5. Hukuk Dairesi 2024/10800 E. , 2025/9022 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/197 Esas, 2024/182 Karar
KARAR : Esastan ret
Taraflar arasındaki yolsuz tescile dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı vakfa ait ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 303 ada 44 parsel sayılı taşınmaz hakkında acele kamulaştırma kararı alındığını, akabinde davacı vakıf adına ... ile davalı ... arasında 07.01.2022 tarihinde 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 8 inci maddesi gereği taşınmaz bedeli olarak 5.300.000,00 TL karşılığında anlaşma ve tescil belgesi imzalandığını, taşınmazın hukuka aykırı işlemle 23.02.2022 tarihinde davalı ... adına tescil edildiğini, ilgili mevzuat gereği vakfa ait taşınmazların kamulaştırılmasında nihai kararın vakıflar meclisine ait olduğunu, ancak davalı idarece vakıflar meclisinin onayı alınmadan taşınmazın yolsuz tescil ile tescilinin sağlandığını, mütevelli vekili ... ...'ın vakıflar meclisinin onayını almadan vakfa ait taşınmazları devretmeye, satmaya ve kamulaştırma işlemlerini yapmaya yetkisinin bulunmadığını, ... Meclisi kararı ile taşınmazların bedelinin tespitinin mahkeme kararıyla yapılması gerektiğini, davalı idarece teklif edilen bedelin çok düşük olduğunu ileri sürerek dava konusu taşınmazın davalı idare adına olan tapu kaydının iptali ile davacı vakıf adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz hakkında yapımı tamamlanan meydan projesinin ivedilikle hayata geçirilmesi amacıyla 06.08.2020 tarihine acele kamulaştırılma kararı alındığını, ... Valiliğince de " kamu yararı " kararı verildiğini, davacı ile uzlaşma sağlanarak 2942 sayılı Kanun'un 8 inci maddesi gereğince taşınmazın satın alma usuli ile kamulaştırılmasına davalı ... encümenince karar verildiğini, yönetimi soyundan gelenlere şart edilmiş mülhak vakıf olan davacı yanın tapuda devir yapma yetkisi bulunan ve yetkisi olduğuna dair Vakıflar Bölge Müdürlüğü imzalı bilgi ve belgeleri ibraz eden vakıf mütevelli vekili tarafından anlaşma tutanaklarının imzalandığını, dava konusu taşınmaz yönünden 5.400.000,00 TL bedel üzerinden uzlaşmaya varıldığını, işbu bedelin davacı vakfın hesabına yatırıldığını, yetkilendirilen vakıf mütevelli vekili tarafından 23.02.2022 tarihinde tapuda devir işlemlerinin yapıldığını, iddiaya konu Vakıflar Meclisi kararının ise 14.03.2022 tarihli olduğunu, eldeki davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun açıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla acele kamulaştırılmasına karar verilen davaya konu taşınmazın uzlaşma yolu ile davalı ... adına tescil edildiği, uzlaşma görüşmelerinin davalı ... ile davacı vakıf mütevelli vekili arasında yapıldığı, ... Vakıflar Bölge Müdürlüğünün 06.01.2022 tarihli " yetki belgesi " konulu kararı ile tapuda işlemleri gerçekleştirmek üzere ... Başkan Vekili ... ...'a yetki verildiği ve bu yetki belgesine istinaden işlemlerin yürütüldüğü, bu durumda davalı belediyenin iyiniyetli olup vakıf temsilcisinin yetkisini aşarak işlem yaptığını bildiğine dair bir delil de bulunmadığı, vakıf temsilcisinin davalı ... ile çıkar ve işbirliği içerisinde hareket ettiğine yönelik bir iddia bulunmadığı gibi ... Mevzuatı gereği sıkı bir denetime tabi olan vakıf temsilcisi ile kamu kurumu niteliğindeki belediyenin çıkar ve işbirliği içinde hareket etmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, bu itibarla davalı ... ile vakıf mütevelli temsilcisi ... arasındaki uzlaşma görüşmesine dair düzenlenen sözleşmenin geçerli olduğu, davacı vakfı bağlayacağı, vakıf temsilcisinin görevini kötüye kullanması veya görevini ihmal etmesi halinde bu hususun temsilci ile vakıf arasında iç sorun teşkil edeceği, temsilci ile sözleşme yapan kişinin kazandığı haklara etkili olmayacağı, eldeki davanın açılmasının dürüstlük kuralına aykırılık teşkil edeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı vakıf adına ... ile davalı ... arasında 07.01.2022 tarihinde 2942 sayılı Kanun'un 8 inci maddesi gereğince imzalanan anlaşma belgesi ile tescil işleminin hukuka aykırı olduğunu, mütevelli vekili ... ...’