4. Hukuk Dairesi 2021/26899 E. , 2023/6982 K.
\n\"İçtihat Metni\"MAHKEMESİ\t :Ticaret Mahkemesi
SAYISI\t : 2021/873 D.İş - 2021/879 Karar
SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ
SAYISI\t\t : İHK-2021/35346
HÜKÜM/KARAR\t : Davalı vekilinin itirazının reddi/Davacı itirazının kabulü
Başvurunun kısmen kabulü
SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ
SAYISI\t\t : K-2021/57550
Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Karara taraf vekilleri tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazının reddine, davacı vekilinin itirazının kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına ve başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalanan araç ile davacıya ait aracın 20.11.2020 tarihinde karıştığı çift taraflı trafik kazası neticesinde davacıya ait aracın hasara uğradığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107 nci maddesi uyarınca 5.100,00 TL hasar onarım bedelinin ve 876,78 TL ekspertiz ücretinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş; yargılama sırasında talebini 42.843,83 TL'ye yükseltmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; başvuran tarafından gerekli her türlü bilgi ve belgenin sunulması ve araştırmanın yapılmasına izin verilmesi gerekirken, hiçbir bilgi verilmeden aracın onarımının yaptırılması ile hasarın belirlenmesinin önüne geçildiğini, başvuruya konu aracın 2016 model olması nedeniyle orijinal parça hususundaki beyanlarının yersiz olduğunu, eksper ücretinin makul gider olarak kabul edilemeyeceğini ve başvuru tarihinden itibaren faiz talebinin haksız olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Uyuşmazlık Hakem Heyetince alınan kusur raporunda davalı şirkete sigortalı olan aracın % 75 oranında, davacıya ait araç sürücüsünün % 25 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, aktüer bilirkişi raporunda meydana gelen kaza sonucunda; dava konusu araçta orijinal parça ve işçilikler toplamının 48.411,11 TL olduğu, hasarlı parçaların sigorta şirketi tarafından temin edilmesi durumunda yaklaşık % 25 oranında orjinal parça ve tedarik iskontosunun uygulanabildiği, bu durumda orjinal parça ve işçilikler toplamının 37.902,00 TL olduğu, kusur durumuna göre tedarik iskontolu tazminat tutarının ise 28.426,50 TL olacağı, hasarlı parçaların nihai tüketici/servis tarafından temin edilmesi durumunda yaklaşık % 10 oranında iskonto uygulanabildiği, bu durumda orijinal parça ve işçilikler toplamının 44.207,50 TL, kusur durumuna göre nihai tüketici ıskontolu tazminat tutarının ise 33.155,62 TL olacağı, davacı vekili tarafından, aktüer raporda belirlenen 48.411,11 TL tazminat tutarına KDV eklenerek 57.125,11 TL’nin % 25 kusur oranı esas alınarak iskontosuz hasar bedeli olan 42.843,83 TL'sına dava değerinin ıslah edildiği, ancak aktüer bilirkişi raporunda tedarik iskontolu tazminat tutarına hükmedilmesi gerektiği belirtilerek başvurunun kısmen kabulü ile 43.720,61 TL talebin 28.426,50 TL tutarındaki kısmının 03.03.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
IV. İTİRAZ
A. İtiraz Yoluna Başvuranlar
\t Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri itiraz başvurusunda bulunmuştur.
B. İtiraz Sebepleri
\t1. Davacı vekili itiraz dilekçesinde; aktüer bilirkişi raporunda belirlenen hasar onarım bedeli üzerinden %25 oranında iskonto yapılmasının hatalı bulunduğunu ileri sürerek karara itiraz etmiştir.
2. Davalı vekili itiraz dilekçesinde; arabuluculuğa başvuru yapılmaksızın tahkim başvurusu yapılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalı müvekkilinin\tyaptırdığı eksper incelemesi sonucu başvurana değer kaybı bedeli olarak 27.04.2021 tarihinde 1.200,00 TL ödeme yapıldığını ve sorumluluğunun sona erdiğini, yaptırılan\teksper incelemesi sonucu davacı tarafa yedek parça ve işçilik ücreti olarak 13.11.2020 tarihinde 5.000,67 TL ödeme yapıldığını ve bu yönden de sorumluluğunun sona erdiğini, değer kaybı hesabının genel şartlara göre yapılması gerektiğini, tazminattan\tiskonto uygulanmamasının hatalı olduğunu, başvuran tarafından aracın onarımı sağlandıktan sonra değişen parçaların müvekkil şirkete iadesi gerekmekte iken söz konusu parçaların iadesinin yapılmadığını, davalı şirketin KDV'den sorumluluğunun bulunmadığını ve davacı lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümlerine göre hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'ine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek karara itiraz etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
\tİtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tahkim yargılamasında dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümlerin uygulanamayacağı, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında öngörülen belgelerle sigorta şirketine başvuru yapılmış olması ve taraflar arasında zarar miktarına yönelik olarak uyuşmazlık doğmuş olması ile Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesinde ve genel şartlarda aracın sigorta şirketinin eksperine gösterilmesinin ve aracın onarılmasından önce ihbarda bulunulmasının başvuru şartı olarak öngörülmediği, bu durumda zarar gören açısından ihbar yükümlülüğü getiren herhangi bir düzenlemenin ihlali söz konusu olmadığından davalı ... şirketinin aracın gösterilmediği itirazının yerinde olmadığı, Uyuşmazlık hakemi tarafından davacının aracında meydana geldiği iddia edilen hasar bedelinin belirlenmesi yönünde görevlendirilen bilirkişinin hazırlamış olduğu rapordaki hesaplamanın; poliçe tanzim ve kaza tarihi itibariyle uyuşmazlık konusu aracın hasar durumu, kilometre bilgisi, hasarın şiddeti, raporda yer alan veriler ve diğer eksper raporları ile karşılaştırma yapılarak, teknik detaylara yer verilmek suretiyle hazırlanmış olup, raporun denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, davacının aracına verilen zararı gidermek için gerekli onarım, parça ve işçilik hizmetinin de 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 1 inci maddesi gereğince KDV'ye tabi olduğu, bu nedenle davacı lehine KDV dahil edilerek hasar tazminatına hükmedilmesi gerektiği, hükümde değer kaybı yönünde karar verilmemiş bulunmakla bu yöne ilişkin davalı vekilinin itirazın reddi gerektiği, Uyuşmazlık Hakem Heyetince % 25 iskonto yapılarak hüküm tesis edilmesinin hatalı olduğu ve başvuran lehine tam vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin itirazlarının reddine, davacı vekilinin yaptığı itirazın kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına, bu doğrultuda davanın kısmen kabulü ile iskontosuz KDV dahil 42.843.83TL hasar bedelinin 03.03.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
