10. Hukuk Dairesi 2025/17994 E. , 2026/5409 K.
\n\"İçtihat Metni\"MAHKEMESİ\t: Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI\t: 2025/2647 E., 2025/2382 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ\t: Alanya 3. İş Mahkemesi
SAYISI\t: 2021/132 E., 2024/56 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının ilk olarak davalı şirket bunyesinde faaliyet gösteren .. Otelde 09.01.2012 tarihinde kat görevlisi olarak işe başladığını\tve 14.01.2016 tarihine kadar kesintisiz çalışmaya devam ettigini, işe girdikten kısa bir sure sonra davalıya ait iki otel olduğunu öğrendiğini ve davalının ısrarı ile ilk iki yıl sezon ayları nisan-ekim arasında .. Otel haricinde .. isimli otelde de kat gorevlisi olarak çalıştırıldığını, iki yılın sonunda davalı şirketin .. isimli oteli işletmeyi bıraktığını ve 2015 yılında ise .. .. isimli başka bir otel kiraladığını, muvekkilinin 2015 yılında da .. Otel haricinde .. .. otelde\tkat görevlisi olarak çalıştığını, davacının Kuruma başvurusu ile işe giriş tarihinin 15.06.2013 tarihi oldugunu öğrendiğini, davalı işverenin otelinde 09.01.2012 tarihinde işe girmesine rağmen\tsigorta girişinin\t15.06.2013 tarihinde yapıldığını, yaklaşık\t17 ay sigortasız çalıştırıldığını belirterek davacının davalı işverene ait otelde 09.01.2012 - 15.06.2013 tarihleri arasında kesintisiz çalışması nedeniyle hizmetinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1-Davalı şirket tarafından davaya cevap verilmemiştir.
2-Feri müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde; hizmet tespiti davaları kamu düzenine ilişkin bulunduğundan özel bir duyarlılık ve titizlikle araştırma yapılması gerektiğini, varsa fiili çalışmanın geçerli delillerle kanıtlanması gerektiğini, 506 sayılı Kanun'un 79/8 maddesi uyarınca hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde açılması gerektiğini, hak düşürücü süre yönünden davanın reddi gerektiğini, tanıkların 4 aylık prim bordrolarında adı görünenlerden seçilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacının, davalı şirkete ait oteller nezdinde 09.01.2012 - 12.06.2013 tarihleri arasında sigortasız çalıştığı, bu tarihler arası çalışmasının mevcut sigortalılık süresine eklenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde feri müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile feri müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Feri müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde; eksik incelemeye dayanılarak karar verildiğini, davanın hak düşürücü süre yönünden reddi gerektiğini, çalışma olgusunun somut ve inandırıcı yazılı delillerle açıkça ortaya konulamadığını, davada alınan tanık ifadelerinde; tanıkların, davacı ile aynı işyerinde çalışan ve Kuruma intikal ettirilen 4 aylık prim bordrolarından adı görünen şahıslardan olmadıklarını beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, davacının 09.01.2012 - 15.06.2013 tarihleri arasında davalı işyerinde geçen çalışmalarına ilişkin hizmet tespiti istemine ilişkindir.
Hizmet tespitine ilişkin talebin yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddesi olup Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.
