6. Hukuk Dairesi 2026/976 E. , 2026/2962 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2025/741 E., 2025/1714 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ: Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI: 2024/419 E., 2025/293 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü :
I. DAVA
Davacı asıl dava dilekçesinde; kooperatif tasfiye heyetinin almış olduğu karar uyarınca kooperatif belgeleri üzerinde suç işlediğinden dolayı ana sözleşmeye göre kooperatif üyeliğinden ihraç edildiğinin ihtarname ile kendisine tebliğ edildiğini, kooperatife herhangi bir borcu bulunmadığını, tasfiye heyetinin üyelerin çıkarılmasına karar vermesinin mümkün olmadığını, ihtarnameye itiraz etmiş ise de 14.08.2021 tarihli olağanüstü genel kurul kararıyla ihraç kararı alındığını ileri sürerek, 14.08.2021 tarihli ihraç kararını ve genel kurul kararının iptalini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının kooperatifin para, mal ve belgeleri üzerinde zimmet ve resmi evrakta sahtecilik suçunu işlediği hususunda kesinleşmiş mahkumiyet hükmü bulunduğunu, bu nedenle kooperatif ana sözleşmesinin 14/5 maddesi uyarınca ortaklıktan çıkarıldığını, ihraç ihtarname tebliğinden sonra üç aylık hak düşürücü süre içerisinde dava açılmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tasfiye heyetince alınan ihraç kararının, tasfiye heyetinin aynı zamanda kooperatif ortağı sıfatıyla yönetim kurulu üyeleri olmaları cihetiyle yerinde olduğu belirterek, ihraca ilişkin alınan 14.08.2021 tarihli kararın yerinde bulunduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ihraç kararı alan her iki tasfiye heyeti üyesinin öncesinde yönetim kurulu üyesi olmadıkları, tasfiye heyeti memurlarının yetki aşımı yaparak davacının kooperatif ortaklığından ihracına karar vermesi işleminin mutlak butlanla malul olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulü ile tasfiye heyeti tarafından alınan 28.05.2021 tarihli kararın mutlak butlanla batıl olduğunun ve davacının kooperatife üye olduğunun tespitine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde;
a.Tasfiye heyetinin yönetim kurulu gibi görevini ifâ ettiğini,
b.Bilirkişi raporunda ihracın yerinde olduğunun belirtildiğini,
c. Dava devam ederken eksikliğin giderildiğini, yönetim kurulunun teşekkül ettirildiğini, genel kuruldan yetki alındığını,
d.2024 yılında genel kurulda oybirliğiyle davacının anasözleşme 14/5. maddesi uyarınca ihracının yapıldığını, bu suretle hukuka uygun ihracın yönetim kurulu tarafından gerçekleştirildiğini,
e.Davacının ödemelerini yapmadığını beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali istemine ilişkindir.
Kooperatifler Kanunun 16/2. maddesine göre, ortaklıktan çıkarılmaya yönetim kurulunun teklifiyle genel kurulca karar verilir. Anasözleşme, çıkarılanların genel kurula başvurma hakkı saklı kalmak üzere bu hususta yönetim kurulunu da yetkili kılabilir.
Kooperatif anasözleşmesinin ortaklıktan çıkarma başlıklı 14/1. maddesi ise durumları bu maddede gösterilen hallere uyanların yönetim kurulu kararı ile ortaklıktan çıkarılacağını düzenlemiştir. Kooperatifler Kanunu 16/3. ve anasözleşmenin 14/2. maddesi uyarınca, tebliğ edilen yönetim kurulu çıkarma kararına karşı ortak, üç aylık süre içinde genel kurula itiraz edebilir.
Kooperatiflerde, genel kurul bütün ortakları temsil eden en yetkili karar organıdır. Genel kurulda alınan tüm kararlar toplantıda hazır bulunmayan veya aleyhte oy kullanan tüm ortaklar için hüküm ifade eder . (KK m.98)
Dosyanın incelenmesinden, anasözleşmenin 14/5. maddesindeki ”kooperatifin para, mal ve belgeleri üzerinde işledikleri suçlardan dolayı mahkum olanlar“ hükmü uyarınca bu suçtan kesinleşmiş mahkumiyet kararı bulunan davacı ortağın, 28.05.2021 tarihli tasfiye kurulu üyeleri kararı ile üyelikten çıkarılmasına karar verildiği, davacının ihraç kararına karşı süresi içinde genel kurula itiraz hakkını kullandığı ve 14.08.2021 tarihli genel kurulda itirazın kabul edilmemesi üzerine işbu davanın açıldığı görülmüştür.
Tüm bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde, mahkemece, davacı ortak, tasfiye kurulu üyeleri kararı ile üyelikten ihraç edilmiş ise de; tasfiye kurulunun verdiği ihraç kararının, 14.08.2021 tarihli genel kurul gündemine alınarak görüşüldüğü ve tasfiye kurulu üyeleri kararının aksine karar alınmadığından üyelikten ihracın, genel kurulda alınan karar ile de kabul edildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, çıkarma kararının mutlak butlanla batıl olduğunun tespitine karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
01.07.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.