10. Hukuk Dairesi 2025/18516 E. , 2026/6519 K.
\n\"İçtihat Metni\"MAHKEMESİ\t:İş Mahkemesi
SAYISI\t: 2024/2 E., 2025/202 K.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalı Kurumun ... İl Müdürlüğünün ... sigorta sicil numaralı sigortalısı olduğunu, gerekli koşulları yerine getirdiği için 506 sayılı Yasa hükümlerine göre 01.09.2006 tarihinden itibaren 2...4 tahsis numarası ile yaşlılık aylığı bağlandığını, davacı bu güne kadar yaşlılık aylığı almakta iken, ... Konut Kooperatifinde geçen 2 aya yakın bir çalışmasının gerçek olmadığı gerekçesiyle aylığının başlangıçtan itibaren iptal edilerek, 08.07.2011 tarihinde tebliğ edilen 13987129 sayılı borç bildirim belgesiyle 01.09.2006 - 23.07.20 11... .486,67 TL ödenmiş aylıklar ile 04.07.2011 tarihine kadar hesaplanan 7.461,53 TL faiz ve 6,00 TL tebligat ücreti toplamı 43.954,20 TL'nin 1 ay içinde ödenmesinin istenildiğini, İl Müdürlüğüne verilen itiraz dilekçelerinde de belirtildiği üzere müfettiş tarafından davacının ifadesinin alınmamış olduğu, beyanına göre davacının inşaat ustası olduğunu, iptal edilen çalışmalardan sonra yine inşaat işlerinde çalıştığını belirterek davacının 1025215.45 sayılı ... Konut Yapı Kooperatifinde geçen çalışmalarının ve buna bağlı olarak 01.09.2006 tarihinden itibaren bağlanan yaşlılık aylıklarının iptaline ilişkin istemin iptali ile yaşlılık aylığının kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanarak ait olduğu aylardan itibaren faizleriyle birlikte ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, 31.01.2013 tarihli beyan dilekçesi ile davacının 1025235.45 sayılı işyerinde 02.04.2005 - 07.11.2005 tarihleri arasında geçen 216 günlük çalışmalarının iptal edildiğini belirtmiştir.
Birleşen ... 2. İş Mahkemesinin 2011/647 E. 2012/241 K. sayılı dosyasında Kurum Kontrol Memurluğunca düzenlenen 18.05.2011 tarihli 2011/AK-89 sayılı raporda, 01.09.2006 günü itibariyle yaşlılık aylığı bağlanan davacının ... Konut Yapı Kooperatifinin 1025235.45 sayılı işyerinden yapılan sigorta bildirimlerinin gerçeği yansıtmadığı, çalışmalarının muvazaalı olduğu fiili olmadığı ve bu bildirimlerinin iptalinin gerektiğinin tespit edildiğini, bunun sonucu davacının aylıklarının 01.09.2006 tarihi itibariyle iptal edilerek tarafına 01.09.2006 - 23.07.2011 süresinde yersiz ödenen aylıklar toplamı 36.476,67 TL'nin yasal faizi ile birlikte ödenmesinin talep edildiğini, ancak ödeme yapılmadığını belirterek fazlaya ilişkin dava ve talep hakkı saklı kalmak üzere 36.486,67 TL'nin her bir aylığın ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizleriyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı birleşen dosyada davacı vekili cevap dilekçesinde; Kurumun Kontrol Memurluğunca düzenlenen 18.05.2011 tarihli, 2011/AK-89 sayılı raporda, 01.09.2006 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanan 76292012 sigorta sicil numaralı... S.S. ... Konut Yapı Kooperatifinin 1025235.45 sayılı iş yerinden yapılan sigorta bildirimlerinin gerçeği yansıtmadığının, çalışmalarının muvazaalı bulunduğunun, fiili olmadığının ve bu bildirimlerin iptali gerektiğinin tespit edildiğini, bu haliyle yaşlılık aylığı koşulları oluşmadığından 01.09.2006 tarihi itibariyle iptal edildiğini belirterek, asıl davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 17.11.2015 tarih ve 2015/61 Esas ve 2015/884 Karar sayılı kararı ile \"Ana dosya yönünden, aksine Kurum işleminin iptali ile davacının 02.04.2005 - 07.11.2005 tarihleri arasında ... Yapı Kooperatifine ilişkin çalışmalarının fiili olduğunun tespiti ile 01.09.2006 tarihinden itibaren bağlanan yaşlılık aylığının iptaline yönelik işlemin iptaline, yaşlılık aylığının kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanarak ait olduğu aylardan itibaren faizleri ile birlikte ödenmesi gerektiğinin tespitine (tahsilde tekerrür olmamak üzere)
