1. Ana Sayfa
  2. Rehberler
  3. e-Arşiv Fatura Sorgulama Nasıl Yapılır, Neden Sonuç Vermez?

e-Arşiv Fatura Sorgulama Nasıl Yapılır, Neden Sonuç Vermez?

Kısaca

  • Gelir İdaresi Başkanlığı'nın e-Arşiv Fatura sorgulama hizmeti herkese açıktır; giriş ya da şifre istemez.
  • Sorgu dört bilgi ister: satıcının VKN veya TCKN'si, fatura numarası, ödenecek tutar ve ekrandaki güvenlik kodu.
  • Alıcının kimliği sorulmaz. Bu yüzden hizmet "adıma kesilen faturaları listele" demek değildir; elinizdeki tek bir faturayı doğrular.
  • Sorgunun en sık takıldığı yer tutar alanıdır: faturada birden çok toplam bulunur, sorgu bunlardan ödenecek tutarı ister, kuruşuyla birlikte.
  • Dijital Vergi Dairesi'ndeki "e-Belge Doğrulama" fatura doğrulamaz; Başkanlığın kendi evrakı içindir.
  • Sonuç çıkmaması tek başına faturanın sahte olduğunu göstermez.

Sorgulamadan önce elinizde ne olmalı?

Elinizde faturanın kendisi olmalı. Sorgu dört bilgi ister — satıcının VKN veya TCKN'si, fatura numarası, ödenecek tutar ve ekranda gösterilen güvenlik kodu — ve bunların üçü faturanın üzerinde yazılıdır. Hizmet herkese açıktır, giriş ya da şifre istemez.

Dikkat edilecek nokta şu: alıcının kimliği sorulmaz. Sorgu, faturayı sizin aldığınızı kanıtlamanızı beklemez; belgenin sistemde kayıtlı olup olmadığına bakar. Bunun pratik sonucu, fatura numarasını bilmeyen birinin bu hizmetten sonuç alamamasıdır.

Faturanın üzerindeki karekod da aynı iş için düşünülmüştür: belgeyi elektronik ortamda sorgulamaya, doğrulamaya ve görüntülemeye imkân vermek. Düzenlemede bu zorunluluğun Başkanlığın duyuracağı bir tarihe bağlandığı yazılıdır; o duyurunun yapılıp yapılmadığını burada iddia etmiyoruz.

Dört bilgiyi faturanın neresinden okursunuz?

Üçü belgenin üzerinde, biri ekranda. Satıcının vergi numarasını satıcı bilgileri bölümünden, fatura numarasını belge bilgileri bölümünden, ödenecek tutarı ise tutar bölümünden okursunuz. Güvenlik kodu faturada değil, sorgu ekranında gösterilir.

Bilgi Faturada nerede Nelere dikkat
Satıcının VKN veya TCKN'si Satıcı bilgileri bölümü Vergi numarası 10, kimlik numarası 11 hanedir. Satıcının numarası, alıcınınki değil
Fatura numarası Belge bilgileri bölümü Alan 18 karakter alır. ETTN ile karıştırmayın
Ödenecek tutar Tutar bölümü Faturadaki başka toplamlar değil; kuruş haneleri dahil
Güvenlik kodu Faturada yok, ekranda Altı karakter; benzer harf ve rakamlara dikkat

ETTN ile fatura numarası ayrı şeylerdir. ETTN, düzenlemelerde evrensel tekil tanımlama numarası olarak geçen ve belgeye özgü olan numaradır; sorgu ekranı onu değil, faturanın kendi numarasını ister.

Sorgu neden sonuç vermiyor?

En sık sebep tutar alanıdır. Bir faturada "ödenecek tutar", "genel toplam" ve "toplam tutar" gibi birden çok tutar yazar; sorgu bunlardan yalnız ödenecek tutarı kabul eder ve kuruş hanelerini de karşılaştırır. Diğer dört sebep bundan sonra gelir.

  1. Yanlış tutar alanı. Faturadaki toplamlardan ödenecek olanı girin, kuruşuyla birlikte. Başarısız sorguların en yaygın sebebi budur.
  2. Satıcının numarası yanlış. Faturayı düzenleyenin VKN veya TCKN'si gerekir; alıcınınki değil. İki numara faturada yan yana durduğu için karışır.
  3. Fatura numarası eksik ya da hatalı. Bütün karakterleri ve sıralarını belgeyle karşılaştırın.
  4. Belge e-Arşiv kapsamında düzenlenmemiş. Hizmet yalnız e-Arşiv sisteminde kayıtlı faturalar için çalışır. Satıcının kapsamda olup olmadığı, Başkanlığın duyurduğu kayıtlı mükellefler listesinden görülür.
  5. Güvenlik kodu yanlış okunmuş. Altı karakter karışık harf ve rakamdan oluşur; benzeyen karakterler ayırt edilemeyebilir.

