10. Hukuk Dairesi 2026/4752 E. , 2026/3646 K.
\n\"İçtihat Metni\"MAHKEMESİ\t: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 58. Hukuk Dairesi
SAYISI\t: 2023/2931 E., 2025/2636 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ\t: İstanbul Anadolu 18. İş Mahkemesi
SAYISI\t: 2022/15 E., 2023/107 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacıların murisi ..’ın 09.01.2021 tarihinde vefat ettiğini, geriye mirasçı olarak eş .. .. .. ile evlatları .. .. .., .. . ve kızı ... kaldığını, Muris ..’ın vefat etmeden evvel ...'dan yurt dışı borçlanması yaparak yaşlılık aylığı almakta olduğunu, murisin emeklilik işlemleri için 2005 yılında müracaat ettiğini ancak 2009 yılına kadar ...’nın gerekli evrakları tanzim edip emekli işlemi yapmadığını, murisin ısrarlı takibi neticesinde 2009 yılında müracaat tarihi olan 2005 yılı yurt dışı borçlanma usul ve esaslarına göre günlüğü 2 ABD dolara üzerinden 7200 günlük borçlanma bedeli olarak 14.400 ABD doları ödeyerek emekli olduğunu, 08.05.2008 tarihinde yurt dışı borçlanma usul ve esasları değişmiş (günlük 3,5 ABD doları olmuş) ancak muris 2005 yılında müracaat etmiş ve gereklerini yerine getirmiş olduğu için Kurumla yapılan yazışma ve görüşme sonucunda müracaat tarihi usul ve esaslarına göre emeklilik hakkı kazandığını, murisin vefatı üzerine müvekkillerin 05.02.2021 tarihinde eş ve kız çocuğu olarak ölüm aylığı bağlanması için Kuruma müracaat ettiğini ancak davalı Kurum \"muris ..'ın eksik bedel ödeyerek (emeklilik tarihine göre günlük 3,5 USD yerine 2 USD ödemiş olduğunu) 7200 yerine 4114 gün borçlanılmış olduğunu, bu sebeple emeklilik şartını sağlamadığı halde kendisine yaklaşık 12 yıl boyunca maaş verildiğini, murislerine ölüm aylığı bağlanmasının mümkün olmadığını, yersiz ödeme olduğundan bahisle de mirasçılarına borç tahakkuk ettireceğini beyan ederek\" ölüm aylığı bağlanması talebini reddettiğini, Kurumla müteaddit defalar yazışma yapılmasına rağmen sonuç değişmediğini ve müvekkillere hakkı olan maaşın bağlanmadığını belirterek davalı Kurum işleminin iptali ile hak sahibi olan davacılara müracaat tarihi olan 05.02.2021 tarihinden itibaren ölüm aylığının bağlanması ve ödenmesi gereken tarihlerden itibaren işleyecek faiziyle beraber tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacının işçi alacağına ilişkin müvekkil Kurumun herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, davacının davalı işverenin bordro kayıtlarında 26.07.2018-10.10.2018 tarihlerinde herhangi bir kaydına rastlanmadığını, hizmet tespitine yönelik davaların kamu düzenini ilgilendirdiğini, buna göre araştırma yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile
Maltepe SGM'nin 14.07.2021 tarihli E-39362712-2050301-28017258 sayılı Kurumu işlemine karşı açılan davanın yersiz ödenen aylıklar için gönderilen borcun iptaline ilişkin davacının açmış olduğu davanın reddine,
Davacılara ölüm aylığı bağlanmış olduğu için bu hususta karar verilmesine yer olmadığına
Davacıların talep tarihinden itibaren davalı Kurum tarafından 3 aylık süre içerisinde ölüm aylığı bağlanmadığından 3 aylık bitim tarihi olan 05.05.2021 tarihinden ölüm aylığının ödemesi tarihi olan 09.07.2021 tarihleri arasında kalan dönemler bakımından yasal faiz talep etme hakkı olduğu anlaşıldığından davacıya geç ödenen ölüm aylığı bağlanması nedeniyle yasal faizin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile
I) Davacı vekilinin ve davalı Kurum vekilinin istinaf istemlerinin kabulü ile İstanbul Anadolu 18. İş Mahkemesinin 22.02.2023 tarihli, 2022/15 Esas-2023/107 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılmasına,
II) Davanın kısmen kabulü ile
Murise bağlanan yaşlılık aylığının kesilmesi ve yapılan aylık ve ek ödemelerin 96/1-b kapsamında borç olarak tahakkuk edilmesine ilişkin Kurum işleminin iptali talebinin reddine,
Hak sahiplerine 01.02.2021 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere ölüm aylığı bağlanmış olması nedeniyle müracaat tarihi olan 05.02.2021 tarihinden itibaren ölüm aylığı bağlanması talebinin hukuki yarar yokluğundan reddine,
Davacılara bağlanan ölüm aylıklarından 05.05.2021 tarihinden 09.07.2021 tarihine kadar yapılan ödemelerin 09.07.2021 tarihine kadar işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; Kurum işleminin iptali talebi reddedilmiş olmasına rağmen faize hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, Kurum işleminin yasal düzenlemelere uygun olduğunu beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali ile davacılara ölüm aylığı bağlanması istemine ilişkindir.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
01.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.