6. Hukuk Dairesi 2025/1761 E. , 2025/2792 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/348 E., 2024/1758 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Isparta 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/211 E., 2021/259 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin davalı kooperatifin üyesi iken bilgileri dışında 25.06.2006 tarihli Genel Kurul Kararı ile üyelikten çıkarıldıklarını haricen öğrendiklerini, çıkarma kararının müvekkillerine gerek sözlü gerekse de yazılı olarak bildirilmediğini, davalı kooperatifin konut yapı kooperatifi olarak kurulduğunu, bu zamana kadar yapı kooperatifi olarak herhangi bir konut yapım faaliyetine fiziki olarak başlanmadığını, müvekkillerinin aidat ve ödemelerini yaptığını ve davalı kooperatife borçlarının bulunmadığını, tebligat dahi gönderilmeden üyelikten çıkarılma kararının kanuna aykırı olduğunu ileri sürerek, 25.06.2006 tarihli Genel Kurulda alınan üyelikten çıkarılma kararının iptali ile kooperatif üyeliğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacılar hakkında aidat borçlarını ödememeleri sebebiyle ... . Noterliği'nin 14.03.2006 ve 04.05.2006 tarihli ihtarnameleri düzenlendiğini, bu ihtarnamede belirtilen aidat borçları ödenmediği için 04.05.2017 tarihinde davacı hakkında ihraç kararı verildiğini, tüm bu tebligatların davacıya yapıldığını, davacının kooperatiften çıkarılmasından dava açmalarına kadar 11 yıl, 4 ay zaman geçtiğini, davacıların genel zamanaşımı süresini de geçirdiklerini, ihraç kararlarına karşı dava açma süresinin 3 ay olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; kooperatife ait kayıtlar dosyaya getirtildikten sonra talimat aracılığıyla rapor alındığı, alınan 17.04.2019 tarihli bilirkişi raporunda; "Davacıların davalı kooperatifin üyesi olup 31.05.2006 tarihi itibariyle 1.100,00 TL ödenmemiş sermaye borçlarının bulunduğu, her iki davacının ödenmemiş 1.100,00 TL borçlarının ödenmesi için 27.02.2006 tarih ve 1 no.lu karar ile noterden 1 ihtarın çekildiği, 30 gün süre verildiği, bilahare 2.defa 10 gün süre verilerek ihtar çekildiği, borçların ödenmemesi ve herhangi bir müracaat olmaması üzerine 21.5.2006 tarih ve 6 no.lu karar ile ortaklıktan çıkarma kararı verildiği, kararın her iki davacıya ayrı ayrı 26.05.2006 tarihinde tebliğ edildiği, bu karara süresinde itiraz edilmediği gibi davacıların 2003 yılı Mayıs ayından itibaren kooperatife uğramadıkları, herhangi bir işlem yapmadıkları tespit edilmekle davacıların ortaklıktan çıkarma kararının, mevzuat, anasözleşme hükümleri ve yerleşik Yargıtay kararları muvacehesinde uygun olduğu'nun bildirildiği, toplanan deliller, kooperatif kayıtları, hükme esas alınan bilirkişi raporu nazara alınarak; davalı kooperatifin, davacıların ortaklıktan çıkarma kararının mevzuat ve ana sözleşmeye uygun olduğu, davacıların 2003 yılı Mayıs ayından itibaren kooperatife hiç bir şekilde uğramadıkları gibi hiç bir iş ve işlem yapmadıkları, çıkarma kararının davacılara ayrı ayrı 26.05.2006 tarihinde tebliğ edildiği, yasal itiraz süresinin de çoktan geçmiş olduğu gerekçesi ile davanın reddine dair karar verildiği, işbu hükmün davacılar vekilince istinaf edildiği, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin 2019/2523 E. , 2020/1769 K. sayılı ilamı ile "Dosya kapsamının incelenmesinden, davacıların ayrı ayrı üyeliklerinin bulunduğu ve ayrı ayrı ihraçlarına karar verildiğinin anlaşıldığı, davacılar arasında mecburi dava arkadaşlığı bulunmadığı halde aynı dava dilekçesiyle ve tek harç yatırılarak hazinenin harç kaybına neden olacak şekilde dava açılarak, harç tamamlatılmadan yargılamanın sonuçlandırılmasının doğru olmadığı, hükme esas alınan bilirkişi raporunun incelenmesinde, davacıların aidat borçlarının bulunup bulunmadığı, davalı kooperatifin aidat toplayan kooperatif olup olmadığının anlaşılamadığı, İlk Derece Mahkemesince davacıların açtığı davalar tefrik edilerek ve her bir davacı yönünden Harçlar Kanunu'nun 27. vd. maddelerine göre her bir davacıdan ayrı ayrı başvuru ve maktu peşin karar harcı alınarak, davalı kooperatifin