10. Hukuk Dairesi 2025/17348 E. , 2026/4380 K.
\n\"İçtihat Metni\"MAHKEMESİ\t: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi
SAYISI\t: 2023/3101 E., 2025/1631 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ\t: Bakırköy 2. İş Mahkemesi
SAYISI\t: 2022/61 E., 2023/116 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı, davalı Şirket ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili, davacının 01.03.2000-09.10.2012 tarihleri arasında davalı iş yerinde en son (AGİ vs. hak edişleri hariç) net 1.900 TL ücretle kesici olarak çalıştığını, sigorta bildiriminin 14.02.2002 tarihinden itibaren geç yapıldığını belirterek Kuruma bildirilmeyen hizmeti ile çalışma süresi boyunca eksik yatırılan prime esas kazançlarının tespitini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı şirket vekili, davacının 14.02.20 02... .10.2012 tarihleri arasında en son brüt 1.400 TL ücret ile ayakçı olarak çalıştığını, kıdem ve ihbar tazminatlarının ödendiğini, Kuruma yapılan bildirimlerin doğru olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
Fer'i müdahil Kurum vekili, davanın yazılı delille ispatlanması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile davacının davalı işveren .. Deri San. ve Tic. Ltd. Şti. nezdinde 01.03.2000 - 14.02.2002 tarihleri arasında prime esas alt sınır kazançla; 01.03.2000 - 30.06.2000 tarihleri arasında 120 gün, 01.07.2000 - 31.12.2000 tarihleri arasında 180 gün, 01.01.2001 - 30.06.2001 tarihleri arasında 180 gün, 01.07.2001 - 31.07.2001 tarihleri arasında 30 gün, 01.08.2001 - 31.12.2001 tarihleri arasında 150 gün, 01.01.2002-14.02.2002 tarihleri arasında 44 gün süre ile prime esas alt sınır kazançla çalıştığının tespitine, fazlaya yönelik istemin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı iş yerinde 01.03.2000-09.10.2012 tarihleri arasında \".. Ustası/Makinacı\" ve \"Numuneci\" olarak nitelikli bir görevde kesintisiz çalıştığını, Bölge Adliye Mahkemesince hizmet süresine ilişkin tespitin yerinde olmasına karşın prime esas kazancın (gerçek ücretin) tespiti talebinin yazılı delil yokluğu gerekçesiyle reddedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür. Hizmet ve ücret tespiti davalarının kamu düzenine ilişkin olması sebebiyle resen araştırma ilkesinin geçerli olduğunu, müvekkili gibi kıdemli ve nitelikli bir işçinin asgari ücretle çalışmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, dosya kapsamındaki bordro tanıklarının ücretin bir kısmının elden ödendiğine dair beyanlarının ve emsal ücret araştırmasının iddialarını desteklediğini, ancak mahkemece bu hususlarda yeterli inceleme yapılmadığını ve daha önceki bozma ilamına aykırı hareket edildiğini belirterek; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi kararının ücrete ilişkin reddedilen kısımlarının bozulmasını, duruşmalı inceleme yapılmasını ve tehir-i icra kararı verilmesini talep etmiştir.
Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın kısmen kabulüne dair verilen kararın eksik incelemeye dayalı olduğunu, bir kimsenin sigortalı sayılabilmesi için sadece işe giriş bildirgesinin varlığının yeterli olmayıp fiili çalışmanın da kanıtlanması gerektiğini, yerel Mahkemece Kurumun resmi kayıtlarıyla çelişen tanık beyanlarına itibar edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürmüştür. Prime esas kazancın tespitinde öncelikle imzalı ücret bordrolarının dikkate alınması gerektiğini, bordrolarda imzası bulunan işçinin daha sonra aksini iddia etmesinin dürüstlük kuralı ve kanuna karşı hile yasağı ile bağdaşmayacağını, ayrıca belirli bir tutarın üzerindeki ücret iddialarının HMK uyarınca yazılı delil veya senetle ispatlanmasının zorunlu olduğunu savunan Kurum vekili; davanın açılmasına Kurumun sebebiyet vermemesi nedeniyle aleyhe yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini belirterek, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi kararının bozulmasını ve tehir-i icra kararı verilmesini talep etmiştir.
Davalı şirket vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının hizmet tespiti talebinin kısmen kabulüne dair verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, dosyada somut ve yazılı herhangi bir delil bulunmamasına rağmen sadece soyut ve sübjektif tanık beyanlarına dayanılarak hüküm kurulduğunu ileri sürmüştür. ... kayıtlarında davacının iddia edilen dönemde çalıştığına dair hiçbir bilgi ve belge bulunmadığını, Yargıtay içtihatları uyarınca sigortalılık için fiili çalışmanın ispatının zorunlu olduğunu ancak somut olayda bu ispatın gerçekleşmediğini savunan davalı vekili; ayrıca davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, işyerinin tespiti istenen tarihlerde kanun kapsamında olup olmadığının belirlenmediğini ve müvekkil şirket kayıtları yerine Kurum verileriyle çelişen tanık beyanlarına itibar edilmesinin hatalı olduğunu belirterek, .. Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi kararının bozulmasını ve tehir-i icra kararı verilmesini talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, davacının davalı iş yerinde 01.03.2000-09.10.2012 tarihleri arasında çalıştığı iddiasıyla açılan hizmet tespiti ve prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.
1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin temyiz itirazları ile davalı şirket ve feri müdahil Kurum vekillerinin aşağıdaki bent dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2.Dosya kapsamı incelendiğinde, davanın ... Deri Sanayi ve ... Limited Şirketine yönelik açıldığı ancak ... Deri Sanayi ve ... Limited Şirketinin dava açılmadan önce 18.12.2014 tarihli ... Sicil Gazetesi'nde yayımlanarak tür değişikliği işlemi ile ... Deri Sanayi ve ... Anonim Şirketi olduğu, ... Deri Sanayi ve ... Anonim Şirketinin de davada vekille temsil edildiği ve temyiz kanun yoluna başvurduğu anlaşıldığından hükmün ... Deri Sanayi ve ... Anonim Şirketi hakkında kurulması gerektiği gözetilmeden karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370. maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
1.Davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddine,
2.Davalı şirket ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin aşağıdaki bent dışındaki sair temyiz itirazlarının reddine,
3.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, davalı şirket ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararındaki,
Hükmün 1.fıkrasının tamamen silinerek; yerine '' 1-Davanın kısmen kabulü ile
Davacının davalı işveren ... Deri Sanayi ve ... Anonim Şirketi nezdinde 01.03.2000 - 14.02.2002 tarihleri arasında prime esas alt sınır kazançla;
01.03.2000 - 30.06.2000 tarihleri arasında 120 gün,
01.07.2000 - 31.12.2000 tarihleri arasında 180 gün,
01.01.2001 - 30.06.2001 tarihleri arasında 180 gün,
01.07.2001 - 31.07.2001 tarihleri arasında 30 gün,
01.08.2001 - 31.12.2001 tarihleri arasında 150 gün,
01.01.2002-14.02.2002 tarihleri arasında 44 gün süre ile prime esas alt sınır kazançla çalıştığının tespitine, fazlaya yönelik istemin reddine,'' yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililerine iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
13.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.