Birleşen ... 2. İş Mahkemesinin 2011/647 E. sayılı dosyasına ilişkin davanın reddine,\" karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
İlk Derece Mahkemesinin 17.11.2015 tarihli kararının süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, \"...Borçlar Kanunu’nun 53. maddesi hükmü (6098 Sayılı Borçlar Kanunu Md. 74.) gereğince, hukuk hâkimi, ceza mahkemesinde verilen beraat ve ceza hukukunun kusur ve zarar sorumluluğuyla ilgili hükümleriyle bağlı değil ise de; kesinleşen ceza mahkemesi kararındaki maddi olgu ile bağlıdır. Ceza mahkemesi kendine has usuli olanakları nedeniyle hükme esas aldığı maddi olayların varlığını saptamada daha geniş yetkilere sahiptir. Bu nedenle, ceza mahkemesinde saptanacak maddi olayın yargısal bir kararla saptanmış olması gerçeğinin hukuk hâkimini de bağlaması gerekir. Bu hal; Kamunun yargıya olan güveninin korunmasının bir gereği olduğu gibi, söz konusu Borçlar Kanununun 53. maddesinde öngörülen kuralın da, doğal bir sonucudur.
Davaya konu, somut olayda; davacının hizmet bildirimlerinin yapıldığı Kooperatif başkanı ve aralarında davacının da bulunduğu 27 kişi hakkında kooperatif üyeleri ve Kurum tarafından yapılan teftiş üzerine suç duyurusu sonrasında, ceza mahkemesinde dava açıldığı ve bu davaların henüz derdest olduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece, davacı hakkında açılan ceza davası incelenmeksizin ve orada belirlenecek maddi olgular dikkate alınmaksızın, davacının çalışmasının bulunmadığına dair kabul, eksik araştırmaya dayalıdır.
Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece, eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O hâlde, davalı Kurum avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır..\" gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin bozma sonrasında ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile\"Asıl dosya yönünden; davanın kabulüne, aksine Kurum işleminin iptali ile davacının 02.04.2005 - 07.11.2005 tarihleri arasında ... Yapı Kooperatifine ilişkin çalışmalarının fiili olduğunun tespiti ile 01.09.2006 tarihinden itibaren bağlanan yaşlılık aylığının iptaline yönelik işlemin iptaline, yaşlılık aylığının kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanarak ait olduğu aylardan itibaren faizleri ile birlikte ödenmesi gerektiğinin tespitine ( tahsilde tekerrür olmamak üzere)
b)Birleşen ... 2. İş Mahkemesinin 2011/647 E. sayılı dosyası yönünden; davanın reddine, \" karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; Kurum Kontrol Memurluğunca düzenlenen 18.05.20 11... /AK-89 sayılı raporda, 01.09.2006 günü itibariyle yaşlılık aylığı bağlanan davacının ... Konut Yapı Kooperatifinin 1025235.45 sayılı işyerinden yapılan sigorta bildirimleri gerçeği yansıtmamaktadır. Çalışmaları muvazaalı olup fiili değildir. Bu bildirimlerinin iptalinin gerektiği tespit edilmiştir. Bunun sonucu aylıklarının 01.09.2006 tarihi itibariyle iptal edilerek tarafına 01.09.2006 - 23.07.2011 süresinde yersiz ödenen aylıklar toplamı 36.476,67 TL'nin yasal faizi ile birlikte ödenmesi talep edilmiştir. Ancak ödeme yapılmamıştır. Bu nedenle fazlaya ilişkin dava ve talep hakkı saklı kalmak üzere 36.486,67 TL'nin her bir aylığın ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizleriyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi gerektiğini, tüm bu nedenlerle verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararı bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali istemi ve yersiz ödenen aylıkların istirdatı talebine ilişkindir.
Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
07.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.