10. Hukuk Dairesi 2025/15665 E. , 2026/4901 K.
\n\"İçtihat Metni\"MAHKEMESİ\t: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI\t: 2023/1389 E., 2025/2520 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ\t: Bergama 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI\t: 2020/402 E., 2023/94 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı işveren tarafından işletilen madende geçen ve 01.05.2003-28.02.2010 tarihleri arasında bildirilen hizmetlerinin yer altında geçtiğinin tespiti ile bu sürelere itibari hizmet süresi ve fiili hizmet süresi zammı verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.
Davalı işveren vekili cevap dilekçesinde; davacının bildirimlerinin usulüne uygun şekilde süresinde yapıldığını belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini beyan etmektedir.
Davalı işveren vekili temyiz dilekçesinde; kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, davacının davalı işveren yanında geçen ve 2003/Mayıs-2010/Şubat tarihleri arasında bildirilen çalışmalarının yer altında geçtiğinin tespiti istemine ilişkindir.
5510 sayılı Kanun'un \"Fiilî hizmet süresi zammı\" başlıklı 40. maddesi \"Aşağıda belirtilen işyerlerinde ve işlerde 4. maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamında çalışan sigortalıların prim ödeme gün sayılarına, bu işyerlerinde ve işlerde geçen çalışma sürelerinin her 360 günü için karşılarında gösterilen gün sayıları, fiilî hizmet süresi zammı olarak eklenir. 360 günden eksik sürelere ait fiilî hizmet süresi zammı, 360 gün için eklenen fiilî hizmet süresi ile orantılı olarak belirlenir. Çalışmanın fiili hizmet süresi zammı kapsamında değerlendirilebilmesi için, tablonun (13) ve (14) numaralı sıralarında belirtilen sigortalılar hariç sigortalının kapsamdaki işyerleri ile birlikte belirtilen işlerde fiilen çalışması ve söz konusu işlerin risklerine maruz kalması şarttır...\" denildikten sonra 6552 sayılı Kanun'un 42. maddesi ile eklenen ek cümle ile tablonun (10) numaralı sırasında belirtilen yani yer altında çalışan sigortalıların, fiili hizmet süresi zammından yararlandırılacakları dönem içinde kalan; yıllık ücretli izin, sıhhi izin, hafta tatili, ulusal ... ve genel tatil günleri ile ..., kurs, iş öncesi ve sonrası hazırlık sürelerinde fiilen çalışma ve söz konusu işlerin risklerine maruz kalma şartının aranmayacağı düzenlenmiştir. Buna göre yer altında geçen çalışmalardan 01.10.2008-11.09.2014 tarihleri arasındaki yer altı çalışmaları için fiili hizmet süresi zammı hesaplanırken yararlandırılacakları dönem içinde kalan; yıllık ücretli izin, sıhhi izin, hafta tatili, ulusal ... ve genel tatil günleri ile ..., kurs, iş öncesi ve sonrası hazırlık sürelerinin çıkarılması ile fiilen çalışan yer altı süresi için fiili hizmet süresi zammı verilmelidir.
40. maddede bulunan tablonun (10) numaralı \"Yeraltı işleri\" işyerinde \"Maden ocakları (elementer cıva bulunduğu saptanan cıva maden ocakları hariç), kanalizasyon ve tünel yapımı gibi yer altında yapılan işlerde çalışanlar\"ın her 360 günlük çalışması için 180 gün fiili hizmet süresi zammı verileceği düzenlenmiştir.
İnceleme konusu davada, davacı davalı işveren tarafından işletilen madende geçen ve 01.05.2003-28.02.2010 tarihleri arasında bildirilen hizmetlerinin yer altında geçtiğinin tespiti ile bu sürelere itibari hizmet süresi ve fiili hizmet süresi zammı verilmesini istemiş, Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir. Karar eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır.
Dosya içinde bulunan bilgi ve belgelere ve dosya içine alınan tanık beyanlarına göre davacının makine mühendisi olup mekanik atölye tamirat ve bakım mühendisi olarak çalıştığı, yer altında ve yer üstünde bulunan atölyelerde çalıştığı, işçilerin halledemediği büyük arızaların varlığı halinde ancak yer altına inerek arızayla ilgilendiği, iş yerinde baş mühendis olduğu, ofisinin yer üstünde bulunduğu gibi tüm çalışmaların yer altında geçtiği hususunun net belirlenmediği anlaşılmaktadır.
Mahkemece davacının iş yeri şahsi sicil dosyası ve tüm bordro tanık beyanları doğrultusunda davacının talep ettiği dava konusu sürede, çalışmalarının iş yerinde hangi tarih aralığında, hangi bölümde geçtiği ile bu bölümlerde yaptığı işler belirlenip tespit edilerek tamamen yer altında çalışıp çalışmadığı, yer üstünde geçen çalışmalarının bulunup bulunmadığı belirlenmeli, 01.05.2003-01.10.2008 tarihleri arasındaki talep için 506 sayılı Kanun kapsamında, 01.10.2008-28.02.2010 tarihleri asındaki hizmetleri yönünden 5510 sayılı Kanun'un 40. maddesi kapsamında yapılacak değerlendirme soncu varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.
Bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin karar verilmesi bozmayı gerektirir.
VI.KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalıların temyiz itirazlarının kabulü ile
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgili davalıya iadesine,
Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
16.04.2026 gününde oybirliğiyle karar verildi.