Kısaca
- Hangi belgeyi düzenleyeceğiniz alıcıya bağlıdır: alıcı e-Fatura uygulamasına kayıtlıysa e-Fatura, değilse e-Arşiv Fatura.
- Kayıtlı kullanıcı listesi her gün değişir; sorguyu her belgeden önce yenileyin.
- e-Arşiv Faturayı iki kanaldan düzenlersiniz: Gelir İdaresi Başkanlığı'nın e-Belge düzenleme portalı ya da Başkanlıktan izin almış bir özel entegratörün sistemi.
- 1 Ocak 2026'dan itibaren tutar sınırı kalkıyor. 2025'te 3.000 TL'yi aşan faturalar için geçerli olan zorunluluk, 2026'da her faturaya yayılıyor.
- Basit usulde ve işletme hesabı esasında olanlarda bu geçiş 1 Ocak 2027'ye bırakıldı; onlarda 3.000 TL penceresi 31 Aralık 2026'ya kadar sürüyor.
- Zorunlu belgeyi kâğıt kesmenin cezası her belge için ayrı ayrıdır ve alıcıya da uygulanır.
Önce şunu belirleyin: e-Fatura mı, e-Arşiv mi?
Alıcının e-Fatura uygulamasına kayıtlı olup olmadığını her belgeden önce sorgulayın. Alıcı kayıtlıysa e-Fatura, kayıtlı değilse e-Arşiv Fatura düzenlersiniz. Bu ayrım satışın tutarına, alıcının tüketici ya da mükellef olmasına göre değişmez; tek ölçüt alıcının o anki kayıt durumudur.
Kayıtlı kullanıcı listesi sürekli değişir. Geçen ay kayıtlı olmayan bir alıcı bugün kayıtlı olabilir ve ona e-Arşiv Fatura düzenlerseniz belge yanlış türde düzenlenmiş olur. Bu yüzden önceki satışta aldığınız sorgu sonucunu yeni belge için geçerli saymayın.
Aynı gün içinde iki tür belgeyi birlikte düzenleyebilirsiniz. Sorgu her alıcı için ayrı yapılır; sabah kayıtlı bir alıcıya e-Fatura, öğleden sonra kayıtsız bir alıcıya e-Arşiv Fatura düzenlemenizde bir aykırılık yoktur.
Faturayı hangi kanaldan kesersiniz?
İki kanal vardır: Gelir İdaresi Başkanlığı'nın e-Belge düzenleme portalı ve Başkanlıktan izin almış özel entegratör kuruluşların sistemleri. Üçüncü bir yol yoktur. Hangisini seçeceğiniz aylık belge sayınıza ve satışınızın nereden geldiğine bağlıdır.
| Kanal | Kime uygun | Neyi kendiniz yaparsınız |
|---|---|---|
| e-Belge düzenleme portalı | Belgeyi tek tek, elle düzenleyen mükellefe | Her belgenin bilgisini girer, düzenler ve elektronik nüshayı saklarsınız |
| Özel entegratör sistemi | Satışı kendi programından ya da pazaryerinden gelen mükellefe | Sistemi kendi satış kaydınıza bağlar, alan eşlemesini doğrularsınız |
Kanal seçimi belgenin türünü değiştirmez. Hangi kanaldan düzenlerseniz düzenleyin, alıcı sorgusunu önce yaparsınız ve kayıtlı alıcıya e-Fatura düzenlemeniz gerekir.
Ekrandaki sıra kanaldan kanala değişir; kullandığınız portalın ya da sistemin kendi kılavuzundaki adımları izleyin.
1 Ocak 2026'dan sonra tutar bakmıyor
2025 boyunca e-Arşiv Fatura zorunluluğu yalnız vergiler dahil toplam tutarı 3.000 TL'yi aşan faturalar içindi. 1 Ocak 2026'dan itibaren bu sınır kalkıyor: e-Arşiv Fatura uygulamasına dahil olmayan mükellefler, düzenledikleri faturaları tutarına bakılmaksızın e-Arşiv Fatura olarak düzenler.
Burada bir ayrımı karıştırmayın. Siz zaten e-Fatura uygulamasına kayıtlıysanız, alıcıya göre belge seçme kuralı aynen sürer: kayıtlı alıcıya e-Fatura, kayıtsız alıcıya e-Arşiv Fatura. Kalkan sınır, uygulamaya hiç dahil olmayan mükellefleri ilgilendiriyor; onlar için kâğıt fatura seçeneği tamamen kapanıyor.
Pratikte bu şu demek: bugüne kadar küçük tutarlı satışlarını kâğıt faturayla belgelendiren bir işletme, 1 Ocak 2026'dan sonra o satışlar için de elektronik belgeye geçer. Sınırın altında kalma hesabı ortadan kalkar.
