verilmiştir.
Diğer taraftan davaya konu icra takip dosyasında, davacılar, takip tarihi öncesi işlemiş faiz isteminde bulunmuş iseler de; davalı sigorta şirketine yapılan ön başvurunun tebliğine ilişkin kayıtların sunulmadığı, bu suretle davalı sigorta şirketinin takip tarihinden önce temerrüde düşmediği dikkate alınarak, davacıların işlemiş faiz istemine yönelik itirazın iptali istemi yerinde görülmemiş ve reddine karar verilmiştir.
Alacağın varlığının ve tutarının belirlenmesinin yargılamayı gerektirdiği ve likit olmadığı dikkate alınarak, davacıların icra inkar tazminatı istemlerinin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; Davalının İcra Müdürlüğü'nün yetkisine yönelik itirazının reddi ile;
Davalının ... 4.Genel İcra Müdürlüğü'nün 2023/83336 E.sayılı takibe vaki borca yönelik itirazının, 300.000,00 TL asıl alacak;
-(Davacı ... yönünden 130.000,00 TL maddi tazminat, 20.000,00 TL manevi tazminat,
-Davacı ... yönünden 40.000,00 TL maddi tazminat, 20.000,00 TL manevi tazminat,
-Davacı ... yönünden 10.000,00 TL maddi tazminat, 20.000,00 TL manevi tazminat,
-Davacı ... yönünden 20.000,00 TL manevi tazminat,
-Davacı ... yönünden 20.000,00 TL manevi tazminat,
-Davacı ... yönünden 20.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 300.000,00 TL tazminatın) (3.Ş.M.M.Kombine Tek Limit-poliçe teminat limiti olan 300.000,00 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) yönünden iptaline, takibin 300.000,00 TL alacak yönünden devamına,
Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Davacıların icra inkar tazminatı isteminin reddine,
3-Alınması gereken 20.493,00 TL karar ve ilam harcından, peşin olarak alınan 3.879,66 TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 16.613,34 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davacılar tarafından peşin olarak yatırılan 3.879,66 TL harcın, davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
5-Davacı ... için hükmedilen maddi tazminat yönünden; kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ...'a verilmesine,
6-Davacı ... için hükmedilen maddi tazminat yönünden; kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ...'a verilmesine,
7-Davacı ... için hükmedilen maddi tazminat yönünden; kendisini vekil ile temsil ediğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 10.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ...'a verilmesine,
8-Davacı ... için hükmedilen manevi tazminat yönünden; kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 20.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ...'a verilmesine,
9-Davacı ... için hükmedilen manevi tazminat yönünden; kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 20.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ...'a verilmesine,
10-Davacı ... için hükmedilen manevi tazminat yönünden; kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 20.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ...'a verilmesine,
11-Davacı ... için hükmedilen manevi tazminat yönünden; kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 20.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ...'a verilmesine,
12-Davacı ... için hükmedilen manevi tazminat yönünden; kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 20.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ...'a verilmesine,
13-Davacı ...... için hükmedilen manevi tazminat yönünden; kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 20.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ...'a verilmesine,
14-Davacılar tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 11.198,90 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 10.458,76 TL'sinin davalıdan alınarak davacılara ödenmesine, bakiye kalan kısmın davacılar üzerinde bırakılmasına,
15-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 3.600,00 TL arabuluculuk giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 3.362,08 TL'nin davalıdan, 237.92 TL'nin davacılardan müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,
16-Taraflarca tarafından yatırılan ancak kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, davacılar vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, verilen kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/11/2025
YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ:
Bilirkişi Ücreti: 10.500,00 TL
Posta Masrafı : 210.50 TL
Vekalet Harcı : 60.80 TL
Başvurma Harcı: 427.60