7. Hukuk Dairesi 2010/2762 E. , 2010/3871 K.
"İçtihat Metni" Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalı dernek tarafından istenilmekle, temyiz isteminin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, dosyadaki belgeler okundu. Gereği görüşüldü:
Dava derneğin feshi istemine ilişkindir.
Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de varılan sonuç dosya içeriğine uygun düşmemiştir.
Bir derneğin kapatılabilmesi için o derneğin suç sayılan eylemlerin kaynağı haline geldiğinin süregelen ve birden çok eylemin varlığının saptanması ile mümkündür. Ancak o takdirde dernek kurucularının asıl amacının dernek tüzüğünde gösterilen amaçları gerçekleştirmek olmayıp dernek adı altında suç işlemeye veya ahlaka aykırı faaliyette bulunmaya yasal zemin hazırlamak olduğundan söz edilebilir. Dernekte bir kez yapılan aramada ele geçirilen suç aletinin varlığı veya dernek başkan ve üyelerinin bireysel nitelikte suç işlemeleri derneğin kapatılması için yeterli neden kabul edilemez. Öte yandan bir tüzel kişi olan dernekler ancak organları olarak hareket eden gerçek kişilerin fiillerinden sorumlu olurlar.
Temyize konu davada ise; davalı dernek lokalinde kumar oyun malzemeleri yakalanarak, dernek başkanı hakkında dernekler kanununa muhalefet ettiği gerekçesiyle para cezası ön ödeme ihtaratında bulunulmuş, para cezasının süresinde ödenmesi nedeniyle Adana Cumhuriyet Savcılığınca kavuşturmaya yer olmadığına karar verilmiştir. Mahkemece bu husus derneğin suç sayılan eylemlerin kaynağı haline geldiğinin kabulü için yeterli neden kabul edilerek kapatılmasına karar verilmiştir.
Dosyada başka bir suç sayılan eylemin varlığı anlaşılamamıştır. Tek ..., davalı derneğin bu suçun "kaynağı" haline geldiğini göstermeye yetmez. Nitekim, Anayasa Mahkemesi de benzer hüküm taşıyan, Siyasi Partiler Yasasının 103. maddesindeki "kanunsuz siyasi faaliyetlerin mihrakı olmayı suçun kesif şekilde işlenmesi, birden fazla mahkumiyet, ..." şeklinde yorumlamıştır. (Anayasa Mahkemesinin 14.7.1993 tarihli, 92/1-93/1 sayılı kararı) açıklanan bu olgular gözetildiğinde davalı derneğin kapatılma isteminin reddine karar verilmesi gerekirken, yerinde olmayan gerekçe ile yazılı biçimde karar verilmesi isabetsiz, davalının temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde ilgilisine iadesine, 17.06.2010 gününde oybirliği ile karar verildi.