(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi 2008/7931 E. , 2008/14727 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacılar vekili avukat ... ile davalı vekili avukat ...'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
KARAR
Davacılar, dava dışı ....’in ... ili Emet ve Hisarcık ilçelerinin “Tekel Toptan Satıcılığı” işini ihale ile üstlendiğini, bunun için Toprakbank ve Etibanktan kredi kullanıp, teminat mektupları aldığını, murisleri olan ... ’in de bu krediler nedeniyle ....’e müşterek borçlu, müteselsil kefil olduğunu, ayrıca Tavşanlı’daki 15 parsel nolu kendisine ait taşınmazı da, kullanılan kredilerin teminatı olarak banka lehine ipotek ettirdiğini, ...’in ortağı olduğu ... Limited Şirketinin kurulmasının ardından, adı geçenin tüm borçları tasfiye edildikten ve davalının da onayı alındıktan sonra, Tekel pazarlama dağıtım işinin, 12.8.2003 tarihinden itibaren adı geçen şirkete devredildiğini, ancak davalının işi devralan şirketten teminat mektubu almadığını, şirketin ...’in vefat ettiği 1.9.2003 tarihine kadar dava dışı Tekelden mal almaya devam ettiğini, ne var ki ...’in vefatından sonra satın alınan malların bedelleri ödenmediğinden, adı geçenin aldığı tüm kredi borçlarına ilişkin hesaplar kat edilerek toplam 62.332.631.000 TL değerindeki teminat mektuplarının da 2008/7931-14727 davalı Tekel tarafından nakte çevrildiğini, Oysa ki 12.8.2003 ile 3.9.2003 tarihleri arasındaki borcun ...’e değil, şirkete ait olduğunu, nitekim teminat mektuplarının paraya çevrilmesinden dolayı borçlu olmadıklarının tespitine ilişkin daha önce açmış oldukları davanın da kabul edilerek kesinleştiğini, bu dava devam ederken murislerinin, ...’in kullanmış olduğu kredi ve teminat mektuplarına müteselsil kefaleti dolayısıyla adı geçen bankalar lehine ipotek ettirmiş olduğu taşınmazının da, anılan bankaların devredildiği Birleşik Fon Bankası A.Ş. tarafından başlatılan icra takibi üzerine satışa çıkarılıp, 124.550,00 YTL ihale bedeli üzerinden, alacaklarına mahsuben yine banka tarafından satın alındığını, taşınmazı bu şekilde kaybetmeleri nedeniyle zarara uğradıklarını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, taşınmazın değeri üzerinden şimdilik 70.000,00 YTL tazminat ile taşınmazda oturmaya devam etmeleri halinde talep edilecek ecrimisil ve anılan icra takibi dolayısıyla bakiye borçları nedeniyle de şimdilik 3.000,00 YTL olmak üzere toplam 75.000,00 YTL tazminatın en yüksek ticari faizi ile birlikte ödetilmesine karar verilmesini istemişler, birleştirilen ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesine ait 2007/424 E. sayılı dava ile de saklı tutulan haklar nedeniyle 355.377,89 YTL’nin tahsilini talep etmişlerdir.
Davalı şirket, dava dışı ...’in ortağı olduğu ... Limited Şirketi ile 12.8.2003 tarihinde “Tekel Toptan Satıcılığı” sözleşmesi imzaladıklarını, daha önce kendileri ile sözleşmesi bulunan ...’in, önceden vermiş olduğu teminatları teslim almadığını, ölünceye kadar da bu teminatları karşılık göstererek, şirket adına mal almaya devam ettiğini, ne var ki ani ölümü üzerine şirketin ödeme güçlüğüne düştüğünü, adı geçenin mirasçılarının da mirası reddettiklerini, satış konusu malların bedellerinin ödenmemesi üzerine, alınan mallara karşılık gösterilen teminat mektupları nakte çevrilmek suretiyle alacaklarının tahsil edildiğini, ...’in şirketin ortağı olup, şirket borçlarından da sorumlu olması gerektiğini, davacılar ve murisleri ile herhangi bir ticari ilişkileri bulunmadığından kendilerine karşı dava açılamayacağını, davacıların ancak ... ve mirasçıları veya kendilerine karşı takip başlatan bankaya karşı dava açabileceklerini savunarak, davanın gerek husumet gerekse esastan reddini dilemiştir.
