10. Hukuk Dairesi 2025/19558 E. , 2026/4942 K.
\n\"İçtihat Metni\"MAHKEMESİ\t:İş Mahkemesi
SAYISI\t: 2023/63 E., 2025/339 K.
\t\t vekili Avukat ...
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;
I. DAVA\t
1.Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 03.12.2008 tarihli iş kazası neticesinde sürekli iş göremezliğe uğraması nedeniyle fazlaya ilişkin talep hakkı saklı kalmak üzere 30,00 TL hastane gideri, 70,00 TL iş gücü kaybı olmak üzere toplam 100,00 TL maddi ve 3.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsilini talep etmiştir.
2.Talep artırım dilekçesiyle maddi tazminat istemini iş göremezlik nedeniyle 92.473.43 TL’ye artırmıştır.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; olayda kusurun kendilerinde olmadığını, mesai arkadaşının talebi ile görevlendirme olmaksızın kazanın meydana geldiği makineye yardıma gittiğini, parmağının kopmadığını, çizildiğini, halen çalıştığını belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 20.03.2019 tarihli ve 2016/115E.-2019/117K. sayılı kararında özetle;
Davacının davasının kısmen kabulü ile
Belirlenen 92.503,43 TL maluliyetten kaynaklı maddi tazminat zararından taleple bağlı kalınarak 92.473,43 TL'nin kaza tarihi 03.12.2008'den itibaren yasal faizle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile takdir olunan 1.500 TL manevi tazminatın olay tarihi 03.12.2008'den itibaren yasal faizle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Tedavi gideri ile ilgili talepler ispatlanamadığından isteğin reddine,
Maddi tazminat isteği bakımından fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmasına,
Manevi tazminat ile ilgili fazlaya ilişkin isteklerin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin 20.03.2019 tarihli ve 2016/115E.-2019/117 K. sayılı kararına karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 23.06.2021 tarih ve 2020/1143 E.-2021/1784 K. sayılı kararı ile tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, vakıa mahkemesi hakiminin objektif, mantıksal ve hayatın olağan akışına uygun, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve resen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu, İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varılarak, davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
Bozma Kararı
Bölge Adliye Mahkemesinin 23.06.2021 tarih ve 2020/1143 E.-2021/1784 K. sayılı kararının süresi içerisinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 20.12.2022 tarih ve 2021/10623 E-2022/16329\t K. ile \"... Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre; davacının meslek lisesi tesviye bölümü mezunu olup davalı şirkete ait makine fabrikasında olay tarihinde freze operatörü olarak çalışmaktayken, aynı işyerinde iş arkadaşı ...’ye onun çalıştığı freze makinesinin kesici takımının tamirine yardımcı olduğu sırada, tezgah takım kafasının zemine kadar indirilmeyip, sökme işleminin yüksekte yapıldığı esnada, kesici takımın eli üzerine düşerek sol işaret parmağına zarar vermesi neticesinde iş kazasının gerçekleştiği, hükme esas alınan kusur raporuna göre davalı işverenin %80, davalı şirket işçisi ...’nin %10 ve davacının %10 kusurlu olduğu tespit edilmiş ise de; davacının Endüstri Meslek Lisesi tesviye bölümü mezunu olup, 1998 yılından beri aynı işyerinde freze operatörü olarak çalıştığının iddia edilmiş olması karşısında, bu durumda çalıştığı makinede olay tarihinde yaptığı tamir işini usulüne uygun şekilde freze tezgah takım kafasının zemine kadar indirilmeyip, sökme işleminin yüksekte yapmaları nedeniyle davacıya ve iş arkadaşı ...’ye atfedilmesi gereken kusurun raporda tespit edilen %10’ar kusur oranlarından fazla olması gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde anılan kusur raporuna itibarla karar verilmesi hatalı olmuştur. O halde mahkemece; davacının olay tarihinde yaptığı iş ve mesleki yeterliliği