10. Hukuk Dairesi 2025/9639 E. , 2026/4876 K.
\n\"İçtihat Metni\"MAHKEMESİ\t:Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI\t: 2023/84 E., 2024/272 K.
Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar; davalı ... ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:\t
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 15.10.1994 tarihinde davalı ... Belediyesi'nde çalışmaya başladığını, halen çalışmasını sürdürdüğünü, kazancının asgari ücret üzerinden gösterildiğini belirterek prime esas kazançlarının tespitini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde;dava dilekçesinde davalı olarak belirtilen sıfatlarının ilgili kanunda yapılan değişiklik gereği feri müdahil olarak yer almaları gerektiğini, davacı yanca ileri sürülen hususların, dürüstlük, iyiniyet kurallarına ve hukuka aykırı olduğunu,iş bu davanın yazılı delillerle ispatın mümkün olduğunu, Yargıtay içtihatlarında gerçek ücretin esas alınması gerektiğini, gerçek ücretin ise işçinin imzasının bulunduğu hizmet akdi ve ücret tediye borçlarından saptanabileceğini, işçinin kıdemi yaşı, mesleki durumu dikkate alınarak emsal işi yapan işçilerin aldığı ücretlerin göz önünde bulundurularak ücretin belirlenmesi gerektiğini, davacının iddialarını ispatlayacak somut bir delilin bulunmadığını bu nedenle açılan davanın reddine karar verilmesini beyan etmiştir.
Davalı ... davanın reddini savunmuştur.
III. MAHKEME KARARI
1-Mahkemenin 09.06.2016 tarihli kararı ile tüm dosya kapsamına göre davanın kabulü ile
2-Dosya kapsamındaki 12.04.2016 havale tarihli bilirkişi raporu içerisinde 1994/10.ay ve 2011/10. aylar arasında dökümü yapılan (EK-1) tabloda (-) işaretle bildirilen miktarların belirtilen ücret bordrosuna göre davacının primine eksik alınan kazançlarının tespitine,
3-Eksik sigorta primlerinin davalı ...'ca tahsili gerektiğinin tespitine dair karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Son Bozma Kararı
Mahkeme kararının süresi içinde davacı ve davalı ... vekillerince temyiz edilmesi üzerine Dairece, \"...\tDavaya konu somut uyuşmazlıkta, esas alınan bilirkişi raporunda, soyut olarak 01.01.2004 tarihine kadar; yemek, yakacak yardımı, çocuk, aile yardımlarının prime esas kazanca tabi olmadığı değerlendirmesi yapılarak prime esas kazanç hesabı yapıldığı belirtilmiş ise de Mahkemece, dosya içinde mevcut toplu iş sözleşmelerine göre davacıya dava konusu dönemler içinde ne kadar ek ödemeler yapılacağı bu sözleşmelere göre belirleyen ancak, ücret bordrolarında yazılı olan meblağlar ile tabloda yazılı miktarların uyumlu olmaması karşısında, somut şekilde davacının hangi dönem, hangi kalemlerin sigorta primine esas kazanç matrahına dahil edilmesine dair belirleme olmayan, neye göre belirlendiği anlaşılamayan, yani denetime elverişli olmayan bilirkişi raporu doğrultusunda yazılı şekilde hüküm tesis edilmiştir. Mahkemece öncelikle yukarıda açıklanan ilkelere göre, Mahkemece somutlaştırma yükümlülüğü çerçevesinde 22.05.2002 tarih itibariyle sendika üyesi olan davacının talebinin, 15.10.19 94... .11.2011 tarihleri arasında prime esas kazanç tespiti yönünden toplu iş sözleşmesinde belirlenen ve sendika üyesi olması sebebiyle yapılan ödemelerin asıl ücrete eklenerek gerçek ücretinin tespiti yönünde mi, yoksa kendisine ödenen ücretlerin sigorta primine esas kazanca eksik yansıtıldığı yönünde mi olduğu hususu açıklığa kavuşturulmalı, devamında bilirkişiden denetime elverişli bilirkişi raporu alınmak suretiyle elde edilecek sonuca göre karar verilmesi gerekmektedir.
Kabule göre de, bildirim yapılmayan sürelerde hizmet tespiti ve prime esas kazanç yönünden davacının talebi yok ise sigorta primine esas kazanç matrahı belirlenmesi ve hüküm tesisi hatalı olup bozma nedenidir....\" gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamı doğrultusunda davanın kabulüne;
1-Dosya kapsamındaki 24.04.2024 düzenleme tarihli bilirkişi ek raporunda davacı ...'a ait sigorta primlerinin 1994/10-2011/10. aylar arasında dökümü yapılan tabloda fark kazanç sütununda o günün para değerleri ile belirtilen:
1995/10. ay için 8.166,69 TL,
1995/11. ay için 8.166,960 TL, 1996/12. ay için 10.550,000 TL,
1998/1-2. aylar için 46.500,000'er TL, 1998/3-4. aylar için 66.600,000 TL, 1998/5-6-7-8. aylar için 1.963,169 TL,
1999/4-5. aylar için 29.500,000'er TL, 1999/6. ay için 15.000,000 TL, 1999/7-8. aylar 39.000,000'er TL,
2000/1-2 aylar için 9.000.000'er TL, 2000/3-4-5.aylar için 96.000.000'er TL, 2000/6-7-8-9-10-11-12. aylar için 3000' er TL,
2001/1 ay için 3.000,000 TL, 2001/2. ay için 42.200.000 TL, 2001/9-11. aylar için 84.000.000 TL,
2002/1-2. aylar için 84.000.000' er TL, 2002/4. ay için 165.000.000 TL,
2003/6-7. aylar için 189.650.000' er TL, 2003/8-9. aylar için 134.650,000'er TL, 2003/10-11-12. aylar için 133.900.000' er TL,
2004/1-2. Aylar için 50.361,667'şer TL, 2004/3. ay için 59.511,667 TL, 2004/4-5. aylar için 206.861,667'şer TL, 2004/6-7-8-9-10. Aylar için 51.120.000'şer TL ,
2005/1. Ay için 50,42 TL, 2005/2. Ay için 49,75 TL, 2005/3. Ay için 34,25 TL,2005/4-5-6-7-8-9. aylar için 50,82' şer TL,
2006/1. ay için 30,01 TL, 2006/ 2-3- 4. aylar için 50,16' er TL, 2006/5-6-7-8-9-10-11-12. ay için 65,33 TL,
2007/1. ay için 59, 18... . ay için 65, 33... . ay için 160,16'er TL, 2007/4-5-6. aylar için 70,16 TL, 2007/7. ay için 38,44 TL, 2007/8. ay için 72,34 TL,2007/9. ay için 41,46 TL, 2007/10-11-12. aylar için 75,36' er TL,
2008/1-2- aylar için 73,36'er TL, 2008/3. Ay için 39, 79... /4-5-6. Aylar için 75,86'ar TL, 2008/7-8-9. Aylar için 76,15' er TL,2008/10-11. Aylar için 116,83'şer TL, 2008/12. Ay için 174,67
2009/1-2-3. aylar için 114,31 'şer TL, 2009/4-5-6. aylar için 347,86' şer TL,2009/7. ay için 2009/8. ay için 390,13 2009/9-10-11. aylar için 348,19 şer TL, 2009/12. ay için 56,69 TL,
2010/1. ay için 53,72 TL, 2010/2. ay için 53,82 TL, 2010/3. ay için 96,86 TL, 2010/4. ay için 265,31 TL, 2010/5. ay için 229,81 TL, 2010/6. ay için 215,47 TL, 2010/7-8-9-10-11 ay için 226,09 2010/12. ay için 19,20 TL,
2011/1-2-3. aylar için 30, 33... /4.ay için 352,01'ar TL, 2011/5-6. aylar için 30,33 TL, 2011/7-8-9. aylar için 51,55 TL, 2011/10. aylar için 832,86 er TL, yukarıda belirtilen miktarlar kadar eksik bildirildiğinin tespitine,
2-Düzenleyeni sosyal güvenlik hukuku uzmanı ... ... ... ve düzenlenme tarihi 24/04/2024 olan bilirkişi raporunun kararın eki sayılmasına karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1-Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; kararın eksik araştırma ve incelemeye dayandığını beyan etmektedir.
2-Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; kararın eksik araştırma ve incelemeye dayandığını lehlerine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.
1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalılar vekillerinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Davacının taleplerinin kısmen kabulü şeklinde tespit hükmü verilmesi karşısında Mahkemece verilen kısmen kabul kararı yerinde olmasına rağmen; hükümde davanın kabulüne ifadesinin kullanılmış olması ve hükmün vekalet ücretine ilişkin kısmında tam kabul şeklinde karar tesisi, davalılara vekalet ücretine hükmedilmemiş olması hatalı olup bozma sebebidir.
Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370. maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
İlk Derece Mahkemesi hükmünde \"Davanın Kabulüne \" ibaresinin silinerek yerine \"Davanın kısmen kabul kısmen reddine \" ibaresinin yazılmasına
Ayrıca hükmün 6, 7 ve 8 numaralı bentlerinin tamamen silinerek yerine
\"6- Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine,
7- Davacı tarafından bozma ilamından önce ve sonra yapılan 2.915,00 TL bilirkişi ücreti, 2.632,20 TL posta, tebligat ve müzekkere gideri ile toplam 5.547,20 TL yargılama giderinin takdiren 2.773,6 TL’lik kısmının davalılardan müteselsilen ve müştereken tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına, davacı yönünden kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
8-Davalı Kurum tarafından yapılan 673,00 TL yargılama giderinin takdiren 336,50 TL’sinin davacıdan alınarak davalı Kuruma verilmesine, bakiyesinin davalı Kurum üzerinde bırakılmasına, davalı Kurum yönünden kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalı Kurum’a iadesine,
9-Davalı ... tarafından yapılan 200,00 TL yargılama giderinin takdiren 100,00 TL’sinin davacıdan alınarak davalı Belediyeye verilmesine, bakiyesinin davalı ... üzerinde bırakılmasına, davalı ... yönünden kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalı Belediyeye iadesine \" yazılmasına, hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
16.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.