Bu beşini de kontrol ettikten sonra sonuç çıkmıyorsa, faturanın türünü gözden geçirin. Alıcısı e-Fatura uygulamasına kayıtlı bir mükellefse düzenlenen belge e-Arşiv Fatura değil e-Fatura olabilir; o belge bu hizmette aranmaz.

Belge doğrulama, fatura doğrulamaz

Dijital Vergi Dairesi'ndeki "e-Belge Doğrulama" hizmeti faturaları doğrulamaz. O hizmet, Başkanlığın kendi düzenlediği evrakı — mükellefiyet yazısı, borç durum yazısı gibi belgeleri — kontrol eder. İstediği bilgiler de farklıdır: evrak sayısı, tarih ve belge doğrulama kodu.

Fark şurada görünür: e-Arşiv Fatura sorgusu satıcı numarası ve ödenecek tutar ister, belge doğrulama ise evrak sayısı ve pin. Elinizdeki faturada "evrak sayısı" ya da "pin" diye bir alan yoksa yanlış hizmete bakıyorsunuz demektir.

Bir de ad karışıklığı var: hizmetin eski adı olan "İnteraktif Vergi Dairesi" pek çok kaynakta hâlâ geçiyor. Güncel adı Dijital Vergi Dairesi.

Fatura numarasını bilmiyorsanız

Numara olmadan bu hizmetten sonuç alamazsınız; kimlik numarasıyla toplu arama yapılamaz. Yapılacak şey numarayı bulmaktır: satıcının size ilettiği elektronik belgede, e-posta ya da mesaj ekinde, ya da kâğıt çıktının üzerinde yazar. Satıcıdan istemek de meşru bir yoldur.

Elinizde yalnız ETTN varsa onu fatura numarası yerine yazmayın. Zaten yazamazsınız da: numara alanı 18 karakterle sınırlıdır, ETTN ise daha uzundur. İkisi aynı belgeyi gösterir ama aynı numara değildir.

Satıcı e-Arşiv kapsamında değilse

Sorgu yalnız e-Arşiv sisteminde kayıtlı faturalar için çalıştığı için, satıcı kapsamda değilse belgesi burada aranmaz. Satıcının durumu, Başkanlığın duyurduğu kayıtlı mükellefler listesinden görülür. Bu, elinizdeki belgenin geçersiz olduğu anlamına gelmez.

Burada iki ayrı soruyu karıştırmamak gerekir. "Bu fatura sistemde var mı" ayrı, "bu satıcı e-Arşiv uygulamasına dahil mi" ayrı bir sorudur. Birincisine sorgu, ikincisine liste cevap verir; sorgudan sonuç alamamanın sebebi çoğu zaman ikincisidir.

Düzenleme tarafında dayanak 509 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'dir: belgede bulunması zorunlu bilgiler arasında, belgenin Başkanlık sistemlerinden sorgulanmasına, doğrulanmasına ve görüntülenmesine imkân veren karekod da sayılmıştır.

Aradığınız belge e-Fatura ise

Alıcı da satıcı da e-Fatura uygulamasına kayıtlıysa aralarındaki belge e-Arşiv Fatura değil e-Fatura olarak düzenlenir — ve bu açık sorgulama ekranı onu kapsamaz. Başkanlığın herkese açık ekranları arasında e-Fatura için bir karşılık yoktur.

Sebebi tasarımda: e-Fatura taraflar arasında Başkanlık sistemi üzerinden dolaşır, yani alıcı belgeyi zaten kendi tarafında görür — portalda, özel entegratörün sisteminde ya da muhasebe programında. Kabul ve ret gibi durumlar da oraya aittir; e-Arşiv Faturada sistem yanıtı bulunmaz.

Karşı tarafın kayıtlı kullanıcı olup olmadığını merak ediyorsanız, bu ayrı bir sorudur ve ayrı bir listeden bakılır.

Sonuç

Bu işin özü ne?

Bu hizmet bir arama motoru değil, bir doğrulama aracıdır. Elinizde belge varsa onu teyit eder; belge yoksa size belge bulmaz. Aracın ne olduğunu bilmek, ondan ne beklenmeyeceğini de belirler. Aradaki fark, insanların en çok takıldığı yer: kimlik numarasıyla liste bekleyen biri hizmeti bozuk sanıyor, oysa hizmet tasarımı gereği öyle çalışmıyor. İkinci sık yanılgı da sonucun anlamıyla ilgilidir — sorgudan cevap çıkmaması belgenin sahteliğini göstermez, çoğu zaman yanlış alanın girildiğini ya da belgenin başka bir uygulamaya ait olduğunu gösterir.

Bugün ne yapılabilir?

Sırası şudur: önce elinizdeki belgenin hangi uygulamaya ait olduğunu ayırmak, çünkü e-Arşiv kapsamında düzenlenmemiş bir belge bu hizmette hiç aranmaz ve aranmaması da bir kusur değildir. Sonra dört bilgiyi belgenin üzerinden tek tek okumak, özellikle tutarı adıyla birlikte seçmek; faturada birden çok toplam bulunduğu için burada göz kolay kayar. En sonunda da sonuç çıkmazsa belgeyi değil, girdiğiniz bilgileri gözden geçirmek — sahtelik ihtimali bu üç adımdan sonra düşünülür, önce değil. Okuyucuda kalması gereken tek cümle şudur: sorgulama belgeyi değil, belge hakkında verdiğiniz bilgiyi sınar.

Sık sorulan sorular

Aşağıdaki sorular, sorgu sonucunu yorumlarken en çok karıştırılan üç ayrımı koruyor: doğrulama ile arama aynı şey değildir, fatura numarası ile ETTN aynı numara değildir, ve sonuç çıkmaması ile belgenin geçersizliği aynı anlama gelmez.

Kimlik numarasıyla adıma kesilen bütün faturaları görebilir miyim?

Hayır; bu hizmet alıcının kimliğini hiç sormaz, dolayısıyla adınıza düzenlenen faturaları listeleyemez. Elinizdeki tek bir faturayı doğrulamak için satıcının vergi numarası, fatura numarası, ödenecek tutar ve güvenlik kodu gerekir. Numarayı bilmiyorsanız önce belgeyi bulmanız gerekir.

ETTN'yi fatura numarası yerine yazabilir miyim?

Hayır. ETTN belgenin evrensel tekil tanımlama numarasıdır, faturanın kendi numarası değildir. Sorgu ekranı fatura numarasını ister ve numara alanı 18 karakterle sınırlıdır; ETTN oraya sığmaz. İkisi aynı belgeyi gösterse de birbirinin yerine geçmez. Numarayı belgenin numara alanından okuyun.

Faturada iki farklı toplam varsa hangisini gireceğim?

Ödenecek tutarı girersiniz. "Genel toplam" ya da "toplam tutar" gibi alanlar farklı rakamlar taşıyabilir ve sorgu onları kabul etmez. Kuruş hanelerini de belgedeki ödenecek tutarla birebir karşılaştırın; başarısız sorguların en yaygın sebebi tam olarak budur.

Sonuç çıkmaması faturanın sahte olduğunu kanıtlar mı?

Hayır. Belge e-Arşiv kapsamında düzenlenmemiş olabilir, alıcısı mükellefse e-Fatura olarak düzenlenmiş olabilir, ya da girdiğiniz dört bilgiden biri hatalı olabilir. Sahtelik iddiasına geçmeden önce bu üç ihtimali eleyin. Şüpheniz sürüyorsa en sağlam adım, faturayı düzenleyen satıcıdan belgenin kendisini yeniden istemektir.

Dayanak

Kaynakça

  1. 509 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Güncel Hâli) Belgede bulunması zorunlu bilgiler arasında, belgenin Başkanlık sistemlerinden elektronik ortamda sorgulanmasına, doğrulanmasına ve görüntülenmesine imkân veren karekod veya barkod da sayılmıştır. ETTN (evrensel tekil tanımlama numarası) terimi de bu tebliğde geçer.
  2. Gelir İdaresi Başkanlığı — e-Arşiv Fatura Sorgulama hizmeti Hizmetin istediği dört alan (satıcı VKN/TCKN, fatura numarası, ödenecek tutar, güvenlik kodu) ve sorgunun neden sonuç vermediğine dair Başkanlığın kendi uyarıları bu sayfadan okundu.
  3. Gelir İdaresi Başkanlığı — e-Arşiv Uygulamasına Kayıtlı Mükellefler Listesi Satıcının e-Arşiv kapsamında olup olmadığı bu listeden görülür.
  4. Gelir İdaresi Başkanlığı — Dijital Vergi Dairesi, e-Belge Doğrulama Evrak sayısı, tarih ve belge doğrulama kodu isteyen bu hizmet Başkanlığın kendi evrakını doğrular; fatura doğrulamaz. Hizmetin eski adı İnteraktif Vergi Dairesi'dir.

Hata bildirimi

Bu yazıda bir yanlışlık gördüyseniz bildirin; kaynağıyla birlikte kontrol edilir.

+90 212 230 03 04 По будням 09.00–18.00