10. Hukuk Dairesi 2025/18302 E. , 2026/4861 K.
\n\"İçtihat Metni\"MAHKEMESİ\t:İş Mahkemesi
SAYISI\t: 2024/241 E., 2025/65 K.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi .. tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin miras bırakanı ... ...'un davalıların miras bırakanları ...ve ... tarafından işletilen değirmende 16.04.2005 tarihinde un öğütürken elbisesinin değirmen miline takılması sonucu vefat ettiğini, müvekkilinin miras bırakanının 16.04.2005 tarihinde geçirdiği olayın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalılardan ..., ..., ..., ... ve ...; vefat edenin işçi olmadığını, iş sözleşmesi ile çalışmadığını, bakım ve tamirat yapması için tutulduğu ve istisna akdi ile çalıştığını belirterek davanın reddini istemişlerdir.
2.Davalılardan ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... vekili; zamanaşımı süresinin dolduğunu, davacı tarafın zararlarını ibraname karşılığında tazmin ettiğini, ceza yargılamasında, olay tarihinde değirmenin harap ve tamiri gereken vaziyette olduğunun, faaliyette olmadığının, vefat edenin temizlik ve bakım yaptığının tespit edildiğini, vefat edenin çalışan olmadığını, ... tarafından da olayın iş kazası olmadığının tespit edildiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
3.Davalılardan ... vekili; zamanaşımı süresinin dolduğunu, işyerinin tescilinin bulunmadığını, işçinin sigortalı olmadığını, müvekkili kurum müfettişi tarafından yapılan incelemede hizmet akdinin varlığının da tespit edilemediğini, bu nedenle öncelikle hizmet tespiti davası açılması gerektiğini, söz konusu olayın iş kazası olarak bildiriminin yapılmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
4.Diğer davalılar; cevap dilekçesi vermemişlerdir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 01.07.2020 tarihli kararıyla davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV.İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin 01.07.2020 tarihli kararına karşı süresi içinde bir kısım davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 31.05.2023 tarihli kararıyla istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
Bölge Adliye Mahkemesinin 31.05.2023 tarihli kararına karşı süresi içinde bir kısım davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuş, Dairece; eldeki davada, davacının eşi ... ...'un ... değirmeni tamir işiyle uğraştığı, davalıların miras bırakanları ...ve ... tarafından işletilen değirmenin faaliyete başlaması için, davacı murisinin ...ile bakım ve onarımı konusunda anlaştığı, 16.04.2005 tarihinde değirmenin tamiri esnasında, davacı murisinin kıyafetinin değirmen miline takılması sonucu, milin çalışır vaziyette olmasından dolayı yaralanarak vefatı şeklinde sonuçlanan olayda, ilgili mevzuat hükümleri kapsamında, iş kazası unsurlarının gerçekleşmediği, konuya ilişkin düzenlenen kurum denetmen raporunda da olayın iş kazası olduğuna dair bir tespitin yapılamadığı, bu bağlamda davaya konu iddia olunan kaza olayının gerçekleştiği tarihte, davacı murisi ile davalıların miras bırakanları ...ve ... arasındaki ilişkide hizmet akdinin belirleyici özelliği olan zaman ve bağımlılık unsurları mevcut olmadığından, davacı murisinin sigortalı olmadığı, bu kapsamda mülga 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 2. maddesi gereği yasal şartların oluşmaması nedeni ile iddia olunan kaza olayının iş kazası olarak değerlendirilmesinin mümkün bulunmadığı anlaşıldığından, Mahkemece yukarıda belirtilen açıklamalar ışığında, 5510 sayılı Kanun'un 13. maddesi şartlarının gerçekleşmediği gözetilerek, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesinin isabetsiz olduğu gerekçelerine dayalı olarak karar bozulmuştur.
Bozma sonrası İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacı murisinin iş akdi kapsamında davalılar yanında çalıştığını, verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, Kurum müfettişi tarafından alınan beyanların yanlı ve yönlendirilmiş olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı murisinin 16.04.2005 tarihinde geçirdiği olayın iş kazası olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliden alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
15.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.