ve davaya konu iş kazasının gerçekleştiği iş makinesinde çalışma kıdemi belirlenip, davalının iddia ettiği gibi yukarıda yazılı şekilde deneyim ve kıdeminin bulunduğunun anlaşılması karşısında davacıya ve iş arkadaşı İbrahim Türe’ye atfedilmesi gereken kusurun raporda tespit edilen %10'ar kusur oranlarından fazlaolmaması gerektiği gözetilerek tarafların kusur oran ve aidiyetlerinin dosya içindeki bilirkişi heyetlerinden farklı, kazanın gerçekleştiği alanda uzman A Sınıf İs güvenliği uzmanlarından oluşturulacak 3 kişilik bilirkişi heyetinden alınacak rapora göre belirlenmesi, taraf itiraz ve çelişkiler giderilerek kusur oranın tespiti gerekmektedir. Öte yandan bozmadan sonra yapılacak yargılama iş bu mahkeme hükmünün davacı tarafça temyize getirilmemiş olması nedeniyle davalı taraf lehine oluşan usuli kazanılmış hak gözetilerek özellikle maddi tazminatın belirlenmesinde hükme esas alınan 28.01.2019 tarihli hesap raporunda işlemiş (bilinen) devre sonu olarak esas alınan tarihten sonra yürürlüğe giren asgari ücret değişiklikleri rapor yansıtılmamak suretiyle tespit edilen kusur raporundaki oranlar mevcut rapora uygulanarak maddi tazminat istemi ile manevi tazminat istemi hakkında bir karar vermekten ibarettir.\" gerekçeleriyle bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile \"Mahkememizce bozmaya uyulmuş, davalı işverenden davacının görevi ile ilgili bilgi sorulmuş, verilen 22.06.2023 havaleli cevabi yazıda davacının 1998-2006 döneminde kampanya işçisi olduğu, 04/10/2006 da daimi işçi olarak devam ettiği frezeci sharman freze de freze ustasına yardımcı işlerde görev yaptığı bilgisinin verildiği, bozma ilamı doğrultusunda 21/08/2023 tarihli raporun alındığı bu raporda kazanın meydana gelmesinde, davalı .. Fabrikaları A.Ş’nin % 70 oranında, kazalı ...’in % 15 oranında, dava dışı ...’nin % 15 oranında kusurlu olduğu bu raporun daha önce alınan rapor ile çelişkili olması sebebiyle bordrodan seçilen tanıklardan ... dinlenmiş, 2024 e kadar makine fabrikasında çalıştığını, davacının frezeci olduğunu işe düz işçi olarak girdiğini, daha sonra makine bölümünde freze ustalarının yanında makine kullanımını öğrendiklerini 3 yıl bu şekilde çalıştıktan sonra freze işçiliği için sınava girdiğini kazananların bu makinede çalıştığını, sherman makinesinin freze makinesinden büyük olduğunu bu makineye gelen malzemenin vinç ile geldiğini sınavı kazananların hemen bu makinede çalıştırılmadığını, belli bir tecrübeden sonra bu makineye geçildiğini, basit freze makinelerinde bir usta olduğunu, gündüz vardiyalarında temizlik yapan ara eleman bulunduğunu geceleri ise ara eleman olmaksızın çalışıldığını, yardımcı eleman her makinede olmadığını, davacının kazasının sherman makinesinde meydana geldiğini, davacının gececi olduğunu makine ustasının ... olduğunu vinçci olmadığından davacıyı yardıma çağırdığını tezgahta parça sökülmesi gerekirken davacının kazayı geçirdiğini davacının henüz freze makinesi sınavını dahi vermeden sherman makinesinde yaşadığı kaza sebebiyle yaralandığını davacının meslek lisesi torna tesfiye bölümü mezunu olduğunu belirtmiş, diğer tanık ...2020 ye kadar freze ustası olarak çalıştığını, kıdemi 5 yılı doldurduğunda freze sınavına girdiğini, freze makinesinde önce usta yanında makine kullanımının öğrenilmesi gerektiğini, 3 yıl bu şekilde çalışmadan sonra sınava girildiğini, kazananların frezeci olduğunu bu makinelerin en büyüğünün sherman makinesi olduğunu sınavı kazananların sherman makinesini kullanabilir sayıldığını fakat bu makineler büyük olduğundan sınavı kazananlarında bu makinede hemen çalıştırılmadığı, belli bir tecrübe kazandıktan sonra ustaların takdiri ile sherman makinesine geçildiğini, kaza günü kendisinin gündüz davacının gece vardiyasında olduğunu o tarihte davacının henüz sınava girmediğini frezeci olmadığını, fakat freze makinesinde çalışırken sherman makinesi kullanın ... nin yardım istemesi sebebiyle yardıma gönderildiğini, bir başlığın sökülmesi gerekirken ve bu başlığın vinç yardımı ile makine askıya alınması gerekirken vinççi olmadığı için diğer usta ile birlikte sökmeye çalıştığını bu sırada kazanın olduğunu duyduğunu, sonuçta davacının henüz frezeci sınavına girmeden burada çalıştırıldığını kazanın da bu dönemde olduğunu belirtmiş, 06.03.2025 tarihli rapor alınmış, bu raporda kazanın meydana gelmesinde, davalı .. Fabrikaları A.