10. Hukuk Dairesi 2025/15161 E. , 2026/3703 K.
\n\"İçtihat Metni\"MAHKEMESİ\t: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 58. Hukuk Dairesi
SAYISI\t: 2023/2130 E., 2025/1706 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ\t: İstanbul 36. İş Mahkemesi
SAYISI\t: 2020/240 E., 2022/455 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; müvekkilinin ortağı olduğu şirketten 4/l-a kapsamındaki sigortalılığının iptal edilerek aynı dönemler için 4/1-b kapsamında sigortalı sayıldığını, 4/1-a kapsamındaki primlerinin 4/1-b kapsamındaki primlerine aktarıldığını ancak aktarma işleminde 4/1-a primlerinin tavandan olmasına rağmen 4/1-b primlerinin alt sınır üzerinden kabul edilerek prim aktarımı yapıldığını, bu şekilde müvekkilinin yaşlılık aylığına esas kazançlarında azalma ve giderek daha düşük yaşlılık aylığı tahsisine neden olacağını, bu işlemin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek müvekkilinin prime esas kazanç üst sınırından yaptığı prim ödemelerinin 4/1-a kapsamında da tavan üzerinden sayılması gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, davanın reddi ile kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, davacının ortağı olduğu şirketten 4/l-a kapsamındaki sigortalılığının iptal edilerek aynı dönemler için 4/1-b kapsamında sigortalı sayılması neticesinde, 4/1-a kapsamındaki primlerinin 4/1-b kapsamındaki primlerine aktarılırken taban aylık primi olarak hesaplanması nedeniyle bunun yerine tekabül edecek prim miktarları üzerinden hesaplanması ile aksi yöndeki kurum işleminin iptali talebine ilişkindir.
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.5510 sayılı Kanun'un 81. maddesinde; \"Bu Kanun gereğince alınacak sigorta prim oranları aşağıdaki şekildedir:
a) Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranı, sigortalının prime esas kazancının % 20'sidir. Bunun % 9'u sigortalı hissesi, % 11'i işveren hissesidir.
b) Bu Kanunda belirtilen fiilî hizmet zammı uygulanan işlerde çalışan sigortalılar için uygulanacak malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranı, (a) bendinde belirtilen % 20 oranının, her yıl için 40. maddeye göre eklenen fiilî hizmet gün sayısının 360'a bölümü sonucu bulunacak oranda artırılması suretiyle belirlenir. Bu şekilde bulunan oran ile (a) bendinde belirtilen % 20 oranı arasındaki farka ait primin tamamı işveren tarafından ödenir.
c) Kısa vadeli sigorta kolları prim oranı, yapılan işin iş kazası ve meslek hastalığı bakımından gösterdiği tehlikenin ağırlığına göre % 1 ilâ % 6,5 oranları arasında olmak üzere, 83 üncü maddeye göre Kurumca belirlenir. Bu primin tamamını işveren öder.
d) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen öğrenciler ile (e) bendinde belirtilen kursiyerler için prim oranı prime esas kazançlarının % 1'idir. Kursiyerlerin prime esas günlük kazançlarının hesaplanmasında prime esas günlük kazanç alt sınırı dikkate alınır. Aday çırak, çırak ve meslekî ... gören öğrencilerin prime esas kazancı ilgili kanunlarında belirtilen şekilde uygulanır.
e) Yaşlılık aylığı almakta iken bu Kanuna tâbi bir işte çalışanlara uygulanacak sosyal güvenlik destek primi oranı (a), (c) ve (f) bentlerinde belirtilen prim oranlarının toplamı kadardır. Sigortalı ve işveren hissesi bu bentlerde belirtilen oranlardadır.
f) Genel sağlık sigortası primi, kısa ve uzun vadeli sigorta kollarına tâbi olanlar için 82 nci maddenin birinci fıkrasına göre hesaplanan prime esas kazancın % 12,5'idir. Bu primin % 5'i sigortalı, % 7,5'i ise işveren hissesidir. Yalnızca genel sağlık sigortasına tâbi olanların genel sağlık sigortası primi, prime esas kazancın % 12'sidir.
g) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılar (a), (c) ve (f) bentlerindeki prim oranlarının toplamı üzerinden, şayet sosyal güvenlik destek primi ödemek suretiyle çalışıyorlar ise (e) bendinde belirtilen prim oranlarının toplamı üzerinden primlerini öderler.
Devlet, sigortalının prime esas kazancı esas alınarak; malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları için % 5 oranında; genel sağlık sigortası için ise % 3 oranında katkı yapar. Devlet katkısı, Kurumun ay itibarıyla tahsil ettiği malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile genel sağlık sigortası priminin dörtte biri olarak hesaplanır. Devlet katkısının ödenmesine ilişkin usûl ve esaslar, Bakanlar Kurulu kararıyla belirlenir.
Eldeki davada, davacının dava dışı işyerinde 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a maddesi kapsamında geçen çalışmalarının iptal edildiği ve Kurum tarafından çalışmaların, şirket ortaklığı nedeniyle aynı Kanun'un 4/1-b bendi kapsamında sayılarak prim kesintilerinin 5510 sayılı Kanun'un 53. maddesi uyarınca aktarıldığı ancak Bağ-Kur sigortası olarak sigorta primlerinin aktarılması aşamasında primlerin taban oran ve asgari ücret üzerinden hizmet cetveline işlenmesi üzerine eldeki davanın açıldığı anlaşılmakla; Mahkemece 01.10.2008 sonrası için hesap yapılması isabetli ise de hükme esas alınan bilirkişi raporunda 5510 sayılı Kanun'un 81. maddesi kapsamında hesabın hatalı yapıldığı, işçi payına düşen prim karşılığının doğru belirlenmediği anlaşılmakla; infazda tereddüt yaratmayacak şekilde işçi payına düşen tutarlar esas alınarak yeniden hesap raporu alınması ve varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
02.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.