6. Hukuk Dairesi 2026/2835 E. , 2026/2922 K.
\n\"İçtihat Metni\"MAHKEMESİ\t: Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi
SAYISI\t: 2026/168 E., 2026/292 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ: Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI\t: 2024/233 E., 2025/811 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı müdahil SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.
I. TALEP
Talep eden vekili dilekçesinde; müvekkilinin Ayvalık Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne kayıtlı olarak zeytinyağı imalatı ve bir kısım yağların toptan ticaretini yaptığını, vadesi geldiği halde ödenemeyen yine müvekkilinden zorla alınmış senetler nedeniyle ödeme güçlüğü yaşadığını, hammadde fiyatlarındaki artışın üretici maliyetini ve neticede tüketicinin alım gücünü düşürmesi nedeniyle hedeflenen karlılığa ulaşılamadığını, zeytinyağında ihracat yasağı, bölgesel savaşlar, döviz kurlarındaki artışın nakit ve finansman sıkıntısına sebep olduğunu, müvekkilinin açıklanan ortamın etkisiyle gelir gider dengesinin bozulmaya başladığını, cebri icra ve iflas tehditi altında bulunduğunu, bu durumun alacaklıların da mağduriyetine neden olacağını, müvekkilinin varlık ve marka bütünlüğünün korunması halinde faaliyetlerine devam edebileceğinden vade konkordatosu olan adi alacaklılar için tasdik sonrası dönem için yıllık % 15... ay ödemesiz, 4 yıl ödemeli olmak üzere tasdik tarihinden itibaren 4,5 yılda eşit taksitler halinde, rehinli alacaklar için tasdik sonrası dönem için yıllık % 40... ay ödemesiz, 4 yıl ödemeli olmak üzere tasdik tarihinden itibaren 4,5 yılda eşit taksitler halinde ödemek suretiyle borçların ödenmesi için konkordato taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Müdahiller tarafından müdahale tabinde bulunularak talep edenin konkordato talebinin reddine karar verilmesi istenilmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, ... İşletmesi yönünden kaydedilmiş olan toplam 61 adet adi alacaklının 17’si 3.242.418,46 TL’lik kısmını iltihak süresinde; 3’ü 6.406.897,70 TL’lik kısmını toplantıda sunulan oy pusulalarını imza etmek suretiyle konkordato projesini kabul ettiği, nisabın sağlandığı, İİK’nın konkordatonun tasdiki şartlarını düzenleyen 305. maddesinde konkordatonun tasdik edilebilmesi için gereken şartların gerçekleştiği, firmanın reel değerlere göre borca batık olmadığı ve konkordato projenin alacaklılar tarafından kabul edildiği, imtiyazlı alacaklar yönünden ise şartların oluşmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı, konkordato projesinin tasdik talebinin kabulüne, imtiyazlı alacaklar yönünden tasdik talebinin reddine karar vermek gerektiği, her ne kadar davacı vekili 10... plakalı rehinli kamyonetin satışının ertelenmesini talep etmiş ise de, yapılan incelemede rehinle temin edilen alacağın konkordato talep tarihinden önce ödenmemiş faizi bulunduğu bu haliyle İİK'nın 307. madde kapsamında düzenlenen kümülatif şartların gerçekleşmediği anlaşıldığından satışın ertelenmesi talebi reddolunarak talep edenin konkordato projesinin tasdik talebinin kabulüne, konkordatoya tabi tüm borçlarının tasdik kararından itibaren başlamak üzere ilk 6 ay ödemesiz sonrasında takip eden ilk aydan itibaren 48 aylık dönemde 48 eşit taksitler halinde olmak üzere (ödemelerin ilgili ayın sonuna kadar yapılması şartıyla) ve yıllık toplam % 15 faizi ile ödenmesine, imtiyazlı alacaklar yönünden tasdik talebinin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde feri müdahil SGK vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Feri Müdahil SGK vekili temyiz dilekçesinde; talep eden borçlu hakkında konkordato şartlarının oluşmadığını, konkordatonun sadece borç ödemelerini geciktirmek ve takipleri ertelemek maksadıyla talep edildiğini, konkordato mühleti verilmesini gerektiren bir hal bulunmadığını, mahkemece eksik ve yanlış değerlendirme yapıldığını beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Talep, konkordato istemine ilişkindir.