Mahkemece, daha önce kesinleşen menfi tespit davası sırasında 5.5.2004 tarihinde başlatılan ... 14. İcra Müdürlüğünün 2006/5229 E. sayılı icra takibine karşı davacılar tarafından herhangi bir itirazda bulunulmadığı, kıymet takdirinin kesinleşmesi üzerine taşınmazın banka tarafından alacağına karşılık satın alındığı, davacıların bu 2008/7931-14727 nedenle zarar görmesinde davalının herhangi bir kusurunun bulunmadığı, davalı tarafından, kesinleşen menfi tespit davasına konu olan teminat mektuplarının bedelinin de Emet Tereke Hakimliğinin yazısı üzerine tereke hesabına yatırıldığı belirtilerek asıl ve birleştirilen davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiş, hüküm, davacılar tarafından temyiz edilmiştir.
Dava dışı ... ile davalı arasında mevcut olan 27.4.1995 tarihli “Tekel Toptan Satıcılık” sözleşmesinin, ...’in talebi ile ortağı olduğu ... Limited Şirketine devredildiği, ...’e ait tüm borçlar tasfiye edildikten sonra, devir işleminin 12.8.2003 tarihinde davalı şirket tarafından da onaylandığı, ancak işi devralan şirketten teminat mektubu alınmadığı, ... Limited Şirketinin, ...’in öldüğü 1.9.2003 tarihine kadar davalıdan satın almış olduğu mal bedellerini ödeyememesi üzerine, ... ile yapılan sözleşme sırasında adı geçen lehine verilen ve davacıların murisinin müteselsil kefili olduğu 62.372.631.000 TL değerindeki teminat mektuplarının, paraya çevrilmesi için davalı tarafından 8.9.2003 tarihinde bankaya verilen talimat üzerine, 10.9.2003 tarihinde nakte çevrilerek davalıya ödendiği, 18.9.2003 tarihinde banka tarafından ... terekesi ve davacılara kat ihtarı gönderildiği, davacılara karşı 5.5.2004 tarihinde ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip, 31.5.2004 tarihinde de genel haciz yoluyla takip başlatıldığı, davacıların açmış olduğu menfi tespit davasının kabul edilerek 2.4.2007 tarihinde kesinleştiği, bu arada banka tarafından ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan takipte de, davacıların murislerine ait olan ipotekli taşınmazın takip alacaklısı banka tarafından 1.12.2006 tarihinde satın alındığı anlaşılmakta olup, davacılar, borçlu olmadıkları halde ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan takip üzerine taşınmazlarının satılması dolayısıyla uğramış oldukları zararın ödetilmesi için eldeki davayı açmışlardır.
Taraflar arasında daha önce ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesine ait 2005/149 E. 2005/311 K. sayılı dava dosyasında görülen ve 2.4.2007 tarihinde kesinleşen menfi tespit davasında, “Sigara Pazarlama ve Dağıtım A.Ş.Genel Müdürlüğünün (Tekel), bedelleri konusunda davacılar aleyhine takip başlattığı teminat mektuplarının, ...’den alınması nedeniyle, ... Limited Şirketine yapılan mal satışlarından kaynaklanan alacağın ödenmesi için paraya çevrilmesinin yasaya aykırı olduğu, Tekel’in haksız yere teminat mektuplarını paraya çevirerek, Bankanın ... ve kefili olan davacılar hakkında takip başlatmasına neden olduğu” gerekçesiyle husumetin Tekel’e yöneltilebileceği kabul edilerek, ... lehine verilen ve Tekel tarafından nakte çevrilen teminat mektupları nedeniyle davacıların borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmiştir. Dava konusu olayda da davalı Tekel, aynı şekilde dava dışı ... ile olan ticari ilişkisi sona erdikten sonra, ... Limited Şirketinin borçları nedeniyle dava dışı Birleşik Fon Bankası A.Ş. tarafından, davacıların murisinin, ... lehine ve onun borçları nedeniyle teminat olarak göstermiş olduğu taşınmaz üzerindeki ipoteğin paraya çevrilmesi için davacılar aleyhine takip başlatılmasına, taşınmazın satılmasına ve bunun sonucunda da davacıların zarar görmelerine neden olduğundan, ... bu davada davalıya husumetin düştüğünün kabulü gerekir. Mahkemenin kabulünün aksine, kesinleşen menfi tespit davasına konu olan teminat mektupları bedellerinin, Emet Tereke Hakimliğinin yazısı üzerine ilgili tereke hesabına yatırılmış olması da, bu sonucu değiştirmez. O halde mahkemece, işin esası incelenerek, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davalı aleyhine açılan davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün, temyiz eden davacı yararına BOZULMASINA, 550 YTL duruşma avukatlık parasının davalılardan alınarak davacılara ödenmesine, peşin alınan temyiz harcının iadesine, 15.12.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.