10. Hukuk Dairesi 2025/188 E. , 2026/350 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ: Van Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2063 E., 2024/1218 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ: Muş İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/10 E., 2023/785 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının vergi kaydına istinaden sigorta başlangıç tarihinin 1994 olarak tespitini, 1997-1998-2000 yıllarında 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini beyan etmektedir.
Davalı ...Fabrikaları A.Ş vekili temyiz dilekçesinde; davanın esas yönüyle de reddi gerektiğini, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalılık süresi tespiti istemine ilişkindir.
A. Davalı ...Fabrikaları A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;
Dava açmada hukuki yararın bulunması dava şartlarından olduğu gibi temyiz yoluna başvuracak olan tarafın da başvuruda hukuki yararının bulunması gerekir. Davada haklı çıkmış olan tarafta hukuki yararı bulunmak şartıyla temyiz yoluna başvurabilir. (HMK m. 361/2). İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yoluna başvurmayan veya süresini geçirdiği için istinaf yoluna başvurmamış olan taraf yönünden, verilen karar kesinleşeceği için artık bu tarafın temyiz yoluna başvurmasında hukuki yararı yoktur. Şayet karşı tarafın istinaf yoluna başvurması üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yeniden esas hakkında karar verilmiş ise o takdirde karara karşı istinaf yoluna başvurmamış olan taraf temyiz yoluna gidebilir. Zira bunda hukuki yararı vardır.
Somut olayda, davalı ...Fabrikaları A.Ş vekilinin İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı istinaf yoluna başvurmadığı, Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararda davalı yönünden İlk Derece Mahkemesince tesis edilen karardan farklı ve aleyhe bir hüküm kurulmadığı anlaşılmakla, temyiz dilekçesinde beyan ettiği temyiz sebeplerine göre davalı ...Fabrikaları A.Ş vekilinin temyiz yoluna başvurmasında hukuki yarar bulunmamaktadır.
B) Davalı ... Kurumu Başkanlığı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;
İnceleme konusu davada, davacının 1979 olan doğum tarihinin yaş düzeltme davası ile 11.05.1975 olarak tespit ve tescil edildiği, davacının 20.04.1995 tarihli tevkifata istinaden takip eden aybaşından itibaren 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalılık tescili talep ettiği, davalı Kurumun 11.05.1979 doğumlu davacının 01.05.1995 tarihi itibariyle 18 yaş ikmalinin bulunmadığı gerekçesi ile tescil talebini reddi üzerine eldeki davanın açıldığı, Mahkemece davanın kısmen kabulü ile davacının 01.05.1995-31.12.1995 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olduğunun tespitine karar verildiği anlaşılmaktadır. Karar eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır.
2926 sayılı Kanun'un "Sigortalılığın başlangıcı ve zorunlu oluşu" başlıklı 5. maddesinin ilk fıkrasının 24.07.2003 tarihli ve 4956 sayılı Kanun'un 49. maddesi ile değiştirilmeden önceki düzenlemesinde, bu Kanun'un 2. maddesi kapsamına girenlerin yirmiiki yaşını doldurdukları tarihi takip eden yılbaşından itibaren sigortalı sayılacaklarını düzenlemiştir. 02.08.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Kanun'un 48. maddesi ile anılan maddedeki 22 yaş şartı kaldırılarak onsekiz yaşını doldurdukları tarihi takip eden yılbaşından itibaren sigortalı sayılacaklarını düzenlemiştir.
Mahkemece, davacının 01.05.1995 tarihi itibariyle yirmiiki yaşını doldurmadığı gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.
VI.KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davalı ...Fabrikaları A.Ş vekilinin temyiz dilekçesinin hukuki yarar yokluğundan REDDİNE,
2.Davalı Kurum vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgili davalı ...Fabrikaları A.Ş.'ye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
22.01.2026 gününde oybirliğiyle karar verildi.