6. Hukuk Dairesi 2023/3868 E. , 2024/2434 K.
\n\"İçtihat Metni\"
MAHKEMESİ\t:Asliye Hukuk Mahkemesi (Ticaret Mahk. Sıft.)
SAYISI\t: 2022/52 E., 2022/364 K.-2014/10 E.
ASIL VE BİRL.
DAVADA DAVACI\t: ... vekili Avukat ...
ASIL VE BİRL.
DAVADA DAVALI \t: S.S. ... Sitesi İşletme Koop. Vek. Av. ...
DAVA TARİHİ\t: Asıl dava; 10.01.2014- Birleşen dava; 14.01.2014
HÜKÜM\t: Asıl Davanın Kabulü- Birleşen Davanın Reddi
Taraflar arasındaki üyelik tespiti ve tapu iptal ve tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 23. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkeme kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1. Davacı vekili asıl davada, davalı kooperatifin...Mezunları Yapı Kooperatifinin isim değişikliği sonucu ve devir sonrası devam eden bir kooperatif olduğunu, 1988 tarihindeki genel kurul kararıyla ortaklığının ihracına ve ödemesinin iadesine karar verildiğini, kooperatife tekrar müracaatı üzerine kabul edildiğini ve 1992 yılına kadar ödemelerinin devam ettiğini, toplantılara katıldığını, 2011 yılında kooperatifin yönetiminin değiştiğini, önceki kayıtların imha edildiği gerekçesiyle ortaklığının bulunmadığının beyan edildiğini ve ortaklığa alınmadığını ileri sürerek, ihraç kararının iptaline bu talebinin kabul edilmemesi halinde kura ile tahsis edilen taşınmaz bedelinin tespiti ile kendisine ödenmesine, taşınmazın 3. Kişilere kiraya verilmesi nedeniyle oluşan zararının tespiti ile şimdilik 5.000,00 TL tazminatın davalıdan alınarak kendisine verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
2. Birleşen davada , davalı kooperatif adına kayıtlı 9/C taşınmazın tescilinin iptalini ve kendi adına tescilini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili, müvekkili kooperatifin farklı bir kooperatif olup davalının ortaklık başvurusu bulunmadığını, tüm taleplerin zamanaşımına uğradığını,davacının kur’a tutanağında sehven yer aldığını, davacının ödemesinin olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 08.03.2016 tarih ve 2014/8 E., 2016/138 K. sayılı kararıyla; kooperatif ihraç kararından sonra davacının babası tarafından kooperatife sunulan senetlerin davalı kooperatif tarafından kabul edildiği gibi, davacı tarafından yapılan üyelik aidatlarının da davalı kooperatif tarafından kabul edildiği ve 23.09.1989 tarihli noter huzurunda yapılan çekilişe davacının da dahil edildiği bu durumda davacının kooperatife üyeliğinin devam ettiğinin davalı tarafça da zımnen kabul edildiğinin anlaşıldığı, kooperatif yönetimi yönünden üyeliğinin iptal edildiği iddiası karşısında noter huzurunda yapılan kur’a çekilişine katılmasının sağlanmasının da tek başına davacının üyeliğinin devam ettiğini gösterdiği, kooperatifin sadece ismi değiştiğinden husumet itirazlarının yerinde olmadığı, birleşen dava yönünden ise davacının davalı kooperatife üyeliğinin tespiti yönündeki talebi yerinde görüldüğünden dava konusu taşınmazın davacıya isabet ettiği ve çekiliş sonrası üyelik aidatlarının da davacı tarafından ödendiği gerekçesiyle, asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin 08.03.2016 tarih ve 2014/8 E., 2016/138 K. sayılı kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davada taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Yargıtay (Kapatılan) 23. Hukuk Dairesinin 25.02.2020 tarih ve 2016/9722 E., 2020/1305 K. sayılı kararıyla; mahkemece davacının kooperatife aidat borcu bulunup bulunmadığının araştırılıp davacının yükümlülüklerini yerine getirmediğinin tespit edilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; bozmaya uyularak, kooperatif ihraç kararından sonra davacının babası tarafından kooperatife sunulan senetlerin davalı kooperatif tarafından kabul edildiği gibi, davacı tarafından yapılan üyelik aidatlarının da davalı kooperatif tarafından kabul edildiği ve 23.09.1989 tarihli noter huzurunda yapılan çekilişe davacının da dahil edildiği bu durumda davacının kooperatife üyeliğinin devam ettiğinin davalı tarafça da zımnen kabul edildiğinin