aidat toplayan bir kooperatif olup olmadığı, davanın süresinde açılıp açılmadığı, davacıların ödenmemiş aidat borçlarının bulunup bulunmadığı, ihraç kararlarının kooperatif ana sözleşmesi ve Kooperatifler Kanunu'na uygun bulunup bulunmadığı konusunda denetime elverişli bilirkişi raporu alıp, oluşacak sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerektiği"nden bahisle hükmün kaldırılmasına karar verildiği, ilk derece mahkemesince davacı ... yönünden dosyanın tefrik edilerek işbu esasa kaydının yapıldığı, harcın yatırıldığı, kooperatifler konusunda uzman bilirkişiden rapor aldırıldığı, 11.08.2021 tarihli bilirkişi raporunda; davacıların, davalı kooperatifin üyesi iken davalı kooperatifin 21.05.2006 tarihli 6 no.lu yönetim kurulu kararı ile üyelikten ihraç edildiği ve yine davalı kooperatifin 25.06.2006 tarihinde icra ettiği genel kurul toplantısında davacıların üyelikten çıkarılmasına karar verildiği,
ihraç kararına dayanak olan ihtarnamelerin ve ihraç kararının usulüne uygun olarak davacılara tebliğ edildiği,
üyelikten ihraç kararının davacılar tarafından 26.05.2006 tarihinde tebliğ almalarına rağmen ihraç kararının iptali için huzurdaki davayı 29.09.2017 tarihinde açmaları karşısında, davacıların ihraç kararının iptali için 3 aylık dava açma süresinde dava açmadıkları,
davalı kooperatifin üye kayıt defteri ve genel kurul toplantısı tutanaklarına göre, davalı kooperatifin üyelerinden aidat toplayan bir kooperatif olduğu,
davalı kooperatifin davacılara gönderdiği dayanak ihtarnamelerde belirtilen borç tutarı olan 1.100,00 TL. tutarında asıl aidat borçlarının, davacıların gerçek aidat borçlarını yansıttığı,
davacılara gönderilen ve ihraç kararına dayanak olan 2. ihtarnamede borç ödeme süresi olarak 10 günlük sürenin Kooperatifler Kanunu' na ve Kooperatif Anasözleşmesi'ne uygun olmadığı, bu nedenle de ihraç kararına dayanak 2. ihtarnamenin yerinde olmadığı ve ihraç kararı için gerekli olan 2 defa ihtarname gönderme şartının yerine getirilmediği sonuç ve kanaatine varıldığının bildirildiği, yapılan yargılama neticesinde; 15.06.2021 tarihli bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere çıkarma kararının davacı tarafa 26.05.2006 tarihinde tebliğ edildiği, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu' nun 16. maddesi uyarınca 3 aylık süre içinde itiraz davası açılmadığı, dava tarihi itibariyle kararın kesinleştiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; ilk derece mahkemenin hükme esas teşkil 15.04.2019 tarihli bilirkişi raporunda çıkarma kararına ilişkin 21.05.2006 tarihli çıkarma kararının TK'nın 21. maddesine göre ve diğer kararların ise annesi ... 'a tebilğ edildiğinin bildirildiğini, ancak bu kararların tebliğinin usule uygun olup olmadığının araştırılmadığını, çıkarma kararının tebliğinin Kanun'a uygun yapılmadığını, çıkarma işlemine ilişkin tebligatın Tebligat Kanunu hükümlerine aykırı olduğunu, ihraç kararı için gerekli olan 2 defa ihtarne göndeme şartının yerine getirilmediğinin açıkça belirtilmesine rağmen istinaf talebinin reddine karar verilmesinin yasaya ve dürüstlük kuralına uygun olmadığını, bilirkişi raporuna itiraz dilekçelerindeki hususların dikkate alınmadığını, bilirkişi raporunda müvekkilerin aidat borçlarının resmi defterleri bakımında tespit yapılamadığını, tasdiksiz muavin hesap dökümlerinden aidat borcu olduğuna karar verildiğini, müvekkillerinin kooperatifin resmi defter ve kayıtlarından borcu olmadığının açıkça tespit edilemediğine ilişkin tespitin müvekkilerinin söz konusu kooperatife borcu olmadığının tespiti olduğunu, bilirkişinin kendi raporu içerisinde çelişkiye düştüğünü, müvekkillerinin borcu bulunmadığını, çıkarma kararlarının yasal usullere uyulmadan yapılmasının dürüstlük kuralına ve hakkaniyete uygun olmadığını beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali istemine ilişkindir.
Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,
Temyiz harcı temyiz eden tarafından peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
08.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.