10. Hukuk Dairesi 2025/9619 E. , 2025/12916 K.
\n\"İçtihat Metni\"
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi
SAYISI\t: 2023/2117 E., 2025/494 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ\t: İstanbul Anadolu 18. İş Mahkemesi
SAYISI\t: 2022/159 E., 2023/66 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... Lojistik ve Denizcilik Destek Hiz. Tic Ltd. Şti. ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı ... Lojistik ve Denizcilik Destek Hiz. Tic Ltd. Şti. işyerinde şoför olarak çalışmaktayken, 25.11.2009 tarihinde diğer davalı ....'ye boş konteynerları götürmesi için işverenince görevlendirilmiş olduğunu, müvekkilinin bu görevi gereği gittiğini, davalı .... işyerinde 25.11.2009 tarihinde geçirmiş olduğu kaza sonucunda elinden yaralanmış olduğunu, kazanın oluş şeklinin, davalı ... Şirketinin işçisi olan ... isimli işçinin tedbirsiz ve dikkatsiz olarak forklift kullanması sonucunda, indirilmeye çalışılan boş konteynerin müvekkilinin eline düşmüş olduğunu, müvekkilinin bu kaza sonucu elinden yaralanmış ve tüm ameliyat ve tedavilere karşın tam olarak iyileşememiş olduğundan iş gücü kaybına uğramış olduğunu, bahse konu kazada meydana gelen maddi ve manevi zararların tazmini için İstanbul Anadolu 5. İş Mahkemesinde 2013/191 Esas numaralı dosyasıyla alacak davası açıldığını, dosyanın 15.02.2022 tarihindeki duruşmasında vermiş olduğu ara kararla müvekkiline iş kazasının tespiti davası açması yönünde 5510 sayılı Kanun'un 95/b maddesi uyarınca süre verildiğini, belirtilen nedenlerle, müvekkilinin 25.11.2009 tarihinde geçirmiş olduğu kazanın iş kazası olduğunun tespiti için işbu davanın açılmış olduğunu, açıklanan nedenlerle, gerekli tahkikat ve araştırma yapılarak, müvekkilinin 25.11.2009 tarihinde davalı ....'de geçirmiş olduğu kazanın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; davacının iddiasına göre davaya konu olayın 25.11.2009 tarihinde meydana gelmiş olduğunu, olaydan 13 yıl sonra bu davanın açılması için zamanaşımı süresinin dolmuş olduğunu, zira 6098 sayılı TBK'nın 146. maddesine göre \"kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, her alacak on yıllık zamanaşımına tabidir\". Türk Borçlar Kanunu’nun 146. maddesi ile alacak haklarının tabi olacağı genel zamanaşımı süresi düzenlenmiş olduğunu, aksine bir yasal düzenleme olmayan hâllerde on yıllık zamanaşımı süresinin uygulanacağını, buna göre iş kazasında zamanaşımının süresine yönelik ayrı bir düzenleme bulunmadığından on yıllık zamanaşımı süresi uygulanacağını, açıklandığı üzere davacının zararı ve zarar failini bildiği halde süresinde dava açmamış olduğunu, bu nedenle talebin zamanaşımına uğradığını beyanla, açılan davanın reddini talep etmiştir.
Davalı Kurum vekili, açılan davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile \"Davanın kabulü ile
Davacının 25.11.2009 tarihinde geçirmiş olduğu kazanın iş kazası olduğunun tespitine\" karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1.Davalı ... Lojistik ve Denizcilik Destek Hiz. Tic Ltd. Şti. vekili, davanın reddi ile kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
2. Davalı Kurum vekili, davanın reddi ile kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, iş kazasının tespiti istemine ilişkindir.
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Eldeki davaya konu olayın meydana geldiği tarih itibari ile davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 13. maddesidir. Maddenin birinci fıkrasında iş kazası,
“a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,
b) (Değişik bend:17.04.2008-5754 S.K./8.mad) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,
c) Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,
d) (Değişik bend: 17.04.2008-5754 S.K./8. mad) Bu Kanun'un 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,
e) Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özüre uğratan olaydır.” şeklinde tanımlanmıştır.
İş kazası nedeniyle sosyal sigorta yardımlarının yapılabilmesi öncelikle Kurumun zararlandırıcı sigorta olayının iş kazası olduğunu kabul etmesine bağlıdır. İş kazası olgusu Kurumca kabul edilmezse somut olayda olduğu gibi sigortalının ya da hak sahiplerinin olayın iş kazası olduğunu dava yolu ile tespit ettirmesi gerekmektedir.
İş kazasını meslek hastalığından ayıran en önemli husus iş kazasının ani meydana gelen bir olay olmasıdır. Ani olayın gerçekleşmesinden sonraki bir vakitte sigortalıda bedenen veya ruhen zararlar meydana gelebilmektedir. Burada önemli olan husus meydana gelen zarar ile ani olay arasında illiyet bağının olup olmadığı meselesidir. Kanunda iş kazası tanımlanırken dıştan gelen bir etkinin varlığından bahsedilmemiştir. Bu nedenle sigortalının kalp krizi veya beyin kanaması geçirmesi ile intihar etmesi de iş kazası kapsamında değerlendirilmektedir. Burada önemli olan bir husus, olayın iş kazası sayılması ile işverenin kazanın meydana gelmesinde kusuru olup olmadığı halinin karıştırılmaması gerektiğidir. Zira bir olayın iş kazası sayılması ile işverenin kusurunun bulunması durumu aynı değildir. Önemine binaen belirtmek gerekir ki illiyet bağının varlığı için sigortalının yaptığı iş ile gerçekleşen kaza arasında bir bağ olması gerekmektedir (Özdemir, Halil, Türk Mevzuatında İş Kazasının Tespiti Davaları, Yargıtay Dergisi, Temmuz 2018, cilt 44, sayı 3).
3. Eldeki davada davacı, davalı ... Lojistik ve Denizcilik Destek Hiz. Tic Ltd. Şti. işyerinde şoför olarak çalışmaktayken, 25.11.2009 tarihinde diğer davalı ...Ş.'ye boş konteynerları götürmesi için işverenince görevlendirilmiş olduğunu, davalı ...Ş. işyerinde 25.11.2009 tarihinde geçirmiş olduğu kaza sonucunda elinden yaralandığını beyanla geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmesini talep ettiği eldeki davada, Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de Mahkemece işverenin kim olduğu tespiti yapılmadan verilen kararın eksik incelemeye dayalı olduğu anlaşılmaktadır.
Davacı tarafından ... Lojistik ve Denizcilik Destek Hiz. Tic Ltd. Şti. ve ....Kara Taşımacılığı A.Ş. aleyhine dava açılmış olup Mahkemece işverenin kim olduğu belirtilmeden iş kazasının tespiti kararı verilmesi hatalı olduğu gibi tedavi evrakları ve dosya kapsamında kaza tarihi 26.11.2009 tarihi olarak belirtilmesine rağmen gerçek kaza tarihi araştırılmadan karar verilmesi hatalı olup bu hususun gözetilmemesi de isabetsizdir.
Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 02.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.