anlaşıldığı, kooperatif yönetimi yönünden üyeliğinin iptal edildiği iddiası karşısında noter huzurunda yapılan kur’a çekilişine katılmasının sağlanmasının da tek başına davacının üyeliğinin devam ettiğinin gösterdiği, kooperatifin sadece ismi değiştiğinden husumet itirazlarının yerinde olmadığı gerekçesiyle asıl davanın kabulüne, her ne kadar kooperatif kayıtlarında 20/01/2001 tarihli raporda tüm borçların ödenmiş olduğuna dair bir tespit olsa da davacının kooperatiften bu belirleme yapılırken ihraç edilmiş olması gözetildiğinde davacının ödemeleri yaptığını ispatlayamadığı gerekçesiyle, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; bozmaya uyulduğu ve bozma doğrulusunda gerekli hususların yerine getirildiğini, müvekkilin kooperatife karşı tüm yükümlülükleri yerine getirdiğini, kooperatifin de üyeye karşı olan sorumluluğu gereğince kendisine isabet eden 9/C no.lu taşınmaza ilişkin kooperatif adına olan tapunun iptaline karar verilmesi gerektiğini temyiz sebepleri olarak ileri sürmüştür.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Asıl dava kooperatif üyelik tespiti istemine, birleşen dava, kooperatif üyeliğine dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 427 ıncı ve devamı maddeleri.
3. Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme yapılarak hüküm verilmiş olmasına ve bozmanın şümulü dışında kalarak kesinleşen cihetlere ait temyiz itirazlarının incelenmesinin artık mümkün olmamasına göre asıl ve birleşen davada davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Davacının 27/05/1987 tarihinde kurulan S.S....Mezunları Yapı Kooperatifine 29/07/1987 tarihinde üye olduğu, kooperatifin daha sonra unvan değişikliği yaparak S.S. Side ... Konut Yapı Kooperatifi olduğu, bu kooperatifin de aktif ve pasifi ile birlikte tasfiyesiz infisah yolu ile S.S. ... Sitesi İşletme Kooperatifine devredildiği, davacının üyesi olduğu...Mezunları Yapı Kooperatifi Yönetim Kurulunun 06/01/1988 tarih ve 17 no.lu kararı ile uyarılara rağmen ödemelerini aksattığı ve ödemede bulunmadığı belirtilerek ihracına karar verildiği, bu ihraç kararının davacıya ... 7. Noterliğinin 14/09/1988 tarihli yazısı ile tebliğ edildiği, ihraç kararından sonra davacının babası tarafından kooperatife sunulan senetlerin davalı kooperatif tarafından kabul edildiği gibi, 1988, 1989 ve 1990 yıllarında davacı tarafından yapılan üyelik aidatlarının da davalı kooperatif tarafından kabul edildiği, yapılan aidat ödemelerinin kabul edilmesi ve 23/09/1989 tarihli noter huzurunda yapılan çekilişe davacının da katılarak yapılan kura çekimi sonucu 9/C no.lu sayılı taşınmazın davacıya isabet ettiği dosya kapsamında sabittir.
3. Asıl davada verilen ilk kararda, davacının kooperatif üyesi olduğu tespit edilmiş, bu husus bozmanın şümulü dışında kalarak kesinleşmiştir. Bozma sonrası alınan bilirkişi raporunda, davacının 20/01/2001 tarihinde borcu olmadığı tespit edilmiş ancak Mahkemece bu tarihte davacının kooperatiften ihraç edildiği, bu belirleme yapılırken ihraç edilmiş olması gözetildiğinde davacının ödemelerini yaptığını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Kooperatif üyeliği mahkeme kararı ile tespit edildiğine göre davacı üye, 20/01/2001 tarihinde kooperatif üyesidir. Bu nedenle Mahkemece ispat bakımından yapılan bu yorum doğru görülmemiştir.
4. Mahkemece, davacının 20/01/2001 tarihinde borcu olmadığının tespit edildiği, 23/09/1989 tarihli noter huzurunda yapılan çekilişe davacının da katılarak yapılan kura çekimi sonucu taşınmazın davacıya isabet ettiği, davacının en son aidat ödemesinin 1992 tarihinde yapıldığı ve bu süreden dava tarihine kadar uzun süre davacıdan aidat talep edilmediği gözetilerek birleşen davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine
2. Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA,
Peşin yatırılan harcın asıl ve birleşen davada davacıya iadesine,
Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,
03.07.2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.