Ş’nin % 60 oranında, kazalı ...’in % 15 oranında, dava dışı ...’nin % 25 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği görülmüştür. Alınan son iki raporun hem bozma ilamına hem olayın oluşuna uygun olup birbirini doğruladığı anlaşıldığından bu raporların karar vermeye yeterli olduğu görülmüş, 05/08/2025 tarihli ...imzalı rapor alınmıştır. Raporda 03/12/2008 de kazanın meydana geldiği sürekli iş göremezlik başlangıcının 15/01/2009 olduğu bu dönem için GİGÖ zararının hesaplandığı bozma öncesi alınan hesap raporunda bakiye ömrün 02/11/2040 olduğu belirtilmiş ise de hesabın 02/11/2041 e kadar yapıldığı bu hesap hatasının düzeltildiği belirtilerek günlük ücret hesabında da hata olduğu anlaşılmış, bu hesap hatasının da düzeltildiği bunun dosyada kazanılmış hak oluşturmayacağı açıklanmış yine önceki raporda davalı işveren kusuruna isabet eden maddi zarar ve dava dışı 3.kişi kusuruna isabet eden maddi zarar hesabının ayrı ayrı yapıldığı, davacının da işveren kusuruna isabet eden tutar üzerinden davayı ıslah ettiği mahkemenin de dava açılırken müşterek kusura dayanılmaması sebebiyle dava dışı ...'nin kusurunu dahil etmeksizin karar verdiği davacının bu noktada temyizinin bulunmadığı buna göre teselsüle göre değil yalnızca %60 işveren kusuruna göre hesap yapıldığı açıklanmış, GİGÖ zararı 209,56 TL , sürekli iş göremezlik zararı 54.545,87 TL olmak üzere toplam davacının karşılanmamış zararının 54.755,43 TL olduğu belirtilmiştir. Alınan raporun karar vermeye yeterli olduğu görülmüştür. Dava kaza sonucu malul kalan davacının maddi manevi tazminat davası olup önceki gerekçede de belirtildiği üzere kusurlu olan davalı işverenin davacının gerçek zararının karşılanmayan bölümünden kusuru oranında sorumlu tutulması gerekir. Davada müşterek ve müteselsil sorumluluğa dayanılmadığından sırf davalı kusuru üzerinden alınan 05/08/2025 tarihli rapordaki hesaplamalar doğrultusunda alacak hüküm altına alınmış, manevi tazminat ile ilgili herhangi bir bozma olmadığından ve mahkememizin kanaati değişmediğinden önceki kararda olduğu gibi hüküm kurulmuş artan kısım ise reddedilmiştir. \" gerekçesiyle; davacının davasının kısmen kabulü ile belirlenen 54.755,43 TL maluliyetten kaynaklı maddi tazminatın olay tarihi 03.12.2008'den itibaren yasal faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Manevi tazminat isteğinin kısmen kabulü ile takdir olunan 1.500,00 TL manevi tazminatın olay tarihi 03.12.2008'den itibaren davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacının tedavi gideri ile ilgili taleplerinin ispatlanmamış olması sebebiyle reddine,
Maddi tazminat isteği bakımından fazlaya ilişkin isteğin reddine,
Manevi tazminat ile ilgili fazlaya ilişkin isteğin reddine karar verilmiştir.
VI.TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle;
a. %5 oranında tespit edilen sürekli iş göremezlik oranının fazla tespit edildiğini,
b.Rapordaki kusur oranını kabul etmediklerini,
c.Lehine hükmedilen vekalet ücretinin az olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının tazminat istemine ilişkindir.
Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde belirtilen hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddine, İlk Derece Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
2.Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
16.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.