10. Hukuk Dairesi 2025/15158 E. , 2026/4823 K.
\n\"İçtihat Metni\"MAHKEMESİ\t: Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI\t: 2024/2393 E., 2025/1418 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ\t: Erzincan 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI\t: 2023/522 E., 2024/309 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde, Müvekkilinin 2004-2007 yılları arasında .. Spor Kulübü, 2007 yılından itibaren de .. Oyun Salonu ismi altında faaliyet gösteren işyerinde, 25.11.2004-28.9.2009 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığını, bu dönemde işverenin davalılardan ... olduğunu, 14.02.2011-06.11.2012 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığını, bu dönemde işverenin davalılardan ... olduğunu, müvekkilinin bu çalışmalarının kuruma bildirilmediğini belirterek, müvekkilinin 24.11.2004-28.9.20 09... .02.2011-06.11.2012 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespitini istemiştir.
II. CEVAP
Davalılardan ...; işyerini 20.02.2006-30.04.2010 tarihleri arasında çalıştırdığını, davacının bu dönemde işyerinde çalışmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
Davalılardan ...; davacının çalışmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
Fer'i müdahil vekili; davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile \" Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile
1-Davacının davalı ... yanında 5510 sayılı Kanun'un 4/a maddesi ve mülga 506 sayılı Kanun'a göre 01.05.2008-28.09.2009 tarihleri arasında sürekli ve kesintisiz biçimde çalıştığının tespitine,
2-Fazlaya ilişkin talebin reddine,\" karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde feri müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Fer'i müdahil Kurum vekili, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde temyiz isteminde bulunmuştur. Temyiz dilekçesinde; davalılar adına kayıtlı bir işyeri veya işe giriş bildirgesi bulunmadığı, hizmet tespitine konu çalışmanın eylemli ve gerçek olduğunun inandırıcı delillerle kanıtlanamadığı, salt yetersiz tanık beyanlarına dayanılarak ve Yargıtay’ın müstekar kararlarında belirtilen kapsamlı araştırma ilkeleri gözetilmeden eksik incelemeyle kurulan hükmün usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle bozulması talep edilmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, davacının 25.11.2004 - 28.09.2009 tarihleri arasında davalılardan ... işverenliğinde, 14.02.2011 - 06.11.2012 tarihleri arasında ise diğer davalı ... nezdinde geçen çalışma sürelerinin tespiti talebine ilişkindir.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Hizmet tespitine ilişkin talebin yasal dayanağı; 01/10/2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçiş hükümlerini içeren Geçici 7. maddesi delaletiyle, mülga 506 sayılı Kanun'un 79. maddesinin 10. fıkrasıdır. Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda; hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, mahkemece resen (kendiliğinden) araştırma yapılarak delil toplanması gerektiği açıktır.
Mahkemece kurulan hüküm eksik inceleme ve araştırmaya dayanmaktadır. İlk Derece Mahkemesince, uyuşmazlık konusu dönemde davacının pasaj içinde yer alan oyun salonu işyerinde kesintisiz çalıştığı yönünde sadece kadın kuaförü komşu işyeri tanığı ... ve eşi ... dinlenilmiş, ancak dava konusu işyerinin uyuşmazlık dönemini kapsayan vergi kayıtları getirtilerek değerlendirilmemiştir. Kamu düzenini ilgilendiren bu tür davalarda resen araştırma ilkesi geçerli olduğundan, mahkemece kolluk (emniyet) marifetiyle kapsamlı bir çevre araştırması yaptırılarak, talep edilen dönemde pasajda faaliyette bulunan diğer komşu işyerleri ve bu işyerlerinin sahipleri ile buralarda çalışan kayıtlı kişiler tespit edilmeli; tespit edilen bu kişilerin beyanlarına başvurulmalıdır. Ayrıca, ilgili vergi dairesinden dava konusu işyerinin faaliyette olduğu dönemler ile varsa komşu işyerlerinin vergi kayıtları celbedilmeli, ilgili Belediye Başkanlığından uyuşmazlık konusu dönemde söz konusu işyeri veya pasaj genelinde herhangi bir denetim ya da zabıta tutanağı bulunup bulunmadığı sorulmalı, toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir.
Açıklanan bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve yetersiz araştırmayla yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve kanuna aykırı olup, bozma nedenidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple,
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
15.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.