Ticari kazancı basit usulde tespit edilen mükellefler ile işletme hesabı esasına göre defter tutan mükellefler bu geçişin dışında bırakıldı. Onlarda 3.000 TL penceresi 31 Aralık 2026'ya kadar sürer; tutara bakılmaksızın düzenleme zorunluluğu 1 Ocak 2027'de başlar.
Hangi grupta olduğunuzu tahmin etmeyin. Defterinizi hangi esasa göre tuttuğunuz mükellefiyet kaydınızda yazar; 2026'ya girerken bunu bir kez kontrol etmeniz, yıl boyunca hangi kuralın size uygulandığını belirler.
İnternetten satış yapıyorsanız eksik kalan alanlar
İnternet üzerinden yapılan satışta e-Arşiv Faturaya, olağan fatura bilgilerinin yanında satışın niteliğini gösteren alanlar da yazılır. Bu alanların boş bırakılması belgeyi şeklen eksik düzenlenmiş hâle getirir — pazaryeri satışlarında en sık atlanan nokta budur.
Belgeye eklenecekler:
- Satışın internet üzerinden yapıldığını gösteren işaret
- Satış platformunun bilgisi
- Ödeme tarihi ve ödeme şekli
- Ödeme aracısının bilgisi
- Gönderiyi taşıyan firma ve taşıma bilgisi
- Alıcının teslim adresi
Bu bilgilerin çoğu sizde zaten vardır: ödeme ve gönderi bilgisini satış kaydınızdan, teslim adresini alıcının siparişinden alırsınız. Zor olan kısım bunları bulmak değil, belgeye doğru alana yazmaktır. Pazaryerinden gelen veriyi kendi sisteminize eşlerken bir kez kontrol edin.
Kâğıt kesmenin bedeli
Tebliğin istisnai hâller bölümünde sayılan durumlar haricinde, zorunlu olan bir belgeyi kâğıt düzenlerseniz 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353 üncü maddesindeki ceza uygulanır. Ceza her bir belge için ayrı ayrı hesaplanır; birden çok kâğıt fatura, birden çok ceza demektir.
Cezanın kapsamı yalnız sizinle sınırlı değildir. Alıcı nihai tüketici değilse, kâğıt faturayı alan mükellefe de ayrıca uygulanır. Bu yüzden belge türünü satıştan önce belirlemek iki tarafı birden ilgilendirir.
Kâğıt çıktıyı alıcıya vermiş olmanız, elektronik belgeyi düzenlemiş sayılmanızı sağlamaz. İkisi ayrı şeylerdir: çıktı alıcıya verilen nüshadır, zorunluluk belgenin elektronik ortamda düzenlenmesine ilişkindir.
Kestikten sonra: iletme ve saklama
Belgeyi düzenledikten sonra alıcıya iletin ve elektronik nüshasını saklayın. e-Arşiv Faturada sistem yanıtı yoktur; alıcı belgeyi sistem üzerinden reddedemez, dolayısıyla bir onay ya da ret yanıtı beklemezsiniz.
Saklama yükümlülüğü mükellefe aittir ve devredilmez. Alıcıya kâğıt çıktı vermiş olmanız bunu kaldırmaz; hizmet aldığınız kuruluşu değiştirmeniz de sona erdirmez.
Özel entegratör değiştirirken en çok burada hata yapılır. Yeni sisteme geçmeden önce eski belgelerin elektronik nüshalarına erişiminizi kontrol edin, gerekirse kendi ortamınıza alın.
Sonuç
Bu işin özü ne?
Hangi belgeyi düzenleyeceğiniz alıcıya bağlıdır, düzenlemek zorunda olup olmadığınız ise takvime. İki soru birbirinden bağımsızdır ve karıştırıldığında yanlış türde belge düzenlenir. Alıcı sorgusu her satışta yenilenen bir alışkanlıktır; tutar sınırı ise yakında tamamen kalkacak geçici bir ölçüttür. İkisini aynı kefeye koymak, kalıcı olanı geçici sanmaya yol açıyor. Sınır kalktığında geriye tek bir ayrım kalır: alıcı kayıtlı mı, değil mi.
Bugün ne yapılabilir?