1.1. Konkordato, borçlarını vadesi geldiği halde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlunun, vade verilmek veya tenzilat yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflastan kurtulmak için başvurabileceği kendine özgü bir cebri icra kurumudur. Konkordatoda amaç, elinde olmayan nedenlerle işleri iyi gitmeyen, mali durumu bozulmuş olan ve borçlarını ödeyip faaliyetlerini devam ettirmek isteyen dürüst borçluyu koruyarak mali durumunun iyileşmesini sağlamak ve alacaklıların, borçlunun muhtemel bir iflasına nazaran daha fazla ölçüde alacaklarına kavuşma olanağı yaratmaktır.
1.2. Konkordato ile alacaklılar, alacaklarının bir kısmından vazgeçerler ve/veya borçluya, ödeme konusunda belirli bir vade tanırlar. Borçlunun borcun belli bir yüzdesini ödemeyi taahhüt ettiği ve alacaklıların da kalan alacaklarından vazgeçtiği durumda tenzilat konkordatosu söz konusu olur. İçinde bulunduğu mali koşullara göre borçluya borçlarını belirli bir oran ve/veya vadeyle ödeme imkanı verilmesi hem borçlu bakımından ve hem de alacaklılar bakımından olumlu sonuçlar doğurur. Aksi halde bu durumdaki borçlunun iflas etmesi, faaliyetlerinin tümüyle sona ermesine ve alacaklıların alacaklarını büyük oranda tahsil edememelerine neden olacaktır.
1.3. Konkordato; vade verilmesi, tenzilat yapılması ve bu ikisinin birlikte kabulü olan karma konkordato şeklinde olması mümkündür. Konkordato talebi ile birlikte mahkemelerce kanundan kaynaklanan birtakım tedbirler alınmakta ve bu tedbirler tasdik kararı verilmesine kadar devam etmektedir. Bu süreler kanun koyucu tarafından oldukça kısa tutulmuş olup, kesin olarak da belirlenmiştir. Mahkemelerce tasdik kararı verilmesinden sonra uzun bir süre ödemesiz dönemin kabul ediliyor olması tedbirlerin bu süre kadar uzamasına sebep olacaktır ki böyle bir sonuç kanun koyucunun amacına uygun düşmez. Mahkemelerin projeye alacaklıların lehine müdahale etmesi mümkün iken, uzayan sürelere müdahale edilmemesi konkordatonun ruhuna aykırı düşecektir.
1.4. Öte yandan, konkordato projesinin tasdiki için evvela projenin kanunun aradığı nisapla alacaklılar tarafından kabul edilmiş olması gerekmektedir. Bunun yanı sıra borçlu tarafından teklif edilen tutarın kaynaklarıyla orantılı olması ve olası bir iflas halinde alacaklıların eline geçecek tutarın konkordato projesinde vaat edilen tutardan az olması yani konkordatonun alacaklılar için iflasa nazaran daha avantajlı olması gerekir. Bu şartlarla birlikte tasdik harcının yatırılması, imtiyazlı alacakların ve mühlet içi borçların da ödenmesi veya teminata bağlanması diğer şartlar olarak karşımıza çıkmaktadır.
1.5. İcra ve İflas Kanunu'nun 305. maddesinde aranan konkordatonun tasdiki şartları zorunlu unsurlar olup, mahkemece bunların varlığı re'sen araştırılır. Mahkeme gerekli koşulların bulunmadığını tespit ederse, talebin reddine karar verir. Kararın gerekçesinde, şartlardan hangisinin ya da hangilerinin mevcut olmadığını dayanaklarıyla açıklaması gerekir.
2.Bu açıklamalar ışığında yapılan incelemede; Mahkemece, talep eden gerçek kişinin konkordatosunun tasdikine karar verilmiş ise de, projede hem 6 ay ödemesiz dönemin, kararlaştırılması, hem de borcun kalan kısmının 48 ay taksitle ödeneceğinin kabul edilmesi, Dairemizin yerleşik içtihatları gözetildiğinde ödemesiz dönemle birlikte uzun vadenin öngörülmesi nedeniyle isabetsiz bulunmuştur.
Ayrıca talepte bulunanın tasdiki aldıktan sonra kayyım ile irtibatı kesmesi, kayyım ücretini ödemekten kaçınması dikkate alındığında, aslında tasdikten önce de konkordato taleplerinin kabulü ile tasdik şartlarının mümkün olmadığı ve gerçekleşmediği, talep edenin geçici mühlet tarihinden itibaren konkordato prosedürü gereği tüm borçlarını ödeme sürecince iyiniyetini muhafaza etmesi gerektiği dikkate alındığında, konkordato tasdik isteminin reddi gerekirken kabulüne karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
01.07.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.