\tA. Temyiz Yoluna Başvuranlar
\tİtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
\tB. Temyiz Sebepleri
\tDavalı vekili temyiz dilekçesinde; arabuluculuğa başvuru yapılmaksızın tahkim başvuru yapılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, İtiraz Hakem Heyeti tarafından hükmedilen tutar ile poliçe limiti aşılmış olup müvekkil şirketinin sorumluluğunun üst sınırını aşan tazminat tutarından fazlasına hükmedilmesinin hatalı olduğunu, tazminattan\tiskonto uygulanması gerektiğini, başvuran tarafından aracın onarımı sağlandıktan sonra değişen parçaların müvekkil şirkete iadesi gerekmekte iken söz konusu parçaların iadesinin yapılmadığını, davalı şirketin KDV'den sorumluluğunun bulunmadığını ve davacı lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümlerine göre hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'ine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını talep etmiştir.
\tC. Gerekçe
\t1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
\tUyuşmazlık, davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu oluşan hasar nedeniyle maddi tazminat talebine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
\t\t\t\t\t\t6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 uncu maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 99 uncu maddeleri, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1426 ncı maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.
\t
3. Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre; davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Davalı vekilinin diğer temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede;
a-Davalı ..., davacının aracında oluşan gerçek zarardan poliçe teminat limiti ile sınırlı sorumludur. Davacının gerçek zararının hesaplanması için alınan raporda davaya konu kaza nedeni ile aracın toplam hasar bedeli KDV dahil edilmeksizin ve iskonto uygulanmaksızın 48.411,11 TL olarak hesaplanmış ve davacı vekili tarafından KDV tutarı dahil edilerek ve davacı tarafa atfedilen kusur oranı tenzil edilerek dava değeri 42.843,83 TL'sına ıslah edilmiştir.
Uyuşmazlık Hakem Heyetince aktüer bilirkişi raporunda tedarik iskontolu ve KDV dahil edilmeksizin belirlenen 28.426,50 TL yönünden başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı davacı vekilinin de itirazı üzerine İtiraz Hakem Heyetince % 25 iskonto yapılarak hüküm tesis edilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin itirazının kabulü ile ıslah edilen 42.843,83 TL'ye hükmedilmiştir.
Dosya içerisinde yer alan 50157861 numaralı, 24.01.2020 başlangıç tarihli zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesinin incelenmesinde hasar bedeli araç başına 41.000,00 TL olarak belirlenmiştir. Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince talep değerlendirilirken poliçe limitinden fazlasına hükmedilemeyeceğine dikkat edilmeksizin limiti aşar şekilde hüküm kurulması hatalı olup bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.
b-)5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci maddesinde \"Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir.\" hükmü yer almaktadır.
Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü fıkrasında (19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'te Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 6 ncı maddesi ile eklenen) \"Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir.\" düzenlemesi mevcuttur.
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17/2 nci maddesi ise \"Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir. Konusu para ile ölçülemeyen işlerde, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen maktu ücrete hükmedilir. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine öngörülen maktu ücretin beşte birine hükmedilir. Sigorta Tahkim Komisyonlarınca hükmedilen vekalet ücreti, kabul veya reddedilen miktarı geçemez.\" şeklinde düzenlenmiştir.
Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR
1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,
2. Değerlendirme bölümünün 2 (a ve b) numaralı bentlerinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,
Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,
25.05.2023 tarihinde Başkan ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY
Dosya kapsamından, Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kısmen kabulü ile davacı yararına Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan nispi vekalet ücretine hükmedildiği, karara taraf vekillerinin itirazı üzerine İtiraz Hakem Heyetince itirazın kısmen kabulüne, başvurunun kısmen kabulü ile davacı yararına Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan nispi vekalet ücretine hükmedildiği, davalı vekilince sunulan temyiz dilekçesinde vekalet ücreti bakımından açık temyiz isteminin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Davalı vekilinin temyiz dilekçesinde vekalet ücretine yönelik açık temyizi bulunmadığından, sayın çoğunluğun (2/b) numaralı bentteki bozma gerekçesine katılmıyorum.