10. Hukuk Dairesi 2025/15974 E. , 2026/4820 K.
\n\"İçtihat Metni\"MAHKEMESİ\t: Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI\t: 2024/1197 E., 2025/1340 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ\t: Trabzon 4. İş Mahkemesi
SAYISI\t: 2021/74 E., 2024/67 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin .. plakalı ticari dolmuşta 01.01.2009 tarihinde şoför olarak çalışmaya başladığını, sigortasının 2018 yılında geç yapıldığını ve haklı fesih tarihi olan 10.06.2020'ye kadar eylemli çalışmasının sürdüğünü ileri sürerek, sigorta başlangıcının 01.01.2009 olarak tespiti ile eksik primlerinin işveren ... tarafından ödenmesini ve hizmetlerinin birleştirilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili birleşen dava dilekçesinde, asıl davanın yargılaması sırasında .. plakalı aracın 01.01.2009 - 01.07.2012 tarihleri arasındaki geçmiş dönem mülkiyetinin ... ve ...'a ait olduğunun anlaşılması üzerine, bu şahıslara karşı açılan yeni hizmet tespiti davasının, aralarındaki hukuki ve fiili irtibat nedeniyle Trabzon 4. İş Mahkemesi'nin 2021/74 Esas sayılı asıl dosyası ile birleştirilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ... vekili, zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, davalının .. tescil plakalı ticari aracını 13.03.2013 tarihinde satın aldığını ve resmi işlemlerin tamamlanması sonrası ticari olarak (Bağ-Kur) çalışmaya başladığını, davacının iddialarını kabul etmediklerini, davacının 2018 Kasım ayından önce çalışması olmadığını, tespiti istenen bir dönem yönünden davacının çalışmalarının Kuruma bildirildiğini, davacının çalışmasının hiçbir zaman süreklilik arz etmediğini, işyerinden ayrıldığı dönemlerde ya boşta kaldığını ya da başka işyerlerinde kısa dönemli olarak çalıştığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Birleşen dosya davalılarına usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş olup davaya karşı herhangi bir cevap vermemişlerdir.
Fer'i müdahil Kurum vekili, davanın haksız olduğunu, Kurum kayıtlarından davacının ... sicil no.lu iş yerinde 2009 yılında 103 gün, 2018 yılında 50 gün, 2019 yılında 252 gün, 2020 yılında 101 gün sigortalı çalışmasının gözüktüğünü, bunun dışında bu iş yerinde bir çalışmasının gözükmediğini, hizmet tesbiti davalarının kamu düzenine ilişkin olması sebebiyle Mahkemece re'sen araştırma yapılarak fiili ve gerçek çalışmanın tesbiti gerektiğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile \"Asıl davanın kısmen kabulü ve kısmen reddine, davacının 26.07.2012 – 05.04.2018 arası davalı ... adına tescilli .. sicil sayılı iş yerinde ayda 30 gün esası ile kesintisiz 2050 gün süre ile 07.04.2018 – 22.09.2018 arası davalı ... adına tescilli .. sicil sayılı iş yerinde ayda 30 gün esası ile kesintisiz 136 gün süre ile hizmet akdiyle çalıştığının tespitine, yatırılmayan primlerin davalı tarafından yatırılmasına
-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
B-)Birleşen Davanın(Trabzon 5. İş Mahkemesinin 2021/187 Esas sayılı) kısmen kabulü ve kısmen reddine, davacının 02.12.2009 – 25.07.2012 arasında davalı ...’ın işlettiği .. plakalı araçta (dolmuşta) şoför olarak 30 gün esası ile kesintisiz 954 gün süre ile hizmet akdiyle çalıştığının tespitine, yatırılmayan primlerin davalı ... tarafından yatırılmasına
- 01.01.2009 - 01.12.2009 arası döneme ilişkin talebin reddine,\" karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde ... ve ... ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı ... vekili, davalı işverenin ticari aracı edinim tarihi ve kendi Bağ-Kur kapsamındaki çalışması gözetildiğinde davacının iddia ettiği başlangıç tarihinin maddi vakıalarla çeliştiği, tanık beyanlarında geçen \"ihtiyaç halinde ve ara sıra çalışma\" olgusunun kesintisiz hizmet karinesini çürüttüğü ve tutanaklar ile tanık anlatımları arasındaki çelişkiler giderilmeden, çalışma olgusu duraksamaya yer vermeyecek şekilde saptanmadan kurulan hükmün usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle bozulmasını talep etmektedir.
Fer'i müdahil Kurum vekili, hizmet tespiti davalarının kamu düzenine ilişkin niteliği gereği, kurum kayıtlarında halihazırda mevcut olan çalışma süreleri dışındaki iddiaların fiili ve gerçek çalışma olgusu yönünden resen araştırılması, bordro tanıkları ve komşu işyeri kayıtlarıyla duraksamaya yer vermeyecek şekilde kanıtlanması gerekirken, kesintili çalışmaya karine teşkil eden yazılı belgelerin aksini ispata yeterli olmayan eksik incelemeyle davanın kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle hükmün bozulmasını talep etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, davacının 01.01.2009 - 10.06.2020 tarihleri arasında davalılara ait dolmuşta geçen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297. maddesinin 2. fıkrası uyarınca; mahkeme kararının hüküm fıkrasında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekmektedir. Kamu düzenine ilişkin olan bu emredici düzenleme karşısında, davada taraf (davalı) olarak gösterilen her bir kişi hakkında mahkemece olumlu ya da olumsuz bir karar verilmesi zorunludur. Öte yandan, kamu düzenine ilişkin olan hizmet tespiti davaları, niteliği gereği davanın taraflarını doğrudan etkileyen ve kesin hüküm teşkil eden bir yapıya sahiptir.
Somut olayda; araç tescil kayıtlarına göre, davacının çalıştığını iddia ettiği .. plakalı aracın 09.08.2003 – 28.10.2009 tarihleri arasında ... ve ... adına, 28.10.2009 – 25.07.2012 tarihleri arasında ... adına, 25.07.2012 tarihinden itibaren ise ... adına tescilli olduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda, asıl ve birleşen davada usulüne uygun şekilde taraf teşkili sağlanan ve kendisine husumet yöneltilen davalılardan biri de ...'dır. Mahkemece, kararın gerekçe kısmında \"hak düşürücü süre nedeniyle adı geçen davalı aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmediği\" belirtilmiş ise de hüküm fıkrasında bu davalı yönünden davanın kabulüne, reddine veya pasif husumet yokluğuna dair hiçbir olumlu ya da olumsuz karar verilmemiştir.
Belirtilen bu husus, yukarıda anılan yasal düzenlemeye açıkça aykırı olup, Mahkemece adı geçen davalı yönünden hükmün eksik bırakılması ve gerekçe ile hüküm fıkrası arasında çelişki yaratılması usul ve Kanuna aykırı olup sair hususlar incelenmeksizin bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının sair yönler incelenmeksizin BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgili davalı ...'a iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
15.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.