ın vakıflar meclisinin bedel yönünden onayı alınmadan davacı vakfa ait taşınmazları devretmeye, satmaya veya kamulaştırma işlemlerini yapmaya yetkisinin bulunmadığını, vakfa ait malların satılması, devredilmesi, trampaya konu edilmesi veya kamulaştırılmasının gerçek kişilere ait taşınmazlara uygulanan usullerden farklı olduğunu, vakıflara ait taşınmazlar üzerinde yapılacak her türlü tasarrufun mahkeme kararı ile yapılmasının zorunlu olduğunu, dava konusu taşınmaza dair anlaşma sağlandığı hususunun mütevelli vekili tarafından vakıflar meclisine bildirilmesi üzerine, ... Bölge Müdürlüğü komisyonunca tespit edilen bedel ile davalı belediyece teklif edilen bedelin farklılık arz etmesi nedeniyle, mahkemece belirlenecek bedel üzerinden taşınmazın davalı idareye devri ile tapuda ferağların verilmesi hususunda izin verileceğinin belirtildiğini, buna rağmen vakıflar meclisinin onayı alınmadan yapılan devrin hukuka aykırı olduğunu, davanın kabulü gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla dava konusu taşınmazın 06.08.2020 tarihinde acele kamulaştırılmasına karar verildiği, akabinde ... Başkanı ... ile ... Başkan Vekili ... ...'ın katılımlarıyla oluşan davacı ... yönetimince 06.01.2022 tarih ve 1 karar sayılı kararla ; " ... ili, ... ilçesi ... Mahallesi 303 ada 44 parselde bulunan taşınmazın, 6 Ağustos 2020 tarihli Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve ... Büyükşehir Belediyesinin acele istimlak kararına istinaden; uzlaşma görüşmeleri yapılarak 5.400.000,00 TL bedel üzerinden uzlaşmaya varıldığı, uzlaşılan bedel üzerinde istimlak işlerinin gerçekleşmesi için; ... Büyükehir Belediyesi Emlak ve İstimlak Dairesi Başkanlığı Kamulaştırma Şube Müdürlüğündeki Satış Komisyonunda ve Eyyübiye İlçesi Tapu Müdürlüğünde, vakfı temsilen ... mütevilli vekili ... ...'ın yetkili kılınmasına, taşınmaz bedelinin vakfa ait ... Bankasında bulunan İban No .... hesabına yatırıldığı takdirde ilgili belediye yetkilileri tarafından da tapu tescil işlemlerini yapmaya yetkili kılınmasına, Vakıflar Bölge Müdürlüğüne bilgi verilmesine, satış işlemi için yetki belgesi alınmasına..." karar verildiği ve kararın ... karar defterine işlendiği, ... Başkan Vekili ... ...'ın 06.01.2022 tarihli dilekçe ile kararın onaylanması için ... Vakıflar Bölge Müdürlüğüne başvurduğu, anılan müdürlükçe 06.01.2022 tarih ve 177758 sayılı karar ile " Yukarıda adı geçen ( ... -...- Vakfı ) ve halen faal olan vakfın, 06.01.2022 tarihli dilekçesinde zikredilen, 06.01.2022 tarih ve 1 sayılı yetkili organ kararında belirtilen iş ve işlemleri (tapu İşlemleri) gerçekleştirmek üzere ... Başkan Vekili ... ...'a yetki verildiği, ... Başkan Vekili ... ...'ın 07.01.2022 tarihli dilekçe ile ... Büyükehir Belediyesi Emlak ve İstimlak Dairesi Başkanlığı Kamulaştırma Şube Müdürlüğüne başvurarak dava konusu taşınmazın kamulaştırma işlemleri için yetkili kılındığını beyan ettiği ve dilekçe ekine yetkili olduğuna ilişkin belgeleri eklediği, aynı tarihte dava konusu taşınmazın toplam 5.400.000,00 TL bedel üzerinden kamulaştırılması yönünde uzlaşmaya varıldığı ve uzlaşılan bedelin davacı vakfa ödendiği, akabinde taşınmazın davalı belediyeye 23.02.2022 tarihinde tapuda devredildiği, bu durumda, davalı belediyenin bu konuda yetkili olan ... Vakıflar Bölge Müdürlüğünce usulüne uygun olarak yetkilendirilen ... temsilcisinin kumulaştırma işlemlerini vakıflar idaresinin kendi iç mevzuatına uygun olarak yürütüp yürütmediğini araştırma, inceleme ve denetleme görev, yetki ve sorumluluğunun bulunmadığı, ... temsilcisinin işlemleri nedeniyle ... zarara uğramış ise bu zararın yasal düzenlemeler uyarınca kusurlu fiilleri nedeniyle vakfı zarara uğratan kişi ya da kişilerden tahsili gerekeceği, başka bir ifade ile ... temsilcisinin kusurlu davranışları nedeni ile oluşan zarardan ve bunun hukuki sonuçlarından zararın oluşmasında katkısı olduğu iddia ve ispat edilemeyen davalı belediyenin sorumlu olduğunun kabul edilemeyeceği, kaldı ki 2942 sayılı Kanun'un 8 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmüne göre, bu madde uyarınca satın alınan taşınmaz malların sahibinden kamulaştırma yolu ile alınmış sayılacağı ve bu şekilde yapılan kamulaştırmaya veya bedeline karşı itiraz davaları açılamayacağı saptanarak yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, yolsuz tescile dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
17.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.