10. Hukuk Dairesi 2025/19890 E. , 2026/5325 K.
\n\"İçtihat Metni\"MAHKEMESİ\t: Ankara 13. İş Mahkemesi
SAYISI\t: 2014/651 E., 2019/372 K.
Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi .. .. tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacının 03.03.2004-20.11.2009 tarihleri arasında davalılara ait işyerlerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti ile bir takım işçilik alacaklarının davalılardan tahsilini istemiş, 31.08.2012 havale tarihli dilekçesi ile davalılardan ... Oto Aksesuarları San. ve Ltd. Şti. hakkındaki davayı takip etmediğini bildirmiştir.
II.CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III.MAHKEME KARARI
Mahkemece 29.11.2012 tarihinde verilen kararla, ... Oto Aksesuarları San. ve Ltd. Şti. yönünden dava takip edilmediğinden HMK'nın 150. maddesi gereğince bu davalı yönünden dosyanın işlemden kaldırılmasına, diğer davalı yönünden davanın kabulü ile 03.03.2004 - 20.11.2009 döneminde davacının hizmet akdi ile fasılasız olarak çalıştığı, bu dönemden Kuruma bildirilen 01.08.2009 - 20.11.2009 döneminin tespit dışı bırakılarak davacının 03.03.2004 - 31.07.2009 döneminde Kuruma bildirilmeyen ve hizmet tespiti istenilen sürenin 1948 gün olduğunun tespitine karar verilmiştir.
IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 03.03.2014 tarih ve 2013/3681 E.-2014/3524 K. sayılı kararı ile \".. Yapılacak iş, davalı işyerlerinin arasındaki ilişkiyi araştırmak, işyeri devri mi yoksa unvan değişikliği mi olduğunu tespit etmek, davalı işyerleri arasında işyeri devrinin söz konusu olması halinde davacının çalışmasının geçtiği önceki dönemin davalı işyerlerinden ... Yedek Parça Oto Aksesuarları ve Plastik San. ve Tic. Ltd. Şti.'de geçtiğinin tespitine karar verilemeyeceğini göz önünde bulundurmak, davacının davalı işyerlerinde ne iş yaptığını araştırmak, davalı işyerlerinin her ikisinin de ihtilaflı döneme ilişkin dönem bordrolarının tümünü getirtmek, dönem bordolarında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, bilgilerine başvurulan tanıkların hizmet cetvellerini Kurumdan istemek, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir....\" şeklindeki gerekçeyle karar bozulmuştur.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar
Mahkemenin yukarıda belirtilen tarih ve sayılı kararı ile davacının ... Yedek Parça Oto Aksesuarları Plastik San. Limited Şirketine ait işyerinde 03.03.2004-31.07.2009 tarihleri arasında hizmet akdine bağlı olarak geçen çalışmalarının tespiti ile 29.11.2012 tarihli celsede davalı ... Oto Aksesuarları Sanayi Limited Şirketi yönünden dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği gözetilerek ... Oto Aksesuarları Sanayi Limited Şirketi yönünden davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
1. Mahkemenin, Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine, o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu; Mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirir. (09.05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, Hukuk Genel Kurulunun 12.07.2006 tarihli, 2006/9-508 E., 2006/521 sayılı kararı).
Mahkemenin, Yargıtayın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak gerçekleşebilir. (Prof. Dr. Baki Kuru, Usuli Müktesep Hak (Usule İlişkin Kazanılmış Hak) Dr. A. Recai Seçkin’e Armağan, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları No. 351 Ankara, 1974, sayfa 395 vd.)
Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur. (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK).
2.Eldeki davada ise Mahkemece verilen karar, bozma içeriklerinde belirtilen ilkeler çerçevesinde araştırma yapılması gereği belirtilerek bozulmuştur. Mahkeme tarafından bozmaya uyulmuştur. Ancak bozmanın gereği yerine getirilmemiştir.
Mahkemece bozma sonrası dinlenen tanık anlatımlarına itibar edilerek davanın kabulüne karar verilmiş ise de karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.
Mahkemece yapılacak iş, davacıya hangi iş yerinde kimlerle çalıştığı sorulup, dosya kapsamında dinlenen tanıkların anlatımlarının karar vermeye elverişli bulunmadığı gözetilerek, re’sen araştırma kapsamında dinlenmeyen bordro tanıkları ve komşu işyeri çalışanları tespit edilerek dinlenilmeli, uyuşmazlık konusu husus hiç bir kuşku ve tereddüte yer vermeyecek şekilde tespit olunmalı ve tüm deliller toplandıktan elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.
3.Ayrıca 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 7 nci maddesinin 6552 sayılı Kanun’un 64. maddesi ile eklenen son fıkrası ile 25.10.2017 tarihinde yürürlüğe giren ve 5521 sayılı Kanun’u yürürlükten kaldıran 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 4. maddesinin 2. madde hükmü gözetildiğinde davanın niteliği gereği davalı Kurumun yasal hasım olması gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması da hatalıdır.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararın BOZULMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
22.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.