Bu tür davalarda mahkemece yapılacak iş, davacıyla ilgili varsa tüm belge ve kayıtlar işverenden istenilmeli, çalışmanın gerçekleştiği ileri sürülen işyerinin Kurum nezdinde bulunan dosyası, işverence hazırlanması gerekli ücret ödeme bordroları, puantaj kayıtları ve diğer kayıtlar getirtilmeli, dönemsel sigorta primleri bordrosuyla veya aylık prim ve hizmet belgesiyle bildirimleri yapılan sigortalılar tanık sıfatıyla dinlenilmeli, Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa belgeler getirtilmeli, aynı çevrede faaliyet yürüten ve davacının çalışmasını bilebilecek durumda olan tarafsız nitelikte başka işverenler ve bordrolu çalışanlar yöntemince saptanarak tanık sıfatıyla dinlenilmeli, işçilik alacaklarına ilişkin dava dosyasının varlığı araştırılarak celbedilmeli ve işçilik alacakları davasında dinlenen tanıkların anlatımları ile bu dosyada bilgi ve görgüsüne başvurulan tanıkların anlatımları karşılaştırılmalı, varsa çelişki giderilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, işin mevsimlik olduğu anlaşılırsa dönemleri belirlenmeli, bu dönemde davacı ile işveren arasındaki sözleşmenin askıda olduğu ve mevsimlik dönemlerde hak düşürücü sürenin işlemeyeceği gözönünde bulundurulmalı; böylelikle; çalışmanın varlığı, başlangıç ve bitiş tarihleri, mevsimlik mi, sürekli mi olduğu, yapılan işin kapsam ve niteliği de nazara alındığında kısmi çalışma mümkün olduğundan kısmi ve kesintili olup olmadığı yöntemince araştırılmalıdır.
İnceleme konusu eldeki davada, davacının 09.01.2012 - 14.01.2016 tarihleri arasında davalı şirkete ait Otel işyerinde kat görevlisi olarak çalıştığını, ancak 15.06.2013 tarihinden itibaren sigortalı olarak bildirildiğini belirterek eksik bildirilen hizmet sürelerinin tespitini talep ettiği, Mahkemece beyanlarına başvurulan komşu işyeri tanığı olduğunu beyan eden davacı tanıkları .. ve ... ile bordro tanıkları .. .., ... ve ...'nın beyanları nazara alınarak davanın kabulüne karar verilmişse de; davacının uyuşmazlık konusu dönemde davalı işyerinde çalışma iddiasına yönelik araştırma yeterli olmayıp, Mahkemece sonuca eksik inceleme ile gidilmiştir.
Dosya kapsamı incelendiğinde davacı ile davalı şirket arasında 13.06.2013 başlangıç tarihli Belirsiz Süreli İş Sözleşmesinin akdedildiği, anılan sözleşmenin davacı tarafından imzalanmış olduğu, sözleşme kapsamında davacının davalı şirkete ait ... sicil numaralı işyerinden 13.06.2013 tarihinden itibaren tam zamanlı olarak sigortalı olarak bildirildiği görülmekle, söz konusu imzalı sözleşme davacıya gösterilerek, imza inkarı olup olmadığı, imzanın kendisine ait olup olmadığı sorulmalı, davacı tarafından itiraz edilmesi durumunda imzanın davacıya ait olup olmadığı hususu yöntemince araştırılmalı, buna göre bu belgenin geçerli olup olmadığı belirlenmeli, öte yandan hata, hile ve ikrah gibi irade fesadı halleri de söz konusu değilse yazılı belgenin aksinin eş değer delillerle ispatlanabileceği gözetilmek suretiyle talep konusu edilen dönem yönünden çalışma iddiası hakkında yazılı delil bulunup bulunmadığı tespit edilerek sonucuna göre hüküm kurulmalıdır.
Öte yandan beyanları hükme esas alınan bordro tanıklarından ... ve ...'nın davacının davalı işyerinde çalışmasının başlangıcı yönündeki beyanlarının çelişkili olduğu, diğer bordro tanığı .. ..'ın ise 2012 yılında işe başladığını bildirmesine karşın daha sonraki bir tarihte davalı şirket yanında sigortalı çalışmasının başladığı, davacı tanıklarından ...'un berber dükkanı, ...'ün ise market işyeri işlettiklerini ve kendi işyerlerinin davalı şirkete ait .. Otel karşısında bulunduğunu beyan etmelerine karşın kolluk, zabıta ve vergi dairesi kayıtları ile komşu işyeri olup olmadıklarının teyit edilmediği anlaşılmakla belirtilen bu yönler dikkate alınmaksızın ve eksiklikler giderilmeksizin hüküm kurulmuş olması da isabetsizdir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgulara gözetilmeksizin, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
22.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.