Sırası şudur: önce defterinizi hangi esasa göre tuttuğunuzu kendi mükellefiyet kaydınızdan teyit etmek, çünkü size hangi takvimin uygulandığını bu belirler ve tahminle bilinmez. Sonra belgeyi hangi kanaldan düzenleyeceğinize karar verip gerekiyorsa başvurusunu geçiş gününü beklemeden tamamlamak; kanal seçimi aylık belge sayınıza ve satışın nereden geldiğine bağlıdır. En sonunda da satış kaydınızdan belgeye akan alanları tek bir örnek fatura üzerinde doğrulamak, özellikle internet üzerinden yapılan satışlarda aranan ek bilgileri. Bu üçü tamamlandığında geçiş sizin için bir takvim değişikliğinden ibaret kalır; yıl başında aceleyle yapılacak bir iş kalmaz. Okuyucuda kalması gereken tek şey şudur: kâğıt faturanın yerini elektronik belge alırken sorumluluk ne kanala ne de alıcıya geçer, mükellefte kalır.
Sık sorulan sorular
Aşağıdaki sorular, belgeyi düzenlerken en çok karıştırılan üç ayrımı koruyor: alıcının kayıt durumu ile satışın tutarı ayrı şeylerdir, çıktı vermek ile elektronik nüshayı saklamak ayrı yükümlülüklerdir, kanal değiştirmek ile sorumluluk devretmek ise hiç aynı şey değildir.
Alıcı e-Fatura'ya kayıtlı mı diye her satışta yeniden bakmalı mıyım?
Evet. Kayıtlı kullanıcı listesi sürekli değiştiği için sorguyu her belgeden önce yenilersiniz. Önceki satışta kayıtlı olmayan bir alıcı yeni satışta kayıtlı olabilir ve bu değişiklik size bildirilmez. Eski sorgunun sonucuna dayanarak düzenlenen belge yanlış türde düzenlenmiş sayılır; düzeltmesi de sonradan ayrı bir iş çıkarır.
Alıcı e-Arşiv faturayı sistemden reddedebilir mi?
Hayır; e-Arşiv Faturada sistem yanıtı yoktur ve alıcı belgeyi sistem üzerinden reddedemez. Bu yüzden iletimden sonra bir onay ya da ret beklemezsiniz; böyle bir yanıtın gelmemesi belgede sorun olduğu anlamına gelmez. Belgede hata fark ederseniz izleyeceğiniz yol iptal ya da itirazdır, ret değil. İkisi farklı usullere tabidir ve hangisinin uygulanacağını hatanın ne zaman fark edildiği belirler.
1 Ocak 2026'dan sonra 200 liralık satış için de e-Arşiv Fatura mı keseceğim?
Basit usulde ya da işletme hesabı esasında değilseniz evet. 1 Ocak 2026'dan itibaren tutarına bakılmaksızın her fatura e-Arşiv Fatura olarak düzenlenir; 200 lira ile 200 bin lira arasında bu açıdan fark kalmaz. Tebliğin istisnai hâller bölümünde sayılan durumlar saklıdır, ancak düşük tutar tek başına bir istisna sebebi değildir.
Özel entegratör değiştirince eski faturaların saklama sorumluluğu biter mi?
Hayır. Hizmet aldığınız kuruluş değişse de elektronik nüshaları saklama sorumluluğu mükellefte, yani sizde kalır. Sorumluluk kanaldan kanala geçmez. Değişiklikten önce düzenlediğiniz belgelere hâlâ erişebildiğinizi kontrol edin, gerekirse nüshaları kendi ortamınıza alın ve saklama düzeninizi yeni sistemde de aynı şekilde sürdürün.
Dayanak
- 589 SIRA NOLU VERGİ USUL KANUNU GENEL TEBLİĞİ (SIRA NO: 509)’NDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ
- 526 SIRA NOLU VERGİ USUL KANUNU GENEL TEBLİĞİ (SIRA NO: 509)’NDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ
- 509 SIRA NOLU VERGİ USUL KANUNU GENEL TEBLİĞİ (Güncel Hali )
- 573 SIRA NOLU VERGİ USUL KANUNU GENEL TEBLİĞİ (SIRA NO: 509)’NDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ
- VERGİ USUL KANUNU
Kaynakça
- 509 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Güncel Hâli) e-Arşiv Fatura uygulamasının çerçeve tebliği; düzenleme zorunluluğu ve kanallar IV.2.4.3 bölümündedir.
- 573 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği 1/1/2025 - 31/12/2025 arası 3.000 TL eşiğini koyan ve 1/1/2026'dan itibaren tutar sınırını kaldıran değişiklik.
- 589 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği Basit usulde ve işletme hesabı esasında olan mükellefler için eşikli dönemi 31/12/2026'ya uzatan değişiklik.
- 526 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği Eşiği 30 Bin TL'den 5 Bin TL'ye indiren ve özel entegratör sistemlerini düzenleme kanalı olarak ekleyen değişiklik.
- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu Elektronik belge düzenleme zorunluluğuna uyulmamasının cezası 353 üncü maddededir.
Hata bildirimi
Bu yazıda bir yanlışlık gördüyseniz bildirin; kaynağıyla birlikte kontrol edilir.