10. Hukuk Dairesi 2025/2100 E. , 2025/11223 K.
\n\"İçtihat Metni\"MAHKEMESİ\t: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI\t: 2023/1491 E., 2024/3592 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ\t: Ankara 8. İş Mahkemesi
SAYISI\t: 2021/79 E., 2023/90 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 2013 Ocak- 2013 Nisan dönemlerinde ...Teknoloji Güvenlik Sistemleri Limited Şirketinde, 2013 Nisan - 2014 Temmuz tarihlerinde ...Danışmanlık İnşaat Limited Şirketinde çalıştığını, her iki firmanın sahibinin ... olduğunu, müvekkilinin 2016 yılında emekli maaşı bağlandığını, 2020 yılının Ocak ayında emekli maaşının kurum tarafından iptal edildiğini, maaşının tekrar yatırılması için talepte bulunduğunu, kurum cevabında Sosyal Güvenlik Denetmenliğince düzenlenen raporda 1166552.06 iş yeri kodlu ...Teknoloji Güvenlik Sistemleri Limited Şirketi ile 1195481 iş yeri kodlu, ...Danışmanlık İnşaat Limited Şirketi ünvanlı iş yerlerindeki çalışmalarının iptal edildiği bilgisinin verildiğini, müvekkilin söz konusu iki işyerinde de düzenli olarak çalıştığını, firmalarda, temizlik, çay servisi, paketleme yardımcı elemanı ve sair işlerini yaptığını, işyerinin ıslak imzalarının olduğu maaş sürelerini ve fiilen çalıştığını gösterir nitelikte olduğunu, müvekkilinin 65 yaşında ve hali hazırda herhangi bir geliri bulunmadığını belirterek kurum işleminin iptaline, 2013 Ocak ayından 2014 Temmuz ayına kadar olan hizmetinin tespitine, emekli aylığının yeniden bağlanmasına ve ödenmeyen aylıkların yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurumca tesis edilen işlemlerin kanuna ve mevzuata uygun olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile \"davanın reddine\" karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, davanın kabulü ile kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, denetmen raporuna istinaden iptal edilen sigortalılık sürelerinin geçerli olduğu ve yaşlılık aylığının yeniden bağlanması talebine ilişkindir.
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Sahte sigortalılığa dayanan davalar hizmet tespiti içerikli olmakla, davanın yasal dayanağını oluşturan 5510 sayılı Kanun'un 86. maddesinde bu tür hizmet tespiti davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında resmi belge ve yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar. Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması halinde somut bilgilere dayanması inandırıcı olmaları koşuluyla bordro tanıkları veya iş ilişkisini bilen komşu işyeri çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen diğer tanıklarla dahi sonuca gitmek mümkündür. Bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunlu olup mahkemece, tarafların sunduğu deliller ile yetinilmemeli, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun ilgili hükümleri esas alınarak kendiliğinden araştırma ilkesi benimsenmeli, sigortalılığın kabulü ve hüküm altına alınabilmesi için hizmet akdinin ve eylemli çalışmanın varlığı ortaya konulmalıdır.
3.Eldeki davada, davacı, 2013 Ocak- 2013 Nisan dönemlerinde dava dışı ...Teknoloji Güvenlik Sistemleri Limited Şirketi'nde, 2013 Nisan - 2014 Temmuz tarihlerinde dava dışı ...Danışmanlık İnşaat Limited Şirketi'nde çalıştığını, bildirilen çalışmalarının fiili çalışmaya dayanmaması nedeniyle denetmen raporu ile iptali üzerine yaşlılık aylığının kesilmesi nedeniyle kurum işleminin iptalini ve yeniden yaşlılık aylığının bağlanmasını talep etmiş olup Mahkemece davanın reddine karar verilmiş ise de verilen kararın eksik araştırmaya dayalı olduğu anlaşılmaktadır.
4. Somut olayda, dava dışı 1166552 sicil numaralı ...Teknoloji Güvenlik Sistemleri Ltd. Şti'ye ait denetmen raporu ve eklerinin dosyada bulunmadığı, diğer dava dışı 1195481 sicil numaralı ...Danışmanlık İnşaat Ltd. Şti'ye ait denetmen raporunun bulunduğu ancak eklerinin dosyada bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Mahkemece öncelikle her iki iş yerine ait denetmen raporları ekleri ile birlikte celbedilmeli; ...Danışmanlık İnşaat Ltd.Şti. iş yeri ile ilgili olarak düzenlenen 20.11.2019 tarih ve 2019/405146/77 sayılı raporda ve dosyada bulunmayan ancak ...işyeri ile ilgili olarak düzenlendiği anlaşılan 20.11.2019 tarih ve 76 sayılı raporda davacının çalıştığına yönelik olarak beyanda bulunan kişiler tespit edilerek tanık olarak dinlenilmeli ve beyanları değerlendirilmeli, her iki iş yerinden verilen dönem bordroları ile çalışmaları iptal edilen sigortalıların listesi celbedilip, davacı ile aynı dönemde çalışan bordro tanıkları dinlenilmeli, iptal konusu dönemle ilgili vergi yoklama fişleri celbedilmeli ve sonucuna göre karar verilmelidir